Promocja CyberMonday kwas hialuronowy bioalgi 1+1 Gratis

Odma opłucnowa to choroba układu oddechowego polegająca na obecności powietrza w jamie opłucnowej. Może pojawić się w każdym wieku, jednak znacznie częściej rozwija się u mężczyzn niż u kobiet. Największym czynnikiem ryzyka jej wystąpienia jest palenie papierosów.

Odma opłucnowa

Rodzaje odmy opłucnowej

Biorąc pod uwagę przyczynę choroby wyróżnia się odmę:

  • samoistną – spowodowaną pęknięciem pęcherza rozedmowego lub pęcherzyków płucnych położonych podopłucnowo;
  • pierwotną – u osób wcześniej zdrowych, tzn. bez objawów chorób płuc (50% przypadków odmy);
  • wtórną – w przebiegu chorób płuc i oskrzeli takich jak przewlekła obturacyjna choroba płuc (najczęstsza przyczyna), gruźlica czy zapalenie płuc;
  • pourazową – na skutek urazu klatki piersiowej, bez względu na fakt, czy naruszona została ciągłość powłok;
  • jatrogenną – w rezultacie nakłucia opłucnej, biopsji płuca, cewnikowania dużych żył (podobojczykowej, rzadziej szyjnej wewnętrznej), mechanicznej wentylacji płuc, zabiegów torakochirurgicznych itd.

Z kolei ze względu na mechanizm powstawania choroby wyróżnia się odmę:

  • zamkniętą – do jamy opłucnej przedostaje się jednorazowo pewna ilość powietrza. Powietrze to może się samoistnie wchłonąć już po kilku dniach;
  • otwartą – powietrze bez problemu przedostaje się do jamy opłucnej przez otwór w klatce piersiowej lub w oskrzelu. Tą samą drogą opuszcza jamy ciała;
  • prężną (wentylową) – w otworze, którym do jamy opłucnej napływa powietrze, tworzy się zastawka. W czasie każdego wdechu powietrze przedostaje do jamy opłucnej, lecz nie może być z niej usunięte w czasie wydechu.

Przyczyny

Powietrze przedostaje się do jamy opłucnej w efekcie uszkodzenia płuc lub ściany klatki piersiowej. Następnie uciska ono płuco, co przyczynia się do pogorszenia wymiany gazowej (wskutek zapadania się pęcherzyków płucnych i hipowentylacji w wyniku zmniejszenia podatności klatki piersiowej oraz zapadniętego płuca), a także pobudzenia receptorów bólowych i kaszlowych.

Objawy

Najczęstszymi objawami podmiotowymi odmy opłucnowej są:

  • ból w klatce piersiowej o charakterze opłucnowm;
  • duszność (zwłaszcza u osób starszych);
  • kaszel.

U około 12% chorych nie występują dolegliwości.

Sklep Spirulina

Objawy przedmiotowe bywają słabo wyrażone i początkowo uwagę zwraca głównie ściszenie szmeru pęcherzykowego po stronie odmy. Odmie prężnej towarzyszy ponadto zazwyczaj gwałtownie nasilająca się duszność oraz hipotonia i objawy hipoksemii – sinica, tachypnoe, tachykardia, a w razie dalszego narastania odmy – zatrzymanie krążenia.

Rozpoznanie

Diagnostyka odmy opłucnej opiera się na podstawie objawów podmiotowych i przedmiotowych oraz badań obrazowych. Zwykle wystarczy RTG klatki piersiowej. Nie zaleca się rutynowego wykonywania RTG na wydechu. TK wykonuje się w razie podejrzenia nieprawidłowego umieszczenia drenu w klatce piersiowej i jeśli ocenę rentgenowską utrudnia obecność odmy podskórnej.

Na podstawie objawów podmiotowych i przedmiotowych nie można wiarygodnie ocenić wielkości odmy.

Odma opłucnowa – leczenie

Jeśli życie pacjenta jest zagrożone należy niezwłocznie wprowadzić kaniulę do jamy opłucnej przez II przestrzeń międzyżebrową w linii środkowoobojczykowej i pozostawić ją do czasu wprowadzenia skutecznie działającego drenu.

Jeśli odma opłucnowa nie zagraża życiu postępowanie lecznicze obejmuje:

Choroba może negatywnie wpływać na jakość życia, zwłaszcza jeśli jest nieleczona. Chorzy leczeni ambulatoryjnie powinni unikać podróży samolotem do czasu radiologicznego potwierdzenia ustąpienia odmy. Linie lotnicze zalecają obecnie 6-tygodniowy odstęp między epizodem odmy a podróżą samolotem. Przebycie odmy opłucnowej jest również trwałym przeciwwskazaniem do nurkowania – wyjątek stanowią osoby po pleurektomii.

Bibliografia

  1. Szczeklik A., Choroby wewnętrzne, Tom I, Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Warszawa 2007.
  2. Sapierzyński R., Jońska I., Wybrane zagadnienia z patologii płuc i jamy opłucnej: niedodma, rozedma i odma, Życie Weterynaryjne, 10/2014.
Polecane produkty:
Rehabilitacja Wrocław