Ultradźwięki

Sprawdzony Fizjoterapeuta

Ultradźwięki są to drgania o charakterze mechanicznym, wobec czego zabieg fizykoterapii z ich zastosowaniem ma charakter mechanoterapii. Częstotliwości wykorzystywane do zabiegów to najczęściej 1Mhz lub 3 Mhz.

Ultradźwięki

Działanie – ultradźwięki:

Wyróżnia się działanie miejscowe (zmiany pierwotne), czyli “tu i teraz – w danym miejscu i w danym momencie:

  1. Zmiany mechaniczne w wyniku różnic ciśnień w przebiegu fali ultradźwiękowej (mikromasaż).
  2. Zmiany termiczne – fale powodują powstawanie ciepła, najbardziej podatna jest tkanka nerwowa, następnie mięśniowa i w końcu tłuszczowa. Duże ilości ciepła powstają na granicach poszczególnych tkanek.
  3. Zmiany fizykochemiczne polegające na wpływie na koloidy tkankowe, który wyraża się poprzez zwiększony rozpad białek, zmianie żelu w zol oraz zwiększeniu przewodnictwa elektrycznego tkanek.

Ponadto mówi się o działaniu ogólnym (zmiany wtórne), które powstają, gdy chcemy oddziaływać na zmienione chorobowo tkanki poprzez nadźwiękawianie określonych splotów, korzeni i zwojów nerwowych. Do najważniejszych zmian o charakterze ogólnym zaliczymy:

  • wzmożenie przepuszczalności błon komórkowych;
  • zmiany w strukturze koloidów tkankowych i ich uwodnienie;
  • usprawnienie oddychania tkankowego;
  • pobudzenie przemiany materii komórek;
  • zmiany w układach jonowych tkanek;
  • zmiany odczynów tkanek w kierunku zasadowym.

Wszystkie te zjawiska prowadzą do następujących skutków terapeutycznych:

  • działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne
  • przyspieszenie przepływu limfy w naczyniach i zwiększenie procesów wchłaniania
  • wytworzenie w tkankach ciepła i stanu przekrwienia czynnego
  • zmniejszenie napięcia mięśni
  • hamowanie układu współczulnego
  • zwiększenie rozciągliwości tkanki łącznej w bliznach, przykurczach, zwłókniałych mięśniach i torebkach stawowych
  • przyspieszenie gojenia się ran.

Metodyka zabiegu – ultradźwięki:

1. Wybór substancji sprzęgającej.

Ma ona za zadanie wyrównanie nierówności ciała oraz ułatwienie przesuwania głowicy po polu zabiegowym. Pęcherzyki powietrza znajdujące się między głowicą, a ciałem spowodują odbicie fali.

Olej parafinowy, żele lub wazelina – te substancje powinny być lekko podgrzane (nie mogą wywołać skurczenia naczyń z powodu zimna). Im bardziej gęsta substancja, tym mniejsza jest penetracja.

Woda – stosujemy przy zabiegach na ręce i stopy:

  • naczynie okrągłe lub półokrągłe, porcelanowe lub plastikowe, nie może być metalowe by nie spowodować powstania fali pionowej
  • odległość okolicy zabiegowej od ściany naczynia powinna być z każdej strony równa
  • przed zabiegiem usuwamy pęcherzyki powietrza ze ścianek naczynia
  • temperatura wody nie powinna przekraczać 37 stopni
  • ruchy głowicą okrężne w odległości 2-3 dm od ciała
  • maksymalna dawka do 0,6 W/cm2
  • terapeuta nie zanurza swojej ręki w wodzie, ewentualnie gdy ma założone dwie pary rękawiczek: bawełniane i gumowe.

2. Wybór metody prowadzenia głowicy.

Metoda labilna

  • okrężnie: 2-3 s na okrąg
  • pasmami: pasma ok. 10 cm przez 30 s

Metoda stabilna – w celu usuwania złogów

Fotodepilacja Wrocław
  • 1/4 dawki metody labilnej, nie więcej niż 0,5 W/cm2
  • czas nie większy niż 5 min
  • tylko ultradźwięki impulsowe ze względu na duże ciepło

3. Wybór metody wykonania.

Metoda lokalna – w miejscu zmian chorobowych.

Metoda segmentarna
Nadźwiękawianie okolicy przykręgosłupowej – korzenie nerwowe unerwiające obszar zmian. Moc 0,1-0,2 W/cm2

  • gdy zmiany dotyczą kończyn górnych – zabieg na obszarze C4-Th1 po stronie dolegliwości
  • gdy zmiany dotyczą kończyn dolnych – od Th11 do dolnej krawędzi kości krzyżowej po stronie dolegliwości

Metoda schematów neuroterapeutycznych
Działa w oparciu o powodowanie zmian ogólnych oraz na zasadzie działania masażu tkanki łącznej. Moc 0,1-0,2 W/cm2.

Odogonowy schemat neuroterapeutyczny – nadźwiękawiamy kolejno:

  • dolny brzeg kości krzyżowej
  • zewnętrzny brzeg stawu biodrowo-krzyżowego
  • przykręgosłupowo od wyrostka kolczystego Th8
  • zewnętrzny brzeg mięśnia najszerszego grzbietu
  • dolny brzeg klatki piersiowej

Odgłowowy schemat neuroterapeutyczny

  • od kości krzyżowej lub od wyrostka kolczystego Th11 do wysokości C3
  • mięśnie karku
  • boczna część mięśnia najszerszego grzbietu

Parametry – ultradźwięki:

1. Moc

  • dawka słaba: 0,05-0,4 W/cm2
  • średnia: 0,5-0,7 W/cm2
  • duża: 0,8 – 1,2 W/cm2

W stanach ostrych stosujemy dawki słabe, w przewlekłych raczej średnie, duże – sporadycznie. Ponadto obowiązuje prawo Arndta-Schulza: słabe dawki pobudzają, silne hamują, duże niszczą.

