Reklama

Puryny

Spis treści

Puryny to związki chemiczne będące głównymi składnikami kwasów nukleinowych – DNA i RNA. Mogą być zarówno syntezowane w organizmie człowieka, jak i dostarczane wraz z pożywieniem. W przypadku większości ludzi ich spożycie nie powoduje żadnych skutków ubocznych, jednakże u osób z dną moczanową i kamicą nerkową mogą znacznie nasilać objawy.

PurynyPuryny w organizmie człowieka

Dostarczane z dietą kwasu nukleinowe ulegają strawieniu, a ich składowe – puryny i pirymidyny – wchłanianiu. Przeważająca część puryn jest syntezowana z aminokwasów, głównie w wątrobie. Następnie dochodzi do syntezy nukleotydów, RNA i DNA. Puryny uwalniane podczas rozpadu nukleotydów mogą być ponownie wykorzystywane do syntezy kwasów nukleinowych lub katabolizowane. Mniejsze ich ilości ulegają wydzieleniu wraz z moczem.

Puryny ulegają metabolizmowi w ustroju, czego produktem jest kwas moczowy. Kwas moczowy ulega wydaleniu przez nerki lub jelita. Szacuje się, że u zdrowego człowieka stężenie kwasu moczowego nie powinno przekraczać 70 mg/l krwi. W ciągu jednej doby człowiek wydala około 500 mg produktów przemiany puryn.

Puryny a kwas moczowy

Kwas moczowy jest naturalnie występującym w organizmie człowieka produktem przemiany puryn. U zdrowych osób około 75% tego związku ulega wydalaniu wraz z moczem i nie wpływa to negatywnie na zdrowie. W efekcie zaburzeń metabolizmu puryn zauważa się patologiczne nagromadzenie kwasu moczowego. Dzieje się tak przede wszystkim w przebiegu dny moczanowej i kamicy moczanowej.

Nadmiar kwasu moczowego odkłada się między innymi w stawach pod postacią mikrokryształków, co powoduje głównie bardzo silne dolegliwości bólowe. Ból pojawia się nawet przy niewielkich ruchach w zajętym stawie, czemu często dodatkowo towarzyszy obrzęk i zaczerwienienie. W efekcie warto wiedzieć, które produkty spożywcze zawierają duże ilości puryn.

Puryny w pożywieniu

Określenie zawartości puryn w pożywieniu jest szczególnie istotna dla osób z dną moczanową i innymi chorobami wymagającymi stosowania diety ubogopurynowej. To ważne, ponieważ puryny nasilają bowiem wiele objawów chorobowych u tych pacjentów. Do produktów zawierających duże ilości puryn należą:

  • podroby, wyciągi z kości, tłuszcze zwierzęce;
  • niektóre ryby – sardynki, śledzie, szprotki;
  • czekolada, kakao;
  • mocna herbata;
  • groch, soczewica, fasola;
  • grzyby;
  • szpinak, szczaw;
  • kawa naturalna;
  • wędliny, konserwy;
  • ostre przyprawy;
  • rabarbar;
  • alkohol;
  • niektóre przyprawy – pieprz, musztarda, przyprawy korzenne.

Ważne, aby przygotowywane dania w diecie ubogopurynowej były łagodne i mało ostre. Zaleca się gotowanie, duszenie i pieczenie bez dodatki tłuszczu. Pokarmy zawierające bardzo małe ilości puryn lub niezawierające tych związków to:

  • mleko i produkty mleczne;
  • chude, gotowane mięso;
  • niektóre ryby – np. sandacze, dorsze, mintaje, pstrągi;
  • ryż, makaron;
  • buraki, cebula, cukinia, kapusta, ogórki, pomidory, marchewki, sałata, ziemniaki;
  • ananasy, brzoskwinie, gruszki, jabłka, czereśnie, maliny, truskawki;
  • miód;
  • ziarna i orzechy.

Większość warzyw i owoców jest dopuszczona do spożycia przez osoby przebywające na dietach ubogopurynowych. W efekcie z wykorzystaniem dozwolonych produktów można bez problemu ułożyć apetyczne, urozmaicone dania. Osoba wymagająca diety ubogopurynowej powinna początkowo skorzystać z usług doświadczonego dietetyka. Ostatecznie po pewnym czasie wdroży się w ten temat i z pewnością będzie w stanie samodzielnie dobierać produkty spożywcze do swoich potrzeb.

Zobacz również: Dna rzekoma – przyczyny, objawy, leczenie.



Polecane produkty:

Bibliografia

  1. Ganong W., Fizjologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2017.

Zapisz się do newslettera!

Kategorie wpisów
Centrum Fizjoterapeuty
Sklep Fizjoterapeuty
Bezpłatne konsultacje
Kubek dla Fizjoterapeuty
Oferty pracy

Najpopularniejsze w zdrowie

Zostań z nami

Polecane artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *