Skurcze nóg – przyczyny i leczenie

//Skurcze nóg – przyczyny i leczenie
Fotodepilacja Wrocław

Skurcze nóg to bolesne odczucia pochodzące z tkanki mięśniowej kończyn dolnych. Bóle te powstają w momencie, gdy mięsień kurczący się jest napięty. Zwykle występuje w mięśniu łydki (pod i poza kolanem). Dolegliwości bólowe zazwyczaj trwają kilka minut. W niektórych przypadkach jest to tylko kilka sekund, ale zdarza się nawet do 10 minut. Nasilenie bólu jest różnego stopnia. Nieprzyjemne doznania w kończynach dolnych mogą pozostać nawet przez 24 godziny od incydentu (po skurczu). Skurcze nóg występują zazwyczaj podczas odpoczynku, najczęściej w nocy, kiedy leżymy w łóżku (stąd często stosowana jest nazwa „nocne skurcze”). Mogą nawet wybudzić człowieka ze snu. Niepokoić powinno się wówczas, gdy stan ten pojawia się zbyt często.

Skurcze nóg - przyczyny i leczenie

Kto jest podatny na skurcze nóg?

Wiele ludzi od czasu do czasu doświadcza skurczu nóg. Jednak często występują tylko u niektórych. Zjawisko to bardziej powszechne jest u osób starszych. Występuje u około 1-3 osoby powyżej 60 roku życia i u około połowy ludzi w wieku powyżej 80 roku życia (skurcze regularne). U około 4 na 10 osób, które mają skurcze nóg pojawiają się one co najmniej 3 razy w tygodniu. W niektórych przypadkach mogą zdarzać się nawet codziennie.

Przyczyny skurczów nóg?

W większości przypadków przyczyna nie jest znana. Skurcze występują, gdy mięsień będąc napiętym (skrócony) dostaje sygnał do skurczu. Często zdarza się to w nocy gdy leżymy w łóżku, czyli przyjmując naturalną pozycję – stawy kolanowe lekko zgięte, stopy skierowane w dół (zgięte). W tym położeniu mięśnie łydki są stosunkowo krótsze i mogą być podatne na skurcz. Wyjaśnia to fakt, że regularne ćwiczenia rozciągające mięśnie łydki (mięsień trójgłowy łydki: mięsień brzuchaty i mięsień płaszczkowaty) mogą zapobiec skurczom nóg.

Przyczyny wtórne

W niektórych przypadkach skurcze nóg mogą sugerować (być objawem) inny problem. Najczęściej należą do nich:

  • przyjmowanie niektórych leków – może powodować skurcze jako efekt uboczny lub sprawić, że problem będzie pojawiał się częściej;
  • nadmierny wysiłek mięśni, przetrenowanie (zwłaszcza, gdy nie towarzyszy temu rozgrzewka);
  • odwodnienie, przegrzanie;
  • zmiany poziomu soli w krwiobiegu;
  • dializa nerek;
  • ciąża – zwykle w późniejszych etapach;
  • nieleczona niedoczynność tarczycy;
  • choroba tętnic obwodowych (zwężenie tętnic kończyn dolnych powoduje słabe krążenie), zła kondycja żył, żylaki;
  • nadmiar alkoholu;
  • zaburzenia na tle nerwowym;
  • marskość wątroby;
  • zatrucie ołowiem
  • sarkoidoza;
  • zaburzenia gospodarki kwasowo-zasadowej;
  • zaburzenia gospodarki mineralnej;
  • siedzenie (długotrwałe), przysiadanie na jednej z nóg lub na obu (jak np. do skłonu japońskiego siad na piętach).

W związku z powyższym skurcze są tylko jednym z objawów i zazwyczaj łączy się je z innymi schorzeniami. Jeśli nie są związane z innymi problemami to mamy do czynienia z idiopatycznymi kurczami kończyn dolnych.

Uwaga! Kurcze nóg nie są jednoznaczne z zespołem niespokojnych nóg.

Leczenie skurczów nóg

Rozciąganie i masowanie mięśni kończyn dolnych (podczas wystąpienia problemu) może zazwyczaj zakończyć atak skurczu. Większość skurczów wkrótce ustępuje. Środki przeciwbólowe są zazwyczaj pomocne, ale nie działają wystarczająco szybko. Może to być np. paracetamol, który pomoże złagodzić dolegliwości ze strony mięśni i tkliwość, która z czasem utrzymuje się do 24 godzin po skurczu.

Zapobieganie skurczom nóg

W przypadku kiedy skurcze nie występują, zazwyczaj nie ma potrzeby wdrażania leczenia. Jednak jeśli skurcze nóg są częste, można rozważyć pewne sposoby zapobiegania im:

1. Przyjmowanie leków. Należy poinformować lekarza, o tym jakie leki przyjmujesz aktualnie (wówczas stwierdzi czy nie mogą one powodować skutków ubocznych np. skurczy – zastąpienie jednego leku innym może pomóc). Ważne, aby poinformować lekarza również o dolegliwościach czy schorzeniach, które nam towarzyszą. Musi on wykluczyć wtórne przyczyny skurczów.