2. Czas trwania

  • krótki: 1-3 min
  • średni: 4-9 min
  • długi: 10-15 min
  • w metodzie segmentarnej: 2 min

3. Liczba zabiegów w serii

  • 6 w stanach ostrych (codziennie)
  • 10 w stanach przewlekłych (przerwy 1-2 dni)

4. Wielkość głowicy

Zależnie od wielkości pola zabiegowego: do większych pól 4 cm, do najmniejszych – 1 cm.

5. Współczynnik wypełnienia

Oznacza stosunek długości impulsu do długości okresu. Im wyższy wskaźnik wypełnienia tym ultradźwięki dają więcej ciepła, im mniejszy tym mniej. W skrajnych przypadkach ciepło nie powstaje, np. 1/8, 1/16.

Ogólne zasady przeprowadzania zabiegu – ultradźwięki:

  • jeśli chcemy działać na skórę, najlepiej przed zabiegiem rozgrzać pole zabiegowe;
  • jeśli chcemy dotrzeć z falami głęboko – schładzamy pole zabiegowe;
  • pacjent nigdy nie aplikuje sobie fal samodzielnie;
  • czuwamy nad przebiegiem zabiegu;
  • gdy pacjent odczuwa pieczenie dajemy więcej substancji sprzęgającej, gdy boli – przerywamy zabieg;
  • po upływie czasu stopniowo zmniejszamy moc i wyłączamy aparat;
  • wycieramy skórę pacjenta, dezynfekujemy głowicę;
  • mięśnie nadźwiękawiamy wzdłuż włókien, mięśnie powinny być rozluźnione (odpowiednia pozycja);
  • w przypadku nadźwiękawiania stawów stosujemy częste zmiany pozycji ułożenia w trakcie zabiegu;
  • w pobliżu kręgosłupa zawsze w odległości 3 cm od wyrostków kolczystych i nigdy nie przekraczamy C3;
  • nie nadźwiękawia się naczyń krwionośnych.

Przeciwwskazania – ultradźwięki:

  • nowotwory;
  • ostre zapalenia;
  • zwapnienie naczyń;
  • zakrzepowe zapalenie żył;
  • zaburzenie krzepnięcia krwi;
  • zmiany skórne w przebiegu chorób zakaźnych;
  • stan ogólnego wyniszczenia organizmu;
  • rozrusznik serca;
  • metal w miejscu zmian chorobowych;
  • ciąża;
  • okolica nasad kości u dzieci;
  • gruczoły płciowe;
  • nadźwiękawianie naczyń krwionośnych;
  • gorączka;
  • przeczulica.

Należy być bardzo ostrożnym w okolicy twarzoczaszki ze względu na mózg i oczy. Nie nadźwiękawiać narządów wewnętrznych.

Polecane produkty:
Rehabilitacja Wrocław

5 komentarzy

  1. Agnieszka 29 czerwca 2018 w 11:42 - Odpowiedz

    Przy 1 MHz masz głębsza penetracje przy 1MHz powierzchownie tzn skórę, a dawki słabe czy średnie w zależności od schorzenia stan ostry dawki małe średnie stany przewlekłe. Kłania się prawo arndta Schulza. Małe pobudza średnie hamuje duże niszczy.

  2. Edyta 15 czerwca 2018 w 11:54 - Odpowiedz

    o co chodzi z moca ultradzwiekow jak napisano wyzej ?

    – dawka słaba: 0,05-0,4 W/cm2
    – średnia: 0,5-0,7 W/cm2
    – duża: 0,8 – 1,2 W/cm2
    Jesli np. urzadzenie do ultardzwiekow jest o czestotliwosci 1Mhz to o co chodzi z tymi dawkami? jest plytsza penetracja czy o co w tym chodzi?

  3. Beata 27 września 2017 w 17:36 - Odpowiedz

    Fizjoterapeutka.
    Chodź na te ultradźwięki, lekarze często mają mgliste pojęcie o fizykoterapii. Znam takich, którzy potrafią powiedzieć, że od zabiegôw tylko raka można dostać :)

  4. Maria Weremczuk 21 września 2017 w 12:21 - Odpowiedz

    Fizjoterapeuta zlecił mi ultradżwięki na kolano.Ortopeda zaprotestował,że to niszczy …… Co mam robić.Na zabiegi czekałam 6 m- cy a teraz nie wiem czy chodzic czy nie?

    • Piotr 9 kwietnia 2018 w 01:37 - Odpowiedz

      Chyba temu ortopedzie coś mózg niszczy.

Zostaw komentarz

Zadaj pytanie

Pytania do specjalisty on-line. Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukałeś, a sprawa jest dla Ciebie ważna – zadaj pytanie poprzez poniższy formularz. Nasi specjaliści z pewnością udzielą wyczerpujących odpowiedzi. Twoje pytanie i odpowiedź zostanie opublikowana w naszym serwisie, aby inni użytkownicy mogli się z nią zapoznać. Zapraszamy do kontaktu!