Test Phalena jest jednym z najczęściej stosowanych testów klinicznych wykorzystywanych w diagnostyce zespołu cieśni nadgarstka. Pozwala ocenić czy utrzymanie nadgarstków w określonej pozycji wywołuje charakterystyczne objawy związane z uciskiem nerwu pośrodkowego, m.in. drętwienie rąk, mrowienie lub inne zaburzenia czucia w obrębie dłoni i palców. Dodatni wynik może wskazywać na zespół cieśni nadgarstka. Sam w sobie jednak nie pozwala na jednoznaczne rozpoznanie tej dolegliwości. Test Phalena powinien być więc interpretowany łącznie z objawami pacjenta, wywiadem oraz wynikami pozostałych elementów badania klinicznego (m.in. wraz z objawem Tinela i testem uciskowym Durkana).
Co to jest zespół cieśni nadgarstka?
Zespół cieśni kanału nadgarstka to jedna z najczęściej występujących neuropatii obwodowych kończyny górnej, wywołana zwiększeniem ciśnienia w kanale nadgarstka. Prowadzi to do ucisku nerwu pośrodkowego, a w konsekwencji zaburzenia jego prawidłowego funkcjonowania. Do charakterystycznych objawów zespołu cieśni kanału nadgarstka należą początkowo parestezje, takie jak drętwienie i mrowienie, niekiedy z towarzyszącym bólem. W dalszej kolejności może dochodzić do osłabienia mięśni, a w bardziej zaawansowanych przypadkach również do zaniku mięśni unerwionych przez nerw pośrodkowy. Dolegliwości dotyczą głównie palców I-III oraz części palca IV. Mają też tendencję do nasilania się w nocy i nad ranem.
Zespół cieśni nadgarstka (zwłaszcza odpowiednio wcześnie zdiagnozowany) ma sporą szansę na poprawę po leczeniu zachowawczym. Może ono obejmować:
- stosowanie odpowiednio dobranej ortezy;
- modyfikację czynności nasilających objawy;
- fizjoterapię (m.in. ćwiczenia, neuromobilizacje i wybrane techniki terapii manualnej).
Warto również zadbać o ergonomię wykonywanych zadań, szczególnie jeśli praca wymaga częstych, powtarzalnych ruchów ręki i nadgarstka. Jeżeli leczenie zachowawcze nie przynosi oczekiwanych rezultatów lub objawy są znacznie nasilone, rozważa się leczenie chirurgiczne polegające na odbarczeniu nerwu pośrodkowego.
Test Phalena – na czym polega?
Przy wykonywaniu testu Phalena pacjent siedzi z łokciami opartymi na płaskim podłożu (np. na stole), a sam test polega na maksymalnym zgięciu dłoniowym nadgarstków i utrzymaniu tej pozycji przez około 60 sekund. W konsekwencji takiego ustawienia dochodzi do wzrostu ciśnienia w kanale nadgarstka. Może to sprowokować pojawienie się lub nasilenie parestezji oraz bólu w obszarze unerwianym przez nerw pośrodkowy.
Wyróżnia się także tzw. odwrócony test Phalena, w którym nadgarstki utrzymywane są w wyproście, najczęściej poprzez złączenie dłoni jak do modlitwy. Za dodatni wynik uznaje się pojawienie lub nasilenie charakterystycznych dla zespołu cieśni nadgarstka parestezji w obszarze unerwienia nerwu pośrodkowego. Test ten (podobnie jak klasyczny test Phalena) powinien być interpretowany łącznie z pozostałymi elementami badania klinicznego.
Test Phalena – interpretacja
Wynik dodatni testu Phalena oznacza pojawienie się lub nasilenie w ciągu około 60 sekund:
- drętwienia lub mrowienia kciuka, palca wskazującego, palca środkowego i promieniowej części palca serdecznego;
- bólu lub innych charakterystycznych dolegliwości w obszarze unerwianym przez nerw pośrodkowy (m.in. do dłoni lub przedramienia).
Sam dodatni test nie potwierdza jednak rozpoznania zespołu cieśni nadgarstka, ale zwiększa jego prawdopodobieństwo. Lekarz najczęściej ocenia go razem z innymi testami klinicznymi np. objawem Tinela lub testem uciskowym Durkana. Jeśli jest to potrzebne, diagnostykę uzupełnia się badaniami elektrodiagnostycznymi, przede wszystkim badaniem przewodnictwa nerwowego – elektroneurografia (ENG).
Pozostałe testy funkcjonalne dla zespołu cieśni nadgarstka
Poza testem Phalena i odwróconym testem Phalena można wykonać dodatkowo test Tinela i test Durkana. W teście Tinela fizjoterapeuta lub lekarz delikatnie opukuje okolicę przebiegu nerwu pośrodkowego na wysokości kanału nadgarstka. Wynik uznaje się za dodatni, jeśli wywołuje to charakterystyczne mrowienie lub drętwienie w obszarze unerwianym przez nerw pośrodkowy.
Natomiast w teście Durkana uciska się nerw pośrodkowy w obrębie kanału nadgarstka. W przypadku wyniku dodatniego może występować ból i charakterystyczne parestezje, m.in. mrowienie czy drętwienie w obszarze jego unerwienia.
Polecane produkty:
|
Wałek igłowy – aplikator wieloigłowy
Wałek igłowy to aplikator przeznaczony do wykonywania masażu na różne części ciała. Wysoka efektywność znalazła zastosowanie w kompleksowej terapii różnych schorzeń, a także profilaktyce ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Ciechanowska K., Łukowicz Ł., Zespół cieśni kanału nadgarstka – etiologia i diagnostyka, Journal of Education, Health and Sport. 2017;7(4):622-638.
- Banach M., Gryz E., Szczudlik A., Zespół cieśni nadgarstka, Przegląd Lekarski, 2/2004.
