Zatorowość płucna

//Zatorowość płucna
Targi oraz kongres medycyny fizykalnej i rehabilitacji

Zatorowość płucna (łac. embolia arteriae pulmonalis)

stan kliniczny polegający na gwałtownym zwężeniu lub zamknięciu światła tętnicy płucnej lub jej rozgałęzienia. Materiałem zatorowym najczęściej są skrzepliny pochodzące z żył kończyn dolnych, ale może to być również:
– tkanka tłuszczowa;
– płyn owodniowy;
– masy nowotworowe;
– ciało obce.

Zatorowość płucna

Ze względu na to, że zator płucny niemal zawsze występuje w połączeniu z zakrzepicą żył głębokich, niektórzy lekarze odnoszą się do dwóch warunków razem jako choroby zakrzepowo-zatorowej.
Mimo, że u każdego może rozwijać się zakrzepica żył głębokich i zatorowość płucna, czynniki takie jak bezruch czy operacja zwiększają ryzyko wystąpienia.

Zatorowość płucna może stanowić zagrożenie dla życia, ale szybkie leczenie może znacznie zmniejszyć ryzyko śmierci. Podejmowanie działań w celu zapobiegania tworzenia się zakrzepów krwi w nogach również może pomóc w ochronie przed zatorowością płucną.

Zatorowość płucna – objawy:

Objawy zatoru płuc mogą być bardzo różne, w zależności od tego ile Twoich płuc jest „zajętych”, od wielkości skrzepów i ogólnego stanu zdrowia – w szczególności obecność lub nieobecność choroby płuc lub choroby serca.

Typowe objawy to:

– duszność – ten objaw zwykle pojawia się nagle i zawsze wzmaga się po wysiłku;
– ból w klatce piersiowej – możesz poczuć się jakbyś przechodził atak serca. Ból może pogorszyć się gdy oddychasz głęboko, kaszlesz, jesz, schylasz się. Ból będzie gorszy po wysiłku, ale nie przeminie gdy odpoczniesz.
– kaszel – kaszel może wywołać krwawe plwociny.

Inne objawy, które mogą wystąpić w zatorowości płucnej to:

– ból nóg lub obrzęk w łydkach;
– wilgotna lub przebarwiona skóra (sinica);
– nadmierne pocenie się;
– szybkie lub nieregularne bicie serca;
– zawroty głowy.

Kiedy udać się do lekarza

Zatorowość płucna może być stanem zagrożenia życia. Niezwłocznie skonsultuj się z lekarzem, jeśli wystąpią u Ciebie niewyjaśnione trudności w oddychaniu, ból w klatce piersiowej lub kaszel, który powoduje krwawe plwociny.

Zatorowość płucna – przyczyny:

Zatorowość płucna występuje, gdy fragment materiału (najczęściej zakrzep krwi) zostaje wciśnięty do tętnicy w płucach. Zakrzepy te najczęściej powstają w głębokich żyłach nóg, ale mogą też pochodzić z innych części ciała. Stan ten jest znany jako zakrzepica żył głębokich.

Od czasu do czasu inne substancje mogą tworzyć zatory wewnątrz naczyń krwionośnych (znajdujących się w płucach).

Przykładem mogą być:

– pęcherzyki powietrza;
– część guza;
– tłuszcz z wnętrza szpiku podczas złamania kości długiej.

Rzadko występuje zator w jednej tętnicy płucnej. W większości przypadków, różne skrzepy to powodują. Tkanki płuc po zablokowaniu tętnicy są pozbawione krwi i mogą umrzeć. To sprawia, że trudniej dostarczyć tlen z płuc do reszty ciała.

Zatorowość płycna – czynniki ryzyka:

Mimo, że u każdego mogą rozwinąć się skrzepy krwi i później może dojść do zatoru płucnego, istnieją pewne czynniki, które zwiększają ryzyko zatorowości płucnej.

