RSQ Technologies

Dializa to zabieg leczniczy mający na celu eliminację z krwiobiegu substancji toksycznych i uzupełnienie brakujących składników krwi, co dokonuje się za pomocą sztucznej nerki. Leczenie nerkozastępcze może odbywać się w formie dializoterapii oraz transplantacji nerki. Wyróżnia się 2 podstawowe rodzaje dializy:

  • hemodializę – obecnie stosuje się ją najczęściej;
  • dializę otrzewnową.

Celem dializoterapii jest jak najdłuższe utrzymanie chorego przy życiu w jak najlepszej jakości.

Hemodializa

Hemodializa (inaczej: dializa pozaustrojowa) to dynamiczny zabieg, w przebiegu którego osocze pacjenta poddaje się kilkugodzinnemu oddziaływaniu roztworów leczniczych (płynu dializacyjnego). Skład tego roztworu jest zbliżony do fizjologicznego składu osocza. Dwa przedziały – osocze i płyn dializacyjny, rozdzielone są półprzepuszczalną błoną, przez którą mogą przeniknąć jedynie małe cząsteczki takie jak mocznik czy kreatynina.

W Polsce w dalszym ciągu najczęściej stosuje się standardową hemodializę z 3 zabiegami w tygodniu. Jednak istnieje wiele innych jej rodzajów, z których część jest coraz bardziej popularna w naszym kraju. Są to techniki przerywane:

  • hemodializa prowadzona w czasie dnia (2-7 razy w tygodniu, nocna lub domowa);
  • hemodiafiltracja;
  • hemofiltracja.

Wyróżnia się też techniki ciągłe, których stosowanie ogranicza się do pacjentów z ostrym uszkodzeniem nerek ze względu na wysoki koszt zabiegu i powody praktyczne. Hemodializę często oferuje się jako leczenie początkowe. Jednak u wielu pacjentów stosuje się ją ostatecznie, w razie niepowodzenia innych metod leczniczych.

Dostęp naczyniowy

Do wykonania hemodializy konieczne jest uzyskanie dostępu naczyniowego, co nie jest konieczne podczas stosowania domowej dializy otrzewnowej. W razie konieczności wykonywania przewlekłej hemodializy preferuje się przetokę tętniczo-żylną, która może być utrzymywana wiele lat. Przewlekły dostęp naczyniowy wiąże się jednak z licznymi powikłaniami, jakimi są między innymi zakrzepica, zakażenia, niedostateczny odpływ żylny czy tętniaki rzekome.

Wskazania

Wskazaniem do dializy jest niewydolność nerek, czyli patologiczny stan, w którym nerki tracą zdolność do oczyszczania organizmu i nie spełniają tym samym odpowiednio swoich funkcji. Nie wydalają wody i nie utrzymują prawidłowej homeostazy organizmu. Leczenie dializami można również wykorzystać podczas ostrego zatrucia.

Sklep Spirulina

Wśród wskazań do hemodializy znajdują się:

  • kwasica metaboliczna z pH<7,1;
  • hiperkaliemia;
  • objawy mocznicy;
  • zatrucie lekami podlegającymi dializie;
  • ciężka hipo- i hipertermia oporna na inne metody leczenia;
  • skąpomocz lub bezmocz nieodpowiadający na leczenie;
  • ciężka hiponatremia;
  • zespół dysfunkcji wielonarządowej;
  • wstrząs septyczny.

Aparatura do hemodializy

Do wykonania hemodializy niezbędna jest specjalna aparatura wyposażona w pompy krwi, system zaopatrujący w płyn oraz system monitorowania. Pompa krwi umożliwia prawidłowy obieg krwi między aparaturą a ciałem pacjenta. Standardowy zakres przepływu krwi dla pacjentów dorosłych wynosi od 200 do 500 ml/min.

Aparatura musi zawierać również systemy ogrzewające i usuwające powietrze. Muszą one ogrzać płyn dializacyjny do optymalnej temperatury 35-37 stopni Celsjusza oraz usunąć nadmierną ilość rozpuszczonego powietrza.

Aparat do dializy

Dializa otrzewnowa

Dializa otrzewnowa stanowi jedyną możliwą w Polsce formę dializy domowej. Rola szpitala ogranicza się do wyszkolenia pacjenta, zorganizowania wizyt kontrolnych, a także okresowej hospitalizacji w razie wystąpienia powikłań.

Tego typu zabieg wykorzystuje błonę otrzewnową jako błonę dializacyjną. Dużą zaletą dializy otrzewnowej jest możliwość wykonywania jej w domu, duża stabilność hemodynamiczna oraz brak konieczności wytwarzania dostępów naczyniowych. Warunkiem koniecznym jest jednak zdolność pacjenta lub jego opiekunów do wykonania zabiegu. To z kolei często jest niemożliwe (wówczas należy zdecydować się na hemodializę). Dializę otrzewnową stosuje się u pacjentów ze zwiększonym ryzykiem powikłań sercowo-naczyniowych, z trudnym dostępem naczyniowym do hemodializ, a także w przypadku przeciwwskazań do stosowania antykoagulantów.

Bibliografia

  1. Wańkowicz Z., Dializa otrzewnowa – metoda leczenia chorych w podeszłym wieku, Medycyna Wieku Podeszłego, 1/2011.
  2. Wojczyk A., Problemy codziennego życia hemodializowanych pacjentów, Pielęgniarstwo i Zdrowie Publiczne, 4/2014.
  3. Wieczorek M., Żółtańska J., Lesińska-Sawicka M., Rola i zadania pielęgniarki sprawującej opiekę nad pacjentem podczas zabiegu hemodializy, Zeszyty Naukowe Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Witelona w Legnicy, 1/2018.
  4. Nowicki M., Wybór optymalnej techniki dializacyjnej, Forum Nefrologiczne, 2/2010.
Polecane produkty:
Rehabilitacja Wrocław