Fotodepilacja Wrocław

DOMS (delayed onset muscle soreness) to termin, który odnosi się do opóźnionej bolesności mięśniowej w wyniku zbyt intensywnego wysiłku fizycznego, co wiąże się z zakwaszaniem organizmu. Zjawisko jest poważnym problemem i wyzwaniem dla współczesnej medycyny sportowej. Po raz pierwszy opisano je w 1902 roku na podstawie hipotezy, że ból mięśni po treningu może wiązać się z uszkodzeniami wewnątrzmięśniowymi.

DOMS

Rodzaje zmęczenia

W medycynie sportowej i odnowie biologicznej można wyróżnić 4 podstawowe rodzaje zmęczenia (wg Lisewskiej):

  1. Ostre lokalne – w wyniku zbyt intensywnej pracy określonego odcinka aparatu ruchu. W efekcie dochodzi do zmniejszenia potencjału energetycznego i nagromadzenia kwaśnych produktów. Wynikiem zmęczenia ostrego lokalnego bardzo często jest DOMS.
  2. Ostre ogólne – przyczyną jest jednorazowy, lecz bardzo intensywny wysiłek, np. bieg w maratonie. Czas trwania zmęczenia wynosi do 24 godzin, natomiast stan wyczerpania może wahać się nawet od 3 do 7 dni. Tego typu zmęczenie obejmuje szereg objawów subiektywnych i obiektywnych.
  3. Przewlekłe lokalne – przyczyną jest jednokierunkowa, niezmienna struktura aktywności ruchowej w obrębie danego odcinka aparatu ruchu. Do objawów można zaliczyć ograniczenie precyzji, koordynacji i szybkości. Powolne przeciążanie struktur zmniejsza biologiczną odporność tkanek, czego efektem mogą być nieodwracalne zmiany strukturalne.
  4. Przewlekłe ogólne – występuje, gdy w czasie kumulują się pojedyncze odczyny zmęczeniowe przy niedostatecznej rewaskularyzacji powysiłkowej. U sportowca można zauważyć ogólne osłabienie, konfliktowość, kołotanie serca i brak apetytu.

DOMS

Jak wcześniej wspomniano, syndrom opóźnionej bolesności mięśniowej jest konsekwencją zmęczenia ostrego lokalnego. Stwierdzamy go, gdy dolegliwości bólowe pojawiają się po około 24-48 godzinach po treningu i trwają od 2 do 7 dni. Jest to efekt uboczny procesu naprawy, który przebiega w wyniku mikrouszkodzeń włókien mięśniowych (które potocznie nazywa się zakwasy).

Może wystąpić przy intensywnym eksploatowaniu mięśni przez wysokie siły skurczów ekscentrycznych, w przypadku gdy wykonujemy trening przy wyższej intensywności lub biegniemy w dół.

Zobacz również: Rodzaje skurczów mięśni.

Objawy

Najbardziej charakterystycznym objawem DOMS są dolegliwości bólowe mięśni. Dodatkowo można jednak zauważyć także:

Sklep Spirulina
  • obrzęk bolących kończyn;
  • sztywność stawów, której zwykle towarzyszy ograniczony zakres ruchomości;
  • nadwrażliwość na dotyk.

Tymczasowe zmniejszenie siły mięśni w wyniku bólu utrzymuje się kilka dni. W rzadkich i bardzo poważnych przypadkach może dość nawet do rozpadu mięśni.

Podczas wykonywania badań laboratoryjnych stwierdza się zwiększoną aktywność enzymu kinazy kreatynowej we krwi, co z kolei sygnalizuje uszkodzenie tkanki mięśniowej.

Zapobieganie

Zdecydowanie lepiej jest zapobiegać pojawieniu się syndromu opóźnionej bolesności mięśniowej, niż go leczyć.

Profilaktyka obejmuje:

  • stopniowe zwiększanie wysiłku fizycznego, ponieważ mięśnie powinny mieć czas, aby przyzwyczaić się do większych obciążeń;
  • odpowiednie rozgrzanie mięśni, gdyż rozgrzewka przygotowuje je do wysiłku zmniejszając ryzyko kontuzji czy DOMS (wciąż jest jednak zbyt mało dowodów, aby jednoznacznie potwierdzić udział rozgrzewki w zapobieganiu DOMS);
  • faza wychłodzenia – rozciąganie (stretching) po treningu jest bardzo korzystnym rozwiązaniem. Wykazano, że najprawdopodobniej większość dolegliwości DOMS jest spowodowana brakiem fazy wychłodzenia trwającej około 10 minut. Zaleca się łagodną pracę tlenową.

Leczenie

W momencie wystąpienia DOMS należy zrezygnować z intensywnej aktywności fizycznej dając organizmowi odpowiednią ilość czasu do regeneracji (zwykle 2-7 dni). Objawom można ulżyć stosując masaż, krioterapię miejscowo lub akupresurę wrażliwych punktów.

Jednocześnie liczne badania wykazały, że paracetamol, kodeina czy aspiryna nie mają w tym przypadku żadnego wpływu na odczucie bólu.

Bibliografia

  1. Cheung K., Patria A., Maxwell L., Delayed Onset Muscle Soreness, Sports Medicine, 2/2003.
  2. Kochański B., Kałużny K., Kałużna A. (i inni), Ocena wiedzy na temat opóźnionej bolesności mięśniowej w sporcie, Journal of Education, Health and Sport, 6/2016.
Polecane produkty:
Rehabilitacja Wrocław