1. Historia choroby: jesteś w grupie podwyższonego ryzyka jeśli którykolwiek z członków Twojej rodziny miał zakrzepy żylne lub zator płucny w przeszłości. Może to być spowodowane dziedzicznością zaburzeń, które mają wpływ na krzepnięcie krwi.

2. Ponadto niektóre problemy zdrowotne mogą narazić Cię na ryzyko zatoru np.:
– choroby serca – wysokie ciśnienie krwi i choroby sercowo-naczyniowe powodują prawdopodobieństwo powstania skrzepu.
– rak – zwłaszcza trzustki, nowotwory jajników i płuc. Nowotwory z przerzutami mogą zwiększać stężenie substancji, które powodują powstawanie skrzepu krwi. Chemioterapia zwiększa ryzyko zatorowości. Kobiety z historią raka piersi, które biorą niektóre leki również są bardziej narażone.

3. Długotrwały bezruch: skrzepy krwi pojawiają się w nogach podczas naszego bezruchu np.:
– leżenie w łóżku. Będąc “przykuty” do łóżka przez dłuższy czas po zabiegu (złamanie nogi, zawał lub jakakolwiek poważna choroba) sprzyjasz powstawaniu skrzepów. Gdy kończyny dolne są umieszczone w poziomie przez długi czas przepływ krwi jest spowolniony.
– długie podróżowanie. Siedząc w niewygodnej pozycji podczas długich podróży samolotem lub samochodem spowalnia się przepływ krwi co przyczynia się do powstawania zakrzepów w nogach.

4. Chirurgia. Operacja jest główną z przyczyn problemów dotyczących powstawania skrzepów krwi. W szczególności są to protezy stawu biodrowego czy kolanowego (endoprotezoplastyka). Podczas ingerencji w kości (sztuczny staw) szczątki tkanki mogą wejść do krwiobiegu i przyczynić się do powstawania skrzepu. Samo unieruchomienie w dowolnym rodzaju zabiegu chirurgicznego może prowadzić do tworzenia się zakrzepów. Ryzyko wzrasta wraz z długością czasu jaki jesteśmy w znieczuleniu ogólnym. Z tego powodu większość osób poddawanych temu typowi operacji otrzymują specjalne leki przed i po zabiegu, aby zapobiec tworzeniu się skrzeplin po operacji.

Inne czynniki ryzyka:

– palenie – palenie tytoniu predysponuje niektórych do tworzenia się skrzepów krwi, zwłaszcza w połączeniu z innymi czynnikami ryzyka;
– nadwaga – zwiększa ryzyko wystąpienia zakrzepów krwi zwłaszcza u kobiet, które palą lub mają wysokie ciśnienie krwi;
– pigułki antykoncepcyjne – estrogeny w pigułkach antykoncepcyjnych czy hormonalnej terapii zastępczej mogą zwiększać krzepnięcie krwi, zwłaszcza jeśli palisz lub masz nadwagę;
– ciąża – ciężar dziecka naciskającego na żyły miednicy może spowodować powrót krwi do nóg. Skrzepy są bardziej prawdopodobne, gdy krew w żyłach zostaje spowalniona.

Zatorowość płucna – komplikacje:

Zatorowość płucna może być zagrożeniem dla życia. Około jedna trzecia osób z nierozpoznanej lub nie leczonej zatorowości płucnej nie przeżyje. Gdy pojawia się odpowiednie rozpoznanie i szybka reakcja wówczas ta liczba spada znacząco.
Zator tętnicy płucnej może ponadto prowadzić do nadciśnienia płucnego, stanu, w którym ciśnienie krwi w płucach jest zbyt wysokie (po prawej stronie serca). Gdy masz przeszkody w tętnicach wewnątrz płuc, serce musi pracować ciężej, aby pchnąć krew przez te zatory. To zwiększa ciśnienie krwi w tych naczyniach. W rzadkich przypadkach mały zator może się rozwijać w wyniku przewlekłej zakrzepowej zatorowości płucnej.

Zatorowość płucna – diagnostyka i testy:

Zatorowość płucna może być trudna do zdiagnozowania zwłaszcza u ludzi, którzy mają podstawową chorobę serca lub płuc. Z tego powodu lekarz może zlecić szereg testów, aby pomóc znaleźć przyczynę objawów.
– badanie krwi (dimer D);
– RTG klatki piersiowej;
– USG;
– TK;
– V/Q skanowanie płuc;
– angiografia płuc;
– MRI.

Zatorowość płucna – leczenie:

Szybkie leczenie zatorowości płucnej jest niezbędne, aby zapobiec poważnym powikłaniom i śmierci.

Leki:

– Leki przeciwzakrzepowe (antykoagulanty);
– Zakrzep disolwery (leki trombolityczne).

Zabiegi chirurgiczne i inne:

– usunięcie skrzepu za pomocą cienkiej rurki prowadzonej przez naczynie;
– filtr żył.

Zatorowość płucna – zapobieganie:

Zapobieganie tworzeniu się zakrzepów żył głębokich w żyłach nóg pomaga zapobiegać zatorowości płucnej. Z tego powodu w większości szpitali podejmuje się różne działania mające na celu zapobieganie tworzeniu się zakrzepów krwi.

Przykłady:

– antykoagulanty – podawane są osobom przed i po operacji, które narażone są na powstawanie zakrzepów. Tak samo ma się to w przypadku osób przyjętych do szpitala z powodu zawału serca, udaru mózgu i powikłań raka;
– kompresja poprzez noszenie pończoch – pończochy uciskowe stale uciskają nogi wpływając na sprawniejszy przepływ krwi. Oferują bezpieczny, prosty i tani sposób zapobiegania zakrzepów po operacjach chirurgicznych.
– kompresja (pneumatyczna) – do tego zabiegu wykorzystuje się mankiety (na uda i łydki), które są automatycznie nadmuchiwane i wypompowywane. Masaż ten trwa kilka minut. Pomaga poprawić przepływ krwi w nogach;
– aktywność fizyczna – pionizacja zaraz po zabiegu może pomóc zapobiegać zatorowości płucnej i może przyspieszyć odzyskiwanie sprawności ogólnej. Jest to jeden z głównych celów personelu medycznego, który mimo występującego bólu sugeruje, aby pacjent wstał i poruszał się (początkowo marsz w miejscu).

Profilaktyka podczas podróży

Ryzyko zakrzepów rozwijających się w czasie podróży jest niskie, ale zwiększa się wraz ze wzrostem czasu podróży. Jeśli jesteś w grupie ryzyka zakrzepów i obawiasz się podróżować, porozmawiaj z lekarzem. Lekarz może zaproponować następujące kroki, aby zapobiec tworzeniu się skrzepów krwi:
– zrób sobie przerwę od siedzenia. Poruszaj się raz na godzinę lub częściej. Jeśli jedziesz, zatrzymuj się co godzinę i przejdź się wokół samochodu kilka razy. Zrób kilka głębokich przysiadów;
– gimnastykuj się w fotelu. Zginaj, krąż stopami lub naciskaj nogami na oparcie siedzenia przed tobą, spróbuj stawać na palcach (siedząc). Nie siedź z nogami skrzyżowanymi przez długi czas, a tym bardziej nie podróżuj z nogą na nodze.
– pij dużo płynów. Woda jest najlepszym płynem do zapobiegania odwodnieniu, które to może przyczynić się do rozwoju zakrzepów. Należy unikać alkoholu, który przyczynia się do utraty płynów;
– noś pończochy. Lekarz może zalecić noszenie pończoch, aby poprawić krążenie i przepływ krwi w nogach. Na szczęście, pończochy uciskowe nie wyglądają jak coś babcinego (są dostępne w różnych kolorach i fakturach).

 

Polecane produkty:

  Rehabilitacja kadry olimpijskiej

Zostaw komentarz