Pozycyjne rozluźnianie to technika terapeutyczna stosowana w terapii tkanek miękkich, szczególnie w terapii punktów spustowych. Można ją traktować jako zbiór różnorodnych sposobów postępowania, jednak dla fizjoterapeuty najbardziej użyteczną spośród nich wydaje się metoda napięcie-rozluźnienie. Pozycyjne rozluźnianie szybko przynosi ulgę w bólu, zalicza się więc do metod skutecznych i efektywnych.
Pozycyjne rozluźnianie
Skuteczność metody jest ściśle związana z umiejętnością identyfikacji punktów o zwiększonej wrażliwości w tkankach miękkich otaczających uszkodzone w dowolny sposób stawy. Punkty o zwiększonej wrażliwości pojawiają się najczęściej w obrębie struktur, które podczas uszkodzenia tkanek były skrócone. Przykładowo, przy zgięciowym mechanizmie uszkodzenia mięśni prostujących kręgosłup punktów o zwiększonej wrażliwości należy szukać na przedniej powierzchni ciała.
Punkty te są szczególnie czułe na palpację, jednak w innych sytuacjach zwykle pozostają bezbolesne. Po identyfikacji wykorzystywane są do monitorowania stanu pacjenta do momentu, gdy wrażliwość zniknie bądź znacząco się zmniejszy.
Wykonanie
Fizjoterapeuta lokalizuje punkt spustowy lub punkt maksymalnie bolesny w mięśniu. Następnie utrzymując ucisk na tym punkcie, znajduje takie ułożenie stawu (najczęściej zbliżając przyczepy mięśnia), w którym ból ustępuje. W tej pozycji utrzymuje ucisk punktu przez około 90 sekund. Technika ta powoduje odruchowe rozluźnienie napiętych włókien mięśniowych.
Wrażliwość powinna ulec zmniejszeniu lub całkowicie zaniknąć, a stan funkcjonalny poprawić się.
Charakterystyka techniki prezentuje się w następujący sposób:
- wszystkie ruchy wykonuje się biernie, powoli, w przemyślanej sekwencji i bez wywoływania dolegliwości bólowych;
- podczas zabiegu istniejące dolegliