RSQ Technologies

Mięsień gruszkowaty (łac. piriformis) należy do grupy tylnej mięśni grzbietowych obręczy kończyny dolnej.

Posiada spłaszczony, trójkątny kształt i rozpina się między kością krzyżową, a krętarzem większym kości udowej.

Topografia

U zarodka ludzkiego mięsień gruszkowaty leży jeszcze całkowicie na zewnątrz miednicy i dopiero w ciągu rozwoju początek mięśnia wsuwa się przez otwór kulszowy większy na powierzchnię miedniczną kości krzyżowej.

Nerwy krzyżowe, które wychodzą przez otwory krzyżowe miedniczne, żłobią w mięśniu szerokie rynienki.

Początek mięśnia sięga często na torebkę stawową między kością krzyżową, a biodrową i na brzeg górny wcięcia kulszowego większego. W otworze kulszowym większym powyżej i poniżej mięśnia gruszkowatego pozostaje wolna szczelina dla przejścia naczyń i nerwów.

Niekiedy mięsień jest przebity nerwem strzałkowym wspólnym, który jest jedną z dwóch składowych części nerwu kulszowego. W tych przypadkach nerw strzałkowy łączy się z nerwem piszczelowym dopiero na zewnątrz miednicy, zamiast wewnątrz niej.

Mięsień gruszkowaty

Mięsień gruszkowaty – budowa

Mięsień ten rozpoczyna się na powierzchni miednicznej kości krzyżowej w otoczeniu otworów krzyżowych miednicznych II-IV.

Następnie włókna biegną zbieżnie w kierunku bocznym przez otwór kulszowy większy, a dalej przechodzą w ścięgno. Przyczepia się ono do strony przyśrodkowej wierzchołka krętarza większego.

Sklep Spirulina

Przyczepy można zatem przedstawić następująco:

  • przyczep początkowy – powierzchnia miedniczna kości krzyżowej;
  • przyczep końcowy – krętarz większy kości udowej.

Czynność

Działanie mięśnia gruszkowatego jest wielostronne, choć na ogół słabe.

Najsilniejszy jest ruch obrotowy na zewnątrz stawu biodrowego, zaś najsłabszy – ruch prostowania. Ponadto bierze niewielki udział w ruchu odwodzenia.

Przy ustalonej kończynie dolnej pochyla miednicę, a wraz z nią tułów, w swoją stronę z siłą wielokrotnie jednak mniejszą niż mięśnie pośladkowe.

Unerwienie

Unerwienie mięśnia pochodzi z gałązek splotu krzyżowego.

Unaczynienie

Unaczynienie mięśnia pochodzi od tętnicy pośladkowej górnej oraz tętnicy pośladkowej dolnej, która z kolei odchodzi od tętnicy biodrowej wewnętrznej.

Fizjoterapia mięśnia gruszkowatego

Ponadto należy wiedzieć, że mięsień ten może ulec uszkodzeniom, zwłaszcza u osób aktywnych. Na poniższym filmie fizjoterapeuta Paweł z Centrum Fizjoterapeuty omawia funkcje mięśnia gruszkowatego oraz pokazuje jak poddać go fizjoterapii:

Zobacz również: zespół mięśnia gruszkowatego

Bibliografia

  1. Bochenek A., Reicher M., Anatomia człowieka, tom I, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2004.
Polecane produkty:

Aktualizacja:

Rehabilitacja Wrocław