Ultradźwięki

Szkolenie Centrum Fizjoterapeuty

Ultradźwięki

są to drgania o charakterze mechanicznym, wobec czego zabieg fizykoterapii z ich zastosowaniem ma charakter mechanoterapii. Częstotliwości wykorzystywane do zabiegów to najczęściej 1Mhz lub 3 Mhz.

Działanie – ultradźwięki:

Wyróżnia się działanie miejscowe (zmiany pierwotne), czyli “tu i teraz – w danym miejscu i w danym momencie:
1. Zmiany mechaniczne w wyniku różnic ciśnień w przebiegu fali ultradźwiękowej (mikromasaż).
2. Zmiany termiczne – fale powodują powstawanie ciepła, najbardziej podatna jest tkanka nerwowa, następnie mięśniowa i w końcu tłuszczowa. Duże ilości ciepła powstają na granicach poszczególnych tkanek.
3. Zmiany fizykochemiczne polegające na wpływie na koloidy tkankowe, który wyraża się poprzez zwiększony rozpad białek, zmianie żelu w zol oraz zwiększeniu przewodnictwa elektrycznego tkanek.

Ponadto mówi się o działaniu ogólnym (zmiany wtórne), które powstają, gdy chcemy oddziaływać na zmienione chorobowo tkanki poprzez nadźwiękawianie określonych splotów, korzeni i zwojów nerwowych. Do najważniejszych zmian o charakterze ogólnym zaliczymy:
– wzmożenie przepuszczalności błon komórkowych;
– usprawnienie oddychania tkankowego;
– pobudzenie przemiany materii komórek;
– zmiany w strukturze koloidów tkankowych i ich uwodnienie;
– zmiany w układach jonowych tkanek;
– zmiany odczynów tkanek w kierunku zasadowym.

Wszystkie te zjawiska prowadzą do następujących skutków terapeutycznych:

– działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne
– przyspieszenie przepływu limfy w naczyniach i zwiększenie procesów wchłaniania
– wytworzenie w tkankach ciepła i stanu przekrwienia czynnego
– zmniejszenie napięcia mięśni
– hamowanie układu współczulnego
– zwiększenie rozciągliwości tkanki łącznej w bliznach, przykurczach, zwłókniałych mięśniach i torebkach stawowych
– przyspieszenie gojenia się ran.

Metodyka zabiegu – ultradźwięki:

1. Wybór substancji sprzęgającej.

Ma ona za zadanie wyrównanie nierówności ciała oraz ułatwienie przesuwania głowicy po polu zabiegowym. Pęcherzyki powietrza znajdujące się między głowicą, a ciałem spowodują odbicie fali.

Olej parafinowy, żele lub wazelina – te substancje powinny być lekko podgrzane (nie mogą wywołać skurczenia naczyń z powodu zimna). Im bardziej gęsta substancja, tym mniejsza jest penetracja.

Woda – stosujemy przy zabiegach na ręce i stopy.
– naczynie okrągłe lub półokrągłe, porcelanowe lub plastikowe, nie może być metalowe by nie spowodować powstania fali pionowej
– odległość okolicy zabiegowej od ściany naczynia powinna być z każdej strony równa
– przed zabiegiem usuwamy pęcherzyki powietrza ze ścianek naczynia
– temperatura wody nie powinna przekraczać 37 stopni
– ruchy głowicą okrężne w odległości 2-3 dm od ciała
– maksymalna dawka do 0,6 W/cm2
– terapeuta nie zanurza swojej ręki w wodzie, ewentualnie gdy ma założone dwie pary rękawiczek: bawełniane i gumowe.

2. Wybór metody prowadzenia głowicy.

Metoda labilna
– okrężnie: 2-3 s na okrąg
– pasmami: pasma ok. 10 cm przez 30 s

Metoda stabilna – w celu usuwania złogów
– 1/4 dawki metody labilnej, nie więcej niż 0,5 W/cm2
– czas nie większy niż 5 min
– tylko ultradźwięki impulsowe ze względu na duże ciepło

3. Wybór metody wykonania.

Metoda lokalna – w miejscu zmian chorobowych.

