Wybroczyny to drobne, punktowe wynaczynienia krwi do skóry lub błon śluzowych, które powstają w wyniku uszkodzenia najmniejszych naczyń krwionośnych (naczyń włosowatych). Zwykle mają średnicę mniejszą niż 3 mm i nie znikają pod wpływem ucisku. Najczęściej nie powodują bólu ani innych dolegliwości. Jednak ich nagłe pojawienie się, liczne występowanie lub współistnienie z innymi objawami może wskazywać na chorobę wymagającą diagnostyki. Rozpoznanie przyczyny wybroczyn ma istotne znaczenie. Mogą one być zarówno następstwem niewielkiego urazu, jak i objawem zaburzeń krzepnięcia krwi, chorób naczyń lub innych schorzeń ogólnoustrojowych.
Jak wyglądają wybroczyny?
Wybroczynami nazywamy drobne wynaczynienia krwi o średnicy do 3 mm, niekiedy zlewające się ze sobą. Występują w obrębie skóry i błon śluzowych. Nie należy mylić ich z większymi wynaczynieniami krwi, takimi jak podbiegnięcia krwawe (potocznie: siniaki), które mogą osiągać średnicę od kilku milimetrów do nawet kilku centymetrów. Wybroczyny wyglądają jak drobne czerwone, czerwono-fioletowe lub brunatnoczerwone punkty przypominające ślady po ukłuciu igłą.
Wybroczyny nie znikają ani nie bledną po uciśnięciu (np. przezroczystą szklanką). Jest to ważna cecha odróżniająca je od wielu wysypek zapalnych. Najczęściej pojawiają się na nogach i stopach, rękach, tułowiu oraz błonach śluzowych, np. w jamie ustnej. Nie zawsze świadczą o poważnej chorobie, jednak nie należy ich bagatelizować. Pojedyncze wybroczyny po niewielkim urazie nie muszą oznaczać poważnego schorzenia. Pilnej konsultacji lekarskiej wymagają sytuacje, gdy:
- wybroczyny pojawiają się nagle i bez wyraźnej przyczyny;
- szybko się rozprzestrzeniają;
- towarzyszy im gorączka, silny ból głowy, sztywność karku, senność lub złe samopoczucie;
- występują jednocześnie krwawienia z nosa, krwawienia z dziąseł lub łatwe powstawanie siniaków.
Wybroczyny warto obserwować przez kilka dni. Jeśli nie towarzyszą im inne dolegliwości, a zmiany stopniowo ustępują, zazwyczaj nie stanowią powodu do niepokoju. W przypadku utrzymywania się wybroczyn, ich nawracania lub pojawienia się dodatkowych objawów należy skonsultować się z lekarzem.
Wybroczyny – przyczyny
Do powstawania wybroczyn może dojść wskutek wielu mechanizmów. Najczęstszymi przyczynami są:
- niewielki uraz lub mocniejszy ucisk, np. uderzenie, otarcie, ciasna odzież;
- silny kaszel, wymioty lub intensywny wysiłek fizyczny – mogą powodować wybroczyny, zwłaszcza na twarzy i wokół oczu;
- zmniejszona liczba płytek krwi (małopłytkowość) – płytki są niezbędne do prawidłowego tamowania krwawienia. Przy ich niedoborze krew może się łatwiej wynaczyniać;
- zaburzenia krzepnięcia krwi – wrodzone lub nabyte;
- przyjmowanie niektórych leków, zwłaszcza przeciwkrzepliwych i przeciwpłytkowych, które zwiększają skłonność do krwawień;
- infekcje – niektóre zakażenia mogą uszkadzać naczynia lub wpływać na krzepnięcie krwi;
- zapalenie naczyń krwionośnych – w przebiegu niektórych chorób autoimmunologicznych;
- niedobory witamin, zwłaszcza niedobór witaminy C osłabia ściany naczyń krwionośnych;
- choroby krwi, w tym niektóre nowotwory układu krwiotwórczego, choć są one znacznie rzadszą przyczyną.
Wybroczyny mogą być konsekwencją zarówno poważnych problemów zdrowotnych, jak i czynników fizjologicznych. Dlatego przy jakichkolwiek wątpliwościach najlepiej skonsultować się z lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej (POZ, lekarzem rodzinnym).
Wybroczyny – leczenie
Jeśli wybroczyny są konsekwencją chorób lub innych problemów zdrowotnych, leczenie powinno być ukierunkowane na przyczynę ich powstania. W przypadku niedoborów składników odżywczych wdraża się odpowiednią suplementację oraz modyfikuje dietę. Pozostałe schorzenia wymagają leczenia dostosowanego do rozpoznanej przyczyny. Jeśli wybroczyny pojawiają się wskutek noszenia zbyt ciasnej odzieży, zwykle wystarczy zastąpić ją luźniejszym ubraniem.
Wybroczyny zazwyczaj ustępują samoistnie w ciągu kilku lub kilkunastu dni i nie powinny im towarzyszyć niepokojące dolegliwości. Niekiedy mogą powodować niewielką tkliwość w miejscu występowania, odczuwalną podczas ucisku. W miarę upływu czasu powinny stopniowo blednąć i stawać się coraz mniej widoczne. Jeśli jednak nie ustępują, powiększają się, pojawiają się nowe zmiany lub towarzyszą im inne niepokojące objawy, należy skonsultować się z lekarzem.
Polecane produkty:
|
Spirulina + Żelazo - wsparcie dla hemoglobiny
Spirulina + Żelazo od bioalgi jest 100% naturalnym, roślinnym źródłem żelaza. Jest bardzo dobrze przyswajalne przez organizm człowieka, dzięki czemu uzupełnia niedobory żelaza, ale również innych, ważnych składników odżywczych niezbędnych do prawidłowego Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Sułek K., Wybroczyny i siniaki – pierwsze kroki diagnostyczne, Lekarz POZ, 3/2018.
- Block S., Wybroczyny i plamica – złowieszcze i te mniej oczywiste, Pediatric Annals, 2014; 43 (8): 297–303.
- Szczeklik A., Choroby wewnętrzne, Wydawnictwo Medycyna Rodzinna, Kraków 2006.