2. Ćwiczenia rozciągające. Zalecane są one bardzo powszechnie. Niestety brak jest wiarygodnych wyników badań naukowych, aby udowodnić ich dobroczynne działanie (w każdym bądź razie, nie zaszkodzi). Wielu lekarzy i fizjoterapeutów uważa, że regularne ćwiczenia rozciągające uwalniają od problemu. Jeśli jesteś w stanie wykonywać te ćwiczenia, warto spróbować, a nie od razu przyjmować leki.
Wykonuj ćwiczenia rozciągające dotkniętych problemem mięśni przez 5 minut 3 razy dziennie. Ostatnią turę pozostaw na czas przed zaśnięciem. Jeśli skurcze już nie będą Ci doskwierać, zmniejsz powtórzenia do 1-2 dziennie, ale nie eliminuj ich całkowicie.

Rozciąganie mięśni łydek:

Skurcze nóg - rozciąganie mięśni łydek

Aby rozciągnąć mięśnie łydek stań około 60-90 cm od ściany. Utrzymuj podeszwy stóp płasko na podłodze (nie odrywaj pięt). Następnie pochyl się ku przodowi opierając dłonie na ścianie. Z pewnością poczujesz jak mięśnie łydek rozciągają się. Wykonuj te ćwiczenia za każdym razem w czasie tak długim jakim jesteś w stanie wytrzymać (na początku). Zanim poczujesz poprawę może minąć nawet tydzień. Najlepiej dać sobie czas (2-4 tygodnie) regularnie ćwicząc, aby sprawdzić czy skurcze faktycznie już więcej nie będą doskwierać. Jeśli całkowicie nie przejdą, a jedynie zmniejszy się ich częstotliwość czy nasilenie to wskazówka, że warto kontynuować tego rodzaju ćwiczenia.

Pozycja ułożeniowa podczas snu

Aby zapobiegać skurczom wskazane są pozycje, które uwalniają od skrócenia mięśni łydki podczas snu. Wykorzystaj poduszkę do podparcia kończyn dolnych w łóżku podczas leżenia na plecach. Jeśli śpisz na brzuchu zsuń się do końca łóżka, aby stopy wisiały swobodnie poza łóżkiem. Ważne jest niedopuszczanie do zbliżania się pięty w kierunku łydki.

Chinina

W ostateczności w leczeniu skurczów nóg stosowana jest chinina. Jednak należy skonsultować się z lekarzem przed wdrożeniem tego rodzaju terapii i zdawać sobie sprawę z  możliwości wystąpienia skutków ubocznych. Zażywając chininę można doprowadzić do zmniejszenia wystąpienia i nasilenia skurczów nóg. Jednak niekoniecznie pozwoli to całkowicie je wykluczyć. Chininy nie powinny zażywać kobiety w ciąży lub te, które planują ciążę. Substancja ta jest bardzo niebezpieczna w przypadku przedawkowania, zwłaszcza u dzieci. Stąd nie powinny one przyjmować jej wcale.

Co jeszcze pomaga na skurcze nóg?

Przy skurczach nóg powinno unikać się nadmiernej ekspozycji na słońce, zbyt uciskowych skarpet, a także butów na wysokim obcasie. Należy często zmieniać położenie kończyn dolnych i pozbyć się nawyku zakładania nogi na nogę. Dodatkowo warto ograniczyć spożywanie kawy i wprowadzić pełnowartościową dietę. Osoby mające problemy takie jak skurcze nóg często przyjmują suplementy diety zawierające magnezpotas, kompleks witaminy B, witaminę E. Podczas siedzącego trybu życia np. pracy siedzącej należy często wstawać i chodzić. Ponadto po pracy czy innych czynnościach odpoczywaj z nogami uniesionymi do góry.

Polecane produkty:

Rehabilitacja Wrocław

1 komenarz

  1. Kinga 28 sierpnia 2014 w 13:34 - Odpowiedz

    Ja już muszę wstawać zza biurka co kilka godzin i rozciągać nogi, bo ból jest czasami nie do zniesienia ;/

Zostaw komentarz

Zadaj pytanie

Pytania do specjalisty on-line. Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukałeś, a sprawa jest dla Ciebie ważna – zadaj pytanie poprzez poniższy formularz. Nasi specjaliści z pewnością udzielą wyczerpujących odpowiedzi. Twoje pytanie i odpowiedź zostanie opublikowana w naszym serwisie, aby inni użytkownicy mogli się z nią zapoznać. Zapraszamy do kontaktu!