Metoda segmentarna
Nadźwiękawianie okolicy przykręgosłupowej – korzenie nerwowe unerwiające obszar zmian. Moc 0,1-0,2 W/cm2
– gdy zmiany dotyczą kończyn górnych – zabieg na obszarze C4-Th1 po stronie dolegliwości
– gdy zmiany dotyczą kończyn dolnych – od Th11 do dolnej krawędzi kości krzyżowej po stronie dolegliwości

Metoda schematów neuroterapeutycznych
Działa w oparciu o powodowanie zmian ogólnych oraz na zasadzie działania masażu tkanki łącznej. Moc 0,1-0,2 W/cm2.

Odogonowy schemat neuroterapeutyczny – nadźwiękawiamy kolejno:
– dolny brzeg kości krzyżowej
– zewnętrzny brzeg stawu biodrowo-krzyżowego
– przykręgosłupowo od wyrostka kolczystego Th8
– zewnętrzny brzeg mięśnia najszerszego grzbietu
– dolny brzeg klatki piersiowej

Odgłowowy schemat neuroterapeutyczny
– od kości krzyżowej lub od wyrostka kolczystego Th11 do wysokości C3
– mięśnie karku
– boczna część mięśnia najszerszego grzbietu

Parametry – ultradźwięki:

1. Moc

– dawka słaba: 0,05-0,4 W/cm2
– średnia: 0,5-0,7 W/cm2
– duża: 0,8 – 1,2 W/cm2

W stanach ostrych stosujemy dawki słabe, w przewlekłych raczej średnie, duże – sporadycznie. Ponadto obowiązuje prawo Arndta-Schulza: słabe dawki pobudzają, silne hamują, duże niszczą.

2. Czas trwania

– krótki: 1-3 min
– średni: 4-9 min
– długi: 10-15 min
– w metodzie segmentarnej: 2 min

3. Liczba zabiegów w serii

– 6 w stanach ostrych (codziennie)
– 10 w stanach przewlekłych (przerwy 1-2 dni)

4. Wielkość głowicy

Zależnie od wielkości pola zabiegowego: do większych pól 4 cm, do najmniejszych – 1 cm.

5. Współczynnik wypełnienia

Oznacza stosunek długości impulsu do długości okresu. Im wyższy wskaźnik wypełnienia tym ultradźwięki dają więcej ciepła, im mniejszy tym mniej. W skrajnych przypadkach ciepło nie powstaje, np. 1/8, 1/16.

Ogólne zasady przeprowadzania zabiegu – ultradźwięki:

– jeśli chcemy działać na skórę, najlepiej przed zabiegiem rozgrzać pole zabiegowe;
– jeśli chcemy dotrzeć z falami głęboko – schładzamy pole zabiegowe;
– pacjent nigdy nie aplikuje sobie fal samodzielnie;
– czuwamy nad przebiegiem zabiegu;
– gdy pacjent odczuwa pieczenie dajemy więcej substancji sprzęgającej, gdy boli – przerywamy zabieg;
– po upływie czasu stopniowo zmniejszamy moc i wyłączamy aparat;
– wycieramy skórę pacjenta, dezynfekujemy głowicę;
– mięśnie nadźwiękawiamy wzdłuż włókien, mięśnie powinny być rozluźnione (odpowiednia pozycja);
– w przypadku nadźwiękawiania stawów stosujemy częste zmiany pozycji ułożenia w trakcie zabiegu;
– w pobliżu kręgosłupa zawsze w odległości 3 cm od wyrostków kolczystych i nigdy nie przekraczamy C3;
– nie nadźwiękawia się naczyń krwionośnych.

Przeciwwskazania – ultradźwięki:

– nowotwory;
– ostre zapalenia;
– zwapnienie naczyń;
– zakrzepowe zapalenie żył;
– zaburzenie krzepnięcia krwi;
– zmiany skórne w przebiegu chorób zakaźnych;
– stan ogólnego wyniszczenia organizmu;
– rozrusznik serca;
– metal w miejscu zmian chorobowych;
– ciąża;
– okolica nasad kości u dzieci;
– gruczoły płciowe;
– nadźwiękawianie naczyń krwionośnych;
– gorączka;
– przeczulica.

Należy być bardzo ostrożnym w okolicy twarzoczaszki ze względu na mózg i oczy. Nie nadźwiękawiać narządów wewnętrznych.

  Rehabilitacja kadry olimpijskiej

Zostaw komentarz