Nadmierne łzawienie oczu to objaw polegający na nadmiernym gromadzeniu się lub wypływie łez, który może znacząco obniżać komfort codziennego funkcjonowania. Fizjologicznie film łzowy chroni powierzchnię oka przed wysychaniem, usuwa drobne zanieczyszczenia oraz wspiera prawidłowe widzenie. Problem pojawia się wtedy, gdy produkcja łez jest zbyt duża lub gdy ich odpływ przez drogi łzowe zostaje zaburzony. W efekcie łzy spływają po policzkach, powodując dyskomfort, podrażnienie skóry oraz pogorszenie jakości widzenia. Nadmierne łzawienie oczu może być związane m.in. ze stanem zapalnym, alergią, zespołem suchego oka, niedrożnością kanalika łzowego lub podrażnieniem mechanicznym. W niektórych przypadkach istotne znaczenie ma również napięcie mięśniowe w obrębie twarzy oraz okolicy oczodołu. Dlatego diagnostyka i odpowiednio dobrane postępowanie lecznicze (w tym także fizjoterapia) mogą skutecznie wspierać poprawę funkcji i zmniejszać dolegliwości.
Nadmierne łzawienie oczu – przyczyny
Nadmierne łzawienie oczu może mieć wiele różnych przyczyn i nie zawsze wynika wyłącznie ze zwiększonej produkcji łez. Często problemem jest również utrudniony odpływ łez przez drogi łzowe. Jedną z najczęstszych przyczyn pozostaje mechaniczne podrażnienie oka, np. przez nieprawidłowe założenie soczewki kontaktowej, potarcie oka, obecność ciała obcego lub nawet pojedynczej rzęsy drażniącej powierzchnię oka. Do innych, częstych przyczyn zalicza się:
- choroby brzegów powiek – zwłaszcza przewlekłe zapalenie brzegów powiek;
- choroby spojówek – w tym alergiczne zapalenie spojówek;
- choroby rogówki – takie jak zespół suchego oka, zapalenie rogówki czy obecność ciała obcego;
- zapalenie przedniego odcinka błony naczyniowej oka;
- regenerację porażonego nerwu twarzowego – określaną jako tzw. krokodyle łzy;
- stymulację gruczołu łzowego – np. w przebiegu jego zapalenia lub działania niektórych leków;
- czynniki fizjologiczne i środowiskowe – takie jak jaskrawe światło, wiatr, kichanie czy ziewanie.
Statystycznie najczęściej przewlekłe łzawienie obserwuje się przy chorobach powierzchni gałki ocznej. Dotyczy to zwłaszcza zapalenia brzegów powiek oraz zespołu suchego oka. Objawy zwykle mają charakter obustronny, utrzymują się przez dłuższy czas i wymagają systematycznego leczenia choroby podstawowej. Warto podkreślić, że nadmierne łzawienie może mieć zarówno charakter wrodzony, jak i nabyty.
U niemowląt i małych dzieci najczęstszą przyczyną jest wrodzona niedrożność przewodu nosowo-łzowego. U osób dorosłych częściej rozpoznaje się pierwotną niedrożność przewodu nosowo-łzowego oraz nieprawidłowości ustawienia powiek (szczególnie powieki dolnej), które zaburzają prawidłowy odpływ łez.
Nadmierne łzawienie oczu – objawy
Nadmierne łzawienie oczu objawia się obecnością zbyt dużej ilości łez w stosunku do aktualnych potrzeb ochronnych oka. Może mieć charakter stały lub nawracający, a jego nasilenie często zależy od przyczyny podstawowej. Do najczęściej obserwowanych objawów należą:
- ciągłe lub okresowe spływanie łez po policzkach;
- uczucie wilgoci, ciężkości lub „pełnych oczu”;
- pieczenie, szczypanie lub podrażnienie oczu;
- zaczerwienienie spojówek;
- uczucie piasku pod powiekami, szczególnie przy współistniejącym zespole suchego oka;
- światłowstręt, czyli nadwrażliwość na światło;
- przejściowe niewyraźne lub zamglone widzenie spowodowane nadmiarem łez.
Obraz kliniczny często obejmuje również objawy charakterystyczne dla przyczyny problemu. Przy infekcjach bakteryjnych może pojawić się gęsta, ropna wydzielina w kąciku oka. Przy alergii natomiast częste są dodatkowo kichanie, świąd nosa, drapanie w gardle czy obrzęk powiek. Dokładna analiza objawów pozwala lekarzowi okuliście szybciej ustalić źródło dolegliwości i wdrożyć odpowiednie leczenie.
Nadmierne łzawienie oczu – leczenie
Leczenie nadmiernego łzawienia oczu powinno być przede wszystkim przyczynowe. Dlatego kluczowe znaczenie ma prawidłowa diagnostyka. Samo łzawienie jest objawem, a nie chorobą, stąd trwała poprawa wymaga usunięcia źródła problemu. Postępowanie w zależności od przyczyny nadmiernego łzawienia oczu może prezentować się następująco:
- podrażnienia czynnikami zewnętrznymi – unikanie czynnika drażniącego oraz stosowanie kropli nawilżających wspomagających regenerację powierzchni oka;
- alergia – ograniczenie kontaktu z alergenem, stosowanie leków przeciwhistaminowych oraz w wybranych przypadkach immunoterapię swoistą, czyli odczulanie;
- infekcje bakteryjne – przemywanie oka solą fizjologiczną, stosowanie preparatów nawilżających oraz antybiotyków miejscowych, a czasem także doustnych;
- niedrożność dróg łzowych – masaż okolicy dróg łzowych, a w bardziej zaawansowanych przypadkach leczenie zabiegowe;
- nieprawidłowe ustawienie powiek – leczenie chirurgiczne, jeśli wada utrudnia prawidłowy odpływ łez.
Do lekarza okulisty należy zgłosić się zawsze wtedy, gdy objawy nasilają się, utrzymują przez dłuższy czas lub nie ustępują mimo stosowania domowych metod. Pilnej konsultacji wymagają także silny ból oka, ropna wydzielina, wyraźne pogorszenie widzenia oraz objawy ogólnoustrojowe, które mogą świadczyć o rozwijającym się stanie zapalnym wymagającym szybkiego leczenia.
Polecane produkty:
|
Kwas hialuronowy na stawy, skórę i oczy
Wspiera prawidłowe funkcjonowanie stawów i ich płynność ruchu. Dodatkowo pomaga utrzymać odpowiednie nawilżenie skóry i powierzchni oka. Wpływa także na elastyczność i właściwe uwodnienie tkanek. Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Różycki R., Jakubaszek A., Maliborski A., Okulistyczne przyczyny patologicznego łzawienia u pacjentów diagnozowanych i leczonych w Poradni Przyklinicznej Kliniki Okulistycznej WIM, Klinika Oczna 2009, 111 (10-12).
- Szczeklik A., Choroby wewnętrzne, Wydawnictwo Medycyna Rodzinna, Kraków 2006.
