Borelioza – objawy, leczenie, zapobieganie

Spis treści

Borelioza (łac. borreliosis) znana również jako krętkowica kleszczowa lub choroba z Lyme. Jest to choroba zakaźna spowodowana ukąszeniem przez kleszcza, który był zakażony. Pierwszym i typowym objawem jest wysypka, zazwyczaj rozciągająca się poza miejsce ukąszenia. Nieleczona może rozprzestrzeniać się na inne części ciała (kleszcz przenosi do naszego ciała bakterie). W niektórych przypadkach może to spowodować poważne objawy, często nawet bardzo odległe w czasie, bo w miesiąc po pierwszym ukąszeniu kleszcza. Przyjęcie antybiotyku zazwyczaj jest w stanie zwalczyć infekcję. Nie każdy jednak wie, że fizjoterapia stosowana w leczeniu boreliozy może również przynieść wiele korzyści.

Borelioza - przyczyny, objawy, leczenie

Borelioza – charakterystyka choroby

Popularnym elementem obrazu klinicznego jest rumień wędrujący pojawiający się w miejscu ugryzienia jako czerwona plamka lub grudka, po czym rozszerza się tworząc obrączkowatą strukturę.

W niewielu przypadkach może dojść do zajęcia mięśnia sercowego, gdzie rozwija się zapalenie objawiające się blokiem przedsionkowo-komorowym. Z kolei późnej w boreliozie najczęstszym zespołem jest przewlekłe postępujące zapalenie mózgu i rdzenia kręgowego.

Do pozostałych objawów boreliozy należą między innymi:

  • zajęcie stawów łokciowych lub stawów kolanowych oraz nadgarstkowych;
  • zmiany neurologiczne, np. poliradikulopatia z silnymi bólami korzeniowymi, niedowładami lub porażeniem;
  • zniesienie odruchów głębokich;
  • zaburzenia świadomości pod postacią majaczenia lub otępienia;
  • porażenie nerwów czaszkowych, a przede wszystkim nerwu twarzowego.

Zobacz również: Badanie nerwów czaszkowych.

Choroba postępuje latami, niekiedy w sposób skokowy.

Diagnostyka

Rozpoznanie każdej postaci klinicznej boreliozy wymaga dwuetapowego protokołu diagnostycznego. W pierwszym etapie należy wykazać obecność swoistych przeciwciał IgM lub IgG metodą immunoenzymatyczną. W drugim etapie u chorych z dodatnim bądź wątpliwym wynikiem należy wykonać oznaczenia techniką Western-blot.

Obie metody uzupełniają się wzajemnie, ponieważ testy immunoenzymatyczne cechuje zwykle wysoka czułość i stosunkowo niska swoistość. Tymczasem metodę Western-blot charakteryzuje wysoka swoistość przy niższej czułości.

Sklep Spirulina
Sklep Spirulina

Fizjoterapia w leczeniu boreliozy

Stan fizyczny osób przechodzących długotrwałą chorobę odkleszczową ulega systematycznemu pogorszeniu. Z powodu znacznej męczliwości oraz bólów mięśniowych pacjent spędza wiele godzin w łóżku, a jego aktywność ulega dużemu obniżeniu. To z kolei powoduje jeszcze większe osłabienie, co w efekcie daje postępujące ograniczenie ogólnej wydolności fizycznej.

Borelioza nie cofa się samoistnie. Program postępowania fizykalno-usprawniającego jest ściśle dostosowany do aktualnego stanu pacjenta. Tylko wczesne wprowadzenie odpowiedniego postępowania od początku choroby rokuje uzyskanie pełnego powrotu funkcji ruchowej chorego.

W pierwszym okresie hospitalizacji celem rehabilitacji jest:

  • ogólne uruchomienie i uaktywnienie ruchowe pacjenta;
  • zmniejszenie sztywności mięśniowej;
  • zapobieganie przykurczom stawowym;
  • zwiększenie siły mięśniowej;
  • zwiększenie zakresu ruchomości w stawach;
  • uwolnienie pacjenta od dolegliwości bólowych;
  • przygotowanie do intensywnej kinezyterapii.

Ostatni wymieniony cel osiąga się między innymi za pomocą masażu klasycznego mięśni kończyn dolnych i górnych, okładów parafinowych na okolicę stawów barku i stawów biodrowych (przed ćwiczeniami), elektrostymulacji mięśni czworogłowych uda i mięśni pośladkowych wielkich, a także terapii zmiennym polem magnetycznym niskiej częstotliwości. Dodatkowo można zastosować delikatny masaż mięśni mimicznych twarzy, a w okresie późniejszym – masaż podwodny.

Postępowanie kinezyterapeutyczne obejmuje stosowanie ćwiczeń oddechowych, czynno-biernych wszystkich kończyn, czynnych w odciążeniu stawów biodrowych i stawów barku oraz ćwiczeń mimicznych mięśni twarzy, ze szczególnym uwzględnieniem strony porażonej. W późniejszym okresie choroby stosuje się natomiast ćwiczenia z wykorzystaniem wzorców ruchowych metody PNF. Mają one na celu przygotowanie pacjenta do chodu, regulację napięcia mięśniowego oraz zwiększenie siły i wytrzymałości usprawnianych grup mięśniowych.

Usprawnianie ruchowe prowadzi się w krótkich, kilkunastominutowych blokach ćwiczeń, ponieważ takie sesje nie powodują znacznego zmęczenia chorego. Nauka chodu w razie konieczności prowadzona jest przy balkoniku z asekuracją.

Postępy rehabilitacji można dokumentować między innymi wykorzystując test Lovetta oraz pomiar zakresu ruchomości w stawach (SFTR).

Bibliografia

  1. Kuliński W., Haładyna W., Gregajtys A., Problemy w postępowaniu fizykalno-usprawniającym w przebiegu boreliozy, Balneologia Polska, 1/2006.
  2. Flisiak R., Pancewicz S., Diagnostyka i leczenie Boreliozy z Lyme, zalecenia Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych.


Polecane produkty:

Zapisz się do newslettera!

Kategorie wpisów
Centrum Fizjoterapeuty
Sklep Fizjoterapeuty
Bezpłatne konsultacje
Kubek dla Fizjoterapeuty
Oferty pracy

Aktualności

Najpopularniejsze w zdrowie

Zostań z nami

Polecane artykuły

2 odpowiedzi

  1. Krew nie jest potrzebna kleszczom dożycia tylko do wytworzenia jaj.A ja poznaję,że mam kleszcza bo miejsce gdzie się przyssał okropnie swędzi.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *