Reklama

Sport to zdrowie czy sport albo zdrowie?

Spis treści

Sport to zdrowie – głosi jedna z powszechnych prawd. Od lat słyszy się, że uprawianie aktywności fizycznej wiąże się z korzyściami płynącymi dla zdrowia. Mówi się, że poprzez sport uzyskuje się wiele korzyści m.in. dla układu krwionośnego, oddechowego, pokarmowego czy układu ruchu. To właśnie dzięki zwiększonej dawce ruchu uzyskuje się też lepsze zdolności motoryczne: szybkość, zwinność i wytrzymałość. Nasuwa się jednak pytanie: czy zawsze sport jest związany ze zdrowiem?

Sport to zdrowie czy sport albo zdrowie?

Sport albo zdrowie

Korzyści płynące z uprawiania sportu mają jednak swoją granicę. Osoby wykonujące aktywność fizyczną prozdrowotnie czerpią z tego korzyści. W związku z tym odpowiednia dawka sportu, szczególnie w dobie siedzącego trybu życia jest kluczem to utrzymania zdrowia. Ma on jednak swoje ciemne strony. Granica pozyskiwania zdrowia zatraca się w przypadku sportowców wyczynowych, kiedy dla wyniku, medalu czy kolejnego rekordu życiowego przekracza się własne możliwości. To z kolei prowadzi często do poważnych urazów narządu ruchu. Ponadto często zawodnik będący w szczytowej formie jest bardzo blisko przeciążenia swojego organizmu co łatwo może przynieść kontuzję w okresie startowym.

Zobacz również: witaminy i minerały, które wspomogą leczenie kontuzji

Przyczyny

Każdej dyscyplinie sportu towarzyszą kontuzje charakterystyczne dla jej specyfiki. Najczęściej do urazu dochodzi w sytuacji kontaktu bezpośredniego, przeciążenia w trakcie treningu lub zawodów czy niewłaściwej rozgrzewki. Innymi czynnikami sprzyjającymi powstaniu kontuzji są restrykcje w narządzie ruchu, przebyte kontuzje i zbyt szybki powrót do aktywności fizycznej po urazie. Kolejne przyczyny kontuzji to: niewłaściwe napięcia mięśniowe, zaburzenia siły mięśniowej i kontroli nerwowej, wiek i płeć, a także niesprawny sprzęt, zły stan obiektu sportowego, trudna pogoda czy niewłaściwe zachowanie.

Rzadziej przyczyną negatywnych konsekwencji zdrowotnych jest brak elementu wyciszenia po aktywności fizycznej, choćby stretchingu. Organizm musi bowiem odpocząć i ochłodzić się, zanim będzie gotowy do praktykowania codziennych czynności.

Zobacz również: DOMS – opóźniona bolesność mięśniowa

W związku z tym wyróżnia się trzy grupy sportowe pod względem urazów:

  • I grupa – sporty o wysokim ryzyku urazów i sporty ekstremalne. Są to m.in. sztuki walki, hokej, bobsleje, skeleton, narciarstwo alpejskie, snowboard, motocross, skateboarding, kolarstwo górskie, wingsuit flying, piłka nożna;
  • II grupa – sporty o średnim ryzyku urazów. W efekcie zalicza się do nich m.in. kolarstwo, lekkoatletyka, łyżwiarstwo, koszykówka, siatkówka;
  • III grupa – sporty o małym ryzyku urazów, czyli m.in. pływanie, wioślarstwo, szermierka, strzelectwo, curling.

Co może ulec uszkodzeniu?

Urazy dzieli się na ostre i przeciążeniowe, a ulec uszkodzeniu może wiele struktur. Często sportowiec, który doznał kontuzji powinien skonsultować się ze specjalistą, który pomoże jak najszybciej szybciej i przy tym bezpiecznie wrócić do uprawiania sportu. Poniższa tabela przedstawia klasyfikację urazów sportowych.

Struktura Urazy ostre Urazy przeciążeniowe
Kość
  • Złamanie przeciążeniowe
  • Zapalenie kości, zapalenie okostnej
  • Jałowe martwice
Chrząstka stawowa
  • Złamanie chrzęstno-kostne
  • Drobne urazy chrzęstno-kostne
  • Chondropatia (rozmiękczenie, zwłóknienie, pęknięcie, chondromalacja)
Staw
  • Częściowe zwichnięcie
  • Zwichnięcie
Więzadło
  • Naderwanie/zerwanie (I-III stopnie)
  • Stan zapalny
Mięsień
  • Naciągnięcie/zerwanie (I-III stopnie)
  • Stłuczenie
  • Skurcze
  • Ostry zespół ciasnoty międzypowięziowej
  • Przewlekły zespół ciasnoty międzypowięziowej
  • Opóźniona bolesność mięśni
  • Ogniskowe zgrubienie/zwłóknienie tkanki
Ścięgno
  • Zerwanie (całkowite lub częściowe)
  • Przeciążenie ścięgien
  • Zapalenie pochewki ścięgnistej
  • Zapalenie błony maziowej otaczającej ścięgno, zwłóknienie, zapalenie ścięgna
Kaletka maziowa
  • Urazowe zapalenie kaletki maziowej
Nerw
  • Neuropraksja
  • Uwięźnięcie nerwu
  • Niewielkie uszkodzenia/podrażnienia nerwu
  • Zaburzenia napięcia mechanicznego struktur nerwowych
Skóra
  • Rany
  • Otarcia
  • Rany kłute
  • Pęcherze
  • Modzele

Źródło: Brukner P., Khan K. Kliniczna Medycyna Sportowa. DB Publishing, Warszawa 2012 – wyd. 3

Czy sport to zdrowie?

Biorąc pod uwagę ilość urazów doznawanych przez ćwiczących w czasie uprawiania aktywności fizycznej można śmiało stwierdzić, że urazy są wpisane w sport. W efekcie nawet podczas rekreacyjnej aktywności fizycznej może dojść do doznania ciężkiego urazu. Dlatego należy pamiętać o zdrowym rozsądku, przygotowaniu powierzchni treningowej, prawidłowej rozgrzewce i przestrzeganie zasad bezpieczeństwa w planowaniu ćwiczeń.

Ponadto różnorodność urazów wymaga też specjalistycznego podejścia, a prawidłowy proces rehabilitacji pozwala bezpiecznie wrócić do uprawiania sportów i zdobywaniu kolejnych medali.

Zobacz również: wpływ aktywności fizycznej na organizm człowieka

Podsumowując, sport jest zdrowy, jeśli wykonujemy go z głową. Ważne jest przestrzeganie wszystkich zasad bezpieczeństwa oraz tych metodycznych, ponieważ chroni to przed powstawaniem kontuzji. Dodatkowo należy przestrzegać przeciwwskazań do uprawiania poszczególnych dziedzin sportowych.

Zobacz również: naturalne suplementy w sporcie

Bibliografia

  1. Mleczkowska A., Gawrońska K., Szczepanowska-Wołowiec B., Lorkowski J., Kotela A., Hładki W., Kotela I., Najczęstsze kontuzje wśród osób regularnie biegających, Ostry Dyżur, 4/2016.


Polecane produkty:

Zapisz się do newslettera!

Kategorie wpisów
Centrum Fizjoterapeuty
Sklep Fizjoterapeuty
Bezpłatne konsultacje
Kubek dla Fizjoterapeuty
Oferty pracy

Najpopularniejsze w zdrowie

Zostań z nami

Polecane artykuły

2 odpowiedzi

  1. No właśnie, mało kto bierze pod uwagę drugą stronę uprawiania sportów. Brakuje mi tu informacji o przetrenowaniu. Kiedyś tego doświadczyłam, bardzo nieprzyjemna sprawa…

  2. ze sportem jest tak, że z jednej strony poprawia zdrowie, kondycję, wzmacnia ciało i przez to zmniejsza ryzyko chorób czy urazów. z drugiej strony samo uprawianie sportu ryzyko kontuzji zwiększa 😉 na pewno warto kierować się zdrowym rozsądkiem, bo żadna przesada nie jest dobra.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *