Dna rzekoma (zwana również chondrokalcynozą) jest jedną z częstszych przyczyn występowania ostrego zapalenia pojedynczego stawu u osób w podeszłym wieku. Manifestuje się występowaniem mikroskopijnych kryształów dwuwodnego pirofosforanu wapnia (CPP) w płynie stawowym oraz odkładaniem się jego złogów w chrząstce stawowej. Choroby związane z odkładaniem się tych kryształów uznaje się za najczęstsze, nierozpoznane przyczyny bólów stawów, zapalenia kości czy ostrego bólu w karku. Dna rzekoma dotyczy w równym stopniu mężczyzn i kobiet. Zwykle diagnozuje się ją po 50 roku życia, nie jest to jednak regułą.
Dna rzekoma – przyczyny choroby
Pirofosforan będący głównym składnikiem odkładających się kryształów jest molekułą, która powstaje jako produkt uboczny polimeryzacji kwasów nukleinowych. Jednakże jego ilość jest trzymana na niskim poziomie za pomocą enzymów – pirofosfatazów. W stawach ludzi chorych na dnę rzekomą enzymy te wykazują obniżony poziom aktywności. W rezultacie pozwala to kryształom rosnąć.
Dnę rzekomą pierwotną prawdopodobnie dziedziczy się autosomalnie dominująco. Wtórna z kolei wywoływana jest następującymi czynnikami:
- długotrwała terapia glikokortykosteroidami;
- nieprawidłowości hormonalne, takie jak np. nadczynność lub niedoczynność tarczycy, nadczynność przytarczyc;
- hipomagnezemia;
- zaburzenia metaboliczne, np. dna moczanowa czy hemochromatoza.
Dna rzekoma – objawy
Dna rzekoma objawia się głównie dolegliwościami bólowymi stawów (najczęściej zajęte są stawy kolanowe). Ból może występować jednocześnie z obrzękami, zaczerwienieniem skóry czy zesztywnieniem stawów.
Ból podczas ruchów w stawie sprawia, że chory unika aktywności fizycznej oraz wszelkich czynności wywołujących objawy. Powoduje to ograniczenia ruchomości w stawach.
Bardzo często jednak zdarza się, że choroba przebiega bez wyraźnych objawów.
Zobacz również: Dna moczanowa.
Dna rzekoma – leczenie
Leczenie uzależnione jest od okresu choroby. Podczas napadu nie stosuje się zabiegów fizjoterapeutycznych. Podstawą jest wówczas farmakoterapia. W okresie bezobjawowym lub międzynapadowym zaleca się stosowanie fizykoterapii, kinezyterapii oraz zabiegów balneologicznych. Dna rzekoma jest wskazaniem do leczenia uzdrowiskowego.
Farmakoterapia obejmuje podawanie kolchicyny. Dodatkowo pacjent może stosować leki z grupy NLPZ lub glikokortykosteroidy, w zależności od objawów i zaawansowania dny rzekomej. Sterydy podaje się do stawu. Niekiedy niezbędne jest usunięcie płynu wysiękowego ze stawu.
Zabiegi balneofizykalne
- krioterapia miejscowa – jako jedyny zabieg możliwy do wykonania w czasie rzutu choroby, ponieważ zmniejsza stan zapalny. Krioterapię wykonuje się miejscowo na zajęty staw, przez maksymalnie 2 minuty, dwa razy dziennie. Ruchy dyszy powinny być okrężne. Zaleca się poruszanie kończyną w stawie objętym zabiegiem podczas jego wykonywania;
- kąpiele solankowe – w wannie, w temperaturze 37 stopni Celsjusza przez 10-15 minut lub w basenie solankowym (połączone z łagodnymi ćwiczeniami);
- kąpiele siarczkowo-siarkowodorowe – o temperaturze 36-37 stopni Celsjusza przez 10 minut co drugi dzień;
- okłady z pasty borowinowej – na zajęte stawy, temperatura pasty 37 stopni Celsjusza, czas trwania zabiegu to pół godziny. Poleca się je, ponieważ szczególnie dobrze wpływają na kondycję stawów;
- krenoterapia – kuracja pitna wodami alkalicznymi hipotonicznymi, radoczynnymi lub siarczkowo-siarkowodorowymi zgodnie z metodyką zabiegu;
- prądy diadynamiczne, interferencyjne lub metoda TENS;
- ultradźwięki;
- diatermia krótkofalowa.
Zobacz również: Kąpiele lecznicze.
Kinezyterapia
Ćwiczenia fizyczne wykonuje się po ustąpieniu ostrej fazy. Początkowo są to bardzo ostrożne ruchy stawu w bezbolesnym zakresie oraz delikatne ćwiczenia rozciągające, które nie nasilają dolegliwości bólowych.
Zobacz również: Kinezyterapia – podział ćwiczeń.
Celem kinezyterapii jest zmniejszenie ryzyka usztywnień i deformacji stawów.
Polecane produkty:
|
Kolagen w proszku na stawy, kości i skórę
Kolagen bioalgi zawiera aż 97% hydrolizowanego kolagenu. Jego opatentowana formuła sprawia, że wchłanialność jest na bardzo wysokim poziomie. Wspomaga łagodzenie objawów już istniejących chorób stawów, dodatkowo zapobiegając pojawianiu się nowych. Zobacz więcej... |
|
Kwas hialuronowy na stawy, skórę i oczy
Wspiera prawidłowe funkcjonowanie stawów i ich płynność ruchu. Dodatkowo pomaga utrzymać odpowiednie nawilżenie skóry i powierzchni oka. Wpływa także na elastyczność i właściwe uwodnienie tkanek. Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Samborski W., Ponikowska I., Choroby reumatyczne – standardy lecznicze w medycynie uzdrowiskowej.
- Księżopolska-Orłowska K., Fizjoterapia w reumatologii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007.
- Coote A., Haslam P., Ortopedia i reumatologia, Wydawnictwo Urban & Partner, Wrocław 2007.
