Fizjoexpert Futuro

Mięsień poprzeczny brzucha (łac. musculus transversus abdominis) posiada poprzeczny przebieg włókien mięśniowych. Leży pod mięśniem skośnym wewnętrznym. Stanowi on szeroki, płaski pas poprzeczny, który jest ścięgnisty na obydwu swych końcach i ciągnie się od kręgosłupa do kresy białej obejmując trzewia jamy brzusznej.

 

Topografia

Powierzchnia zewnętrzna mięśnia jest wypukła i przykryta obydwoma mięśniami skośnymi brzucha. Z kolei wklęsła powierzchnia wewnętrzna wysłana jest powięzią poprzeczną brzucha, która oddziela mięsień od otrzewnej.

Pomiędzy mięśniem poprzecznym, a skośnym wewnętrznym biegną dolne nerwy międzyżebrowe i pierwszy nerw lędźwiowy w drodze do mięśnia prostego brzucha. Natomiast nieco wyżej kolca biodrowego przedniego górnego wstępują naczynia głębokie okalające biodro.

Mięsień poprzeczny brzucha – budowa

Mięsień poprzeczny brzucha rozpoczyna się:

  • sześcioma zębami na powierzchni wewnętrznej VII-XII chrząstki żebrowej. Jego zęby wchodzą tu między zęby przepony;
  • wzdłuż linii połączenia obu blaszek powięzi piersiowo-lędźwiowej;
  • od wargi wewnętrznej grzebienia biodrowego;
  • od bocznej połowy więzadła pachwinowego.

Z kolei od powyższej długiej linii początkowej włókna biegną równolegle i poprzecznie od przodu, aż do tzw. kresy półksiężycowatej, której najgłębsza wklęsłość kieruje się do pępka.

W kresie półksiężycowatej włókna mięśniowe przechodzą w szerokie i płaskie rozcięgno, które bierze udział w tworzeniu pochewki mięśnia prostego brzucha i kresy białej. Dodatkowo, z dolnej części mięśnia odchodzą również włókna do mięśnia dźwigacza jąder.

Konferencje Bioptron

Czynność mięśnia

Mięsień poprzeczny brzucha dzięki swoim przyczepom żebrowym zbliża żebra do płaszczyzny pośrodkowej, zwęża klatkę piersiową i przyczynia się do wydechu.

Zobacz również: Ruchomość klatki piersiowej.

Zasadniczo jednak najważniejsza praca mięśnia polega na poprzecznym sznurowaniu ścian brzucha. Jest on głównym mięśniem biorącym udział w wytwarzaniu tłoczni brzusznej. W efekcie wspomaga utrzymanie wyprostowanej postawy ciała, a także stabilizuje dolny odcinek kręgosłupa.

Unerwienie

Unaczynienie mięśnia poprzecznego brzucha pochodzi od tętnic:

  • głębokiej okalającej biodro;
  • nabrzusznej dolnej (która odchodzi od tętnicy biodrowej zewnętrznej);
  • mięśniowo-przeponowej;
  • nabrzusznej górnej (która odchodzi od tętnicy piersiowej wewnętrznej).

Unaczynienie

Unerwienie mięśnia pochodzi od nerwów:

  • międzyżebrowych VI-XII;
  • biodrowo-podbrzusznego;
  • biodrowo-pachwinowego;
  • płciowo-udowego.

Ćwiczenia

Ocena aktywności mięśnia poprzecznego brzucha stanowi istotny element w postępowaniu diagnostyczno-terapeutycznym dolegliwości bólowych kręgosłupa. W rezultacie utrzymanie sprawności tego mięśnia może przyczyniać się do zmniejszenia ryzyka wystąpienia bólów kręgosłupa. Niżej przedstawiono przykłady ćwiczeń.

  • Aktywacja mięśnia poprzecznego brzucha – celem aktywacji tego mięśnia należy stanąć prosto przed lustrem i wciągnąć świadomie brzuch (przyciągnąć pępek do kręgosłupa). Ponadto należy pamiętać, aby napięcie objęło cały brzuch, a nie tylko jego część. Nie należy powstrzymywać oddechu. W efekcie będzie można odczuć napięcie m.in. powyżej kolców biodrowych przednich górnych.
  • Ćwiczenie wzmacniające – na początku należy wykonać “deskę”, czyli podparcie na przedramionach i palcach stóp leżąc przodem. Następnie wystarczy oderwać jedną rękę i nogę po tej samej stronie oraz przekręcić się na bok. Pozycję przy napiętym brzuchu należy utrzymać kilka sekund.
  • Ćwiczenie rozciągające – rozciąganie może polegać na wszelkim wydłużaniu tułowia, np. odchylając górną część tułowia ku tyłowi w pozycji stojącej. Inną opcją może być unoszenie górnej części tułowia wspierając się na dłoniach, w pozycji leżenia przodem.

Bibliografia

  1. Bochenek A., Reicher M., Anatomia człowieka, Tom I, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2004.
  2. Kochański B., Fifielska B., Kałużny K., Kałużna A., Zukow W., Hagner-Derengowska M., Ocena aktywności mięśnia poprzecznego brzucha z wykorzystaniem urządzenia Pressure Bio-feedback Stabilizer u osób z dolegliwościami bólowymi kręgosłupa w odcinku lędźwiowo-krzyżowym, Journal of Education, Health and Sport, 6/2016.
Polecane produkty:
Rehabilitacja Wrocław