Enteza to miejsce, w którym ścięgno, więzadło, powięź lub torebka stawowa przyczepiają się do kości. Jest strukturą anatomiczną, a nie zmianą chorobową (w przeciwieństwie do entezopatii, czyli procesu patologicznego obejmującego przyczep). Entezy uczestniczą w przenoszeniu i rozkładaniu sił pomiędzy tkankami miękkimi a kością. Z tego względu narażone są na przeciążenia, mikrouszkodzenia oraz zmiany zwyrodnieniowe lub stany zapalne.
Enteza – co to jest?
Enteza to najczęściej miejsce przyczepu ścięgna do kości, choć pojęciem tym określa się również miejsca przyczepu innych tkanek miękkich, w tym więzadeł, powięzi czy torebek stawowych. Wiele entez ma budowę włóknisto-chrzęstną, która umożliwia stopniowe przejście między tkanką miękką a kością oraz bezpieczne przenoszenie występujących obciążeń.
Enteza jest miejscem, w którym działają siły rozciągające, ściskające i ścinające. Wielkość oraz charakter tych obciążeń mogą wpływać na budowę chrząstki włóknistej w miejscu przejścia ścięgna w kość, w tym na zawartość proteoglikanów. Nadmierne lub długotrwałe obciążenie może natomiast sprzyjać powstawaniu zmian związanych z entezopatią.
Zobacz również: Entezopatia ścięgna czworogłowego uda.
Enteza a entezopatia
Nie należy mylić tych dwóch pojęć. Enteza to termin anatomiczny określający miejsce przyczepu ścięgna, więzadła, powięzi lub torebki stawowej do kości. Entezy występują u każdego człowieka. Przykładami są:
- miejsce przyczepu więzadła rzepki do guzowatości kości piszczelowej;
- miejsce przyczepu ścięgna Achillesa do guza piętowego.
Z kolei entezopatia to proces patologiczny obejmujący entezę. Może mieć podłoże przeciążeniowe, zwyrodnieniowe, urazowe lub zapalne i powodować m.in. ból, tkliwość oraz pogrubienie przyczepu. Jeśli w obrębie entezy rozwija się stan zapalny, właściwym określeniem jest zapalenie entezy. Do przykładów entezopatii należą:
- entezopatia przyczepu ścięgna Achillesa;
- entezopatia więzadła rzepki;
- entezopatia przyczepu rozcięgna podeszwowego.
Nie należy również utożsamiać entezopatii z tendinopatią, choć pojęcia te są ze sobą związane. Entezopatia oznacza proces patologiczny obejmujący miejsce przyczepu ścięgna, więzadła, powięzi lub torebki stawowej do kości. Tendinopatia dotyczy natomiast ścięgna i objawia się przede wszystkim bólem oraz pogorszeniem jego funkcji podczas obciążania. Nie musi przy tym wiązać się ze stanem zapalnym. Granica między tymi zmianami nie zawsze jest jednoznaczna, ponieważ proces chorobowy może obejmować zarówno ścięgno, jak i jego przyczep do kości.
Zobacz również: Zapalenie gęsiej stopki.
Funkcje entezy
Entezy to bardzo ważne elementy narządu ruchu każdego człowieka. Odpowiadają m.in. za:
- przenoszenie sił – przekazują obciążenia pomiędzy tkankami miękkimi a kością, a w przypadku ścięgien umożliwiają przeniesienie siły skurczu mięśnia na szkielet;
- rozkładanie obciążeń – pomagają rozprowadzać działające siły na większą powierzchnię, zmniejszając ich miejscową koncentrację i ryzyko uszkodzenia przyczepu;
- ograniczanie naprężeń – w wielu entezach występuje stopniowe przejście między elastycznym ścięgnem lub więzadłem a znacznie sztywniejszą kością. Pozwala to łagodzić różnice we właściwościach mechanicznych tych tkanek;
- stabilizację stawu – przyczepy więzadeł, ścięgien i torebek stawowych pomagają utrzymywać prawidłowe położenie kości względem siebie;
- przystosowanie do obciążeń – struktura entezy może zmieniać się w odpowiedzi na działające obciążenia mechaniczne.
W obrębie entezy oraz otaczających ją tkanek mogą występować zakończenia nerwowe uczestniczące w odbieraniu bodźców mechanicznych i bólowych. Ich rozmieszczenie oraz liczba różnią się jednak w zależności od lokalizacji przyczepu.
Polecane produkty:
|
Kwas hialuronowy na stawy, skórę i oczy
Wspiera prawidłowe funkcjonowanie stawów i ich płynność ruchu. Dodatkowo pomaga utrzymać odpowiednie nawilżenie skóry i powierzchni oka. Wpływa także na elastyczność i właściwe uwodnienie tkanek. Zobacz więcej... |
|
Kolagen w proszku na stawy, kości i skórę
Kolagen bioalgi zawiera aż 97% hydrolizowanego kolagenu. Jego opatentowana formuła sprawia, że wchłanialność jest na bardzo wysokim poziomie. Wspomaga łagodzenie objawów już istniejących chorób stawów, dodatkowo zapobiegając pojawianiu się nowych. Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Michałek-Król K., Skuteczność terapii TECAR w leczeniu entezopatii nadkłykcia bocznego kości ramiennej, Katowice 2022.
- Sudoł-Szopińska I., Kwiatkowska B., Prochorec-Sobieszek M., Maśliński W., Entezopatie i zapalenie entez. Część I. Etiopatogeneza, Journal of Ultrasonography 2015; 15: 72–84.
