Medfile

Dysfagia to trudności z przełykaniem. Dolegliwość stanowi dość uciążliwy problem, ponieważ połykanie jest jedną z pierwszych fizjologicznych czynności wykonywanych przez człowieka. Dysfagią nazywa się wszelkie trudności występujące podczas połykania na każdej z 4 faz tej czynności:

  • przygotowawczej;
  • ustnej właściwej;
  • gardłowej;
  • przełykowej.

Dysfagia

Dysfagia – charakterystyka

W większości przypadków zaburzenia połykania traktowane są jako objaw nadrzędnie występujących zaburzeń, który pojawia się jedynie w czasie połykania. Przejawia się też trudnościami w formowaniu kęsów, jak również przechodzeniu pokarmów przez jamę ustną, gardło, przełyk, aż do żołądka.

Przyjmuje się, że dolegliwość ma charakter przemijający lub stały. Dysfagia to termin odnoszący się do zjawiska o bardzo szerokim podłożu etiologicznym i spektrum objawów.

Podział kliniczny

Podstawowy podział kliniczny wyróżnia cztery rodzaje dysfagii:

  • przygotowawczą – problem doboru pokarmów odpowiednich do predyspozycji czynnościowo-anatomicznych jednostki;
  • ustną – problem z obróbką pobranego pokarmu, transportem kęsa w kierunku gardła i dysfunkcjami oraz uszkodzeniami jamy ustnej;
  • gardłową – brak inicjacji odruchu połykowego w efekcie różnych jednostek chorobowych;
  • przełykową – utrudniony transport przełykowy.

Warto wspomnieć również o skali dysfagii, która służy do oceny jej zaawansowania. Posiada cztery stopnie: 0, 1, 2, 3.

  • 0 – brak schorzenia;
  • 1 – dotyczy lekkiej dysfagii;
  • 2 – dotyczy średniej dysfagii
  • 3 – dotyczy ciężkiej dysfagii.

Inny, prostszy podział wyróżnia tylko dwa rodzaje dysfagii:

Sklep Spirulina
  1. Ustno-gardłową (górną, przedprzełykową).
  2. Przełykową (dolną).

Przyczyny

Bezpośrednim powodem dysfagii jest osłabienie w wyniku starzenia się lub chorób mięśni odpowiedzialnych za żucie i połykanie – warg, ust, szczęki i żuchwy, a także podniebienia i gardła. Może to dotyczyć wielu osób, jednak bardzo często towarzyszy następującym jednostkom chorobowym takim jak:

Do jednych z najczęstszych przyczyn dysfagii przełykowej zalicza się nowotwory przełyku, zwężenie pozapalne przełyku, bolesne skurcze przełyku, twardzinę układową i cukrzycę.

Objawy

Dysfagia jest łatwa w diagnozowaniu. Najczęściej objawia się krztuszeniem i dławieniem się podczas połykania, zarówno pokarmów jak i płynów oraz kaszlem utrzymującym się podczas posiłku lub po jego spożyciu. Do pozostałych objawów wskazujących na dysfagię zalicza się:

  • złe ogólne samopoczucie, w tym uczucie ucisku w klatce piersiowej;
  • utratę masy ciała;
  • pozostawanie resztek pokarmu w ustach po spożyciu posiłku;
  • wolniejsze spożywanie posiłków;
  • zmianę głosu po spożyciu posiłku.

Leczenie

Znane i wykorzystywane metody leczenia zaburzeń żucia i połykania są ściśle związane z nadrzędnie występującą jednostką chorobową pacjenta i dobierane przez zespół współpracujących ze sobą specjalistów. Ze względu na specyfikę zaburzeń, które w przypadku konieczności leczenia farmakologicznego (brak możliwości podaży leków), bądź stosowania karmienia terapeutycznego (niedożywienie) u pacjentów wymagających prowadzenia wymienionych procedur. Urastają one do rangi nadrzędnej i stają się elementem warunkującym całkowite wyleczenie.

Leczenie dysfagii powinno być kompleksowe. Lekarz prowadzący ocenia stan napięcia mięśni ust i gardła, a także zdolność do bezpiecznego połykania. Dodatkowo zaleci niezbędne badania i ustali sposób postępowania w przypadku pozytywnej diagnozy. Logopeda pokaże ćwiczenia i pozycje umożliwiające łatwiejsze i bezpieczne przełykanie. Z kolei dietetyk będzie monitorował masę ciała, zaleci odpowiednie pożywienie i doradzi najlepsze preparaty odżywcze w przypadku braku możliwości stosowania urozmaiconej diety.

Wskazówki

Wskazówki dotyczące bezpiecznego przełykania:

  • nie należy pić przez słomkę (chyba że czynność jest zalecona przez lekarza) oraz rozmawiać podczas spożywania posiłków;
  • należy unikać picia i jedzenia w pozycji leżącej czy półsiedzącej;
  • pomocne jest unikanie pokarmów o mieszanej konsystencji, np. zupy krem z grzankami oraz owoców i warzyw posiadających skórkę;
  • należy połykać niewielkie ilości pokarmu jednorazowo.

Bibliografia

  1. Szczeklik A., Choroby wewnętrzne: stan wiedzy na rok 2010, Medycyna Praktyczna, 2010.
  2. Kiedy trudności z przełykaniem nabierają realnych kształtów – czyli jak sobie radzić z dysfagią?, Poradnik dla pacjenta.
  3. Stępniak A., Zaburzenia żucia i połykania u osób dorosłych – doniesienia z badań własnych, Logopaedica, 1/2017.
Polecane produkty:

Aktualizacja:

Rehabilitacja Wrocław