Zablokowanie stawu to stan, w którym dochodzi do nagłego ograniczenia lub całkowitej utraty możliwości wykonania ruchu w stawie. Najczęściej jest następstwem urazu i wynika z mechanicznej przeszkody uniemożliwiającej prawidłowe przemieszczanie się powierzchni stawowych, np. uszkodzonej łąkotki, fragmentu chrząstki stawowej lub ciała wolnego znajdującego się wewnątrz stawu. Objaw ten może występować z bólem, obrzękiem i uczuciem przeskakiwania. Nie zawsze jednak powoduje dolegliwości bólowe. Zablokowanie stawu wymaga diagnostyki, ponieważ świadczyć może o uszkodzeniu struktur wewnątrzstawowych wymagającym leczenia. W takich przypadkach badania obrazowe (zwłaszcza rezonans magnetyczny) pozwalają ocenić zakres uszkodzeń i zaplanować dalsze postępowanie, nawet jeśli blokada ustąpiła samoistnie.
Zablokowanie stawu – przyczyny
Do zablokowania stawu najczęściej dochodzi w obrębie stawu kolanowego, zwykle po urazie skrętnym, wypadku komunikacyjnym, upadku z wysokości lub gwałtownym przeproście kolana. W wielu przypadkach objaw ten jest związany z uszkodzeniem łąkotki, której przemieszczony fragment mechanicznie blokuje prawidłowy ruch powierzchni stawowych. W zależności od rodzaju i rozległości uszkodzenia może zajść konieczność leczenia operacyjnego, zwłaszcza gdy blokada utrzymuje się lub nawraca. Dalsze obciążanie stawu pomimo utrzymującej się blokady może prowadzić do pogłębiania uszkodzeń chrząstki stawowej.
Inne możliwe przyczyny zablokowania stawu kolanowego to:
- obecność wolnego fragmentu chrząstki stawowej lub kości w jamie stawu;
- zaawansowana choroba zwyrodnieniowa stawu z obecnością osteofitów;
- urazy więzadeł współistniejące z uszkodzeniami struktur wewnątrzstawowych.
Zobacz również: Więzadła stawu kolanowego.
Zablokowanie stawu nie dotyczy wyłącznie kolana. Może również wystąpić w obrębie:
- żuchwy – jako następstwo zaburzeń czynności stawu skroniowo-żuchwowego, przemieszczenia krążka stawowego, zwichnięcia żuchwy lub silnego skurczu mięśni żucia;
- stawu ramiennego – najczęściej w przebiegu uszkodzeń obrąbka stawowego, a także schorzeń powodujących znaczne ograniczenie ruchomości, takich jak bark zamrożony;
- stawów palców – na przykład w przebiegu schorzenia określanego jako palec trzaskający.
Mechaniczne ograniczenie ruchu może rozwinąć się praktycznie w każdym stawie. Przyczyną mogą być zarówno zaawansowane zmiany zwyrodnieniowe z obecnością osteofitów, jak i urazy prowadzące do oderwania fragmentu kości, chrząstki stawowej lub innych struktur wewnątrzstawowych. Powstała w ten sposób przeszkoda mechaniczna uniemożliwia wykonanie pełnego zakresu ruchu w stawie.
Zablokowanie stawu – objawy
Charakterystycznym objawem zablokowania stawu jest nagła niemożność wykonania zgięcia, wyprostu lub obu tych ruchów. Blokada może przebiegać bez bólu i stanowić jedyny objaw świadczący o uszkodzeniu struktur wewnątrzstawowych.
U części pacjentów towarzyszy jej jednak ból o różnym nasileniu. Może on być ostry lub tępy, niekiedy o charakterze rozlanym. Jeżeli dodatkowo wystąpi obrzęk stawu, wskazane jest wykonanie badań obrazowych w celu ustalenia przyczyny dolegliwości oraz oceny zakresu ewentualnych uszkodzeń.
Zobacz również: Zablokowanie stawu krzyżowo-biodrowego.
Diagnostyka zablokowanego stawu
Diagnostyka zablokowanego stawu rozpoczyna się od szczegółowego wywiadu oraz badania klinicznego. Następnie uzupełniana się ją o odpowiednio dobrane badania obrazowe. W wielu przypadkach pierwszym wykonywanym badaniem jest zdjęcie RTG, które pozwala ocenić struktury kostne oraz wykryć złamanie kości, zwichnięcia stawu, obecność osteofitów czy zaawansowane zmiany zwyrodnieniowe. Badanie to nie umożliwia jednak dokładnej oceny tkanek miękkich, takich jak więzadła, łąkotki, chrząstka stawowa, obrąbek stawowy czy ścięgna.
Z tego względu w przypadku podejrzenia uszkodzenia struktur wewnątrzstawowych badaniem z wyboru jest rezonans magnetyczny. Pozwala on precyzyjnie określić rodzaj i rozległość uszkodzeń. Wyniki badań obrazowych powinny zostać ocenione przez lekarza ortopedę, który na ich podstawie ustali dalsze postępowanie diagnostyczne i terapeutyczne.
Zablokowanie stawu – leczenie
Nie istnieje jedna metoda leczenia zablokowania stawu, ponieważ sposób postępowania zależy od przyczyny dolegliwości. Jeżeli blokada jest następstwem uszkodzenia łąkotki, ciała wolnego lub innych struktur wewnątrzstawowych, konieczne może okazać się leczenie operacyjne. Najczęściej wykorzystuje się do tego artroskopię. Natomiast w przypadku, gdy ograniczenie ruchomości wynika ze wzmożonego napięcia mięśniowego lub innych zaburzeń czynnościowych, podstawę leczenia stanowi odpowiednio dobrana fizjoterapia.
Niezależnie od wybranej metody leczenia, postępowanie fizjoterapeutyczne odgrywa istotną rolę w procesie powrotu do zdrowia. Pomaga odzyskać prawidłową ruchomość stawu, zmniejszyć dolegliwości oraz bezpiecznie wrócić do pełnej sprawności.
W przypadku zablokowania stawu nie należy na siłę wykonywać ruchów zgięcia ani wyprostu, ponieważ może to doprowadzić do pogłębienia istniejących uszkodzeń. Jeżeli blokada pojawiła się po urazie lub towarzyszy jej obrzęk, do czasu konsultacji lekarskiej można zastosować zimny okład. W przypadkach niezwiązanych z urazem ulgę może przynieść ciepły okład, jednak utrzymująca się blokada stawu zawsze wymaga diagnostyki w celu ustalenia jej przyczyny.
Polecane produkty:
|
Kolagen w proszku na stawy, kości i skórę
Kolagen bioalgi zawiera aż 97% hydrolizowanego kolagenu. Jego opatentowana formuła sprawia, że wchłanialność jest na bardzo wysokim poziomie. Wspomaga łagodzenie objawów już istniejących chorób stawów, dodatkowo zapobiegając pojawianiu się nowych. Zobacz więcej... |
|
Kwas hialuronowy na stawy, skórę i oczy
Wspiera prawidłowe funkcjonowanie stawów i ich płynność ruchu. Dodatkowo pomaga utrzymać odpowiednie nawilżenie skóry i powierzchni oka. Wpływa także na elastyczność i właściwe uwodnienie tkanek. Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Kasperczyk T., Markowski A., Zalecane formy fizjoterapii w urazach stawu, Promocja Zdrowia i Ekologiam, 1/2023.
- Kruczyński J., Wiktora Degi Ortopedia i Traumatologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2023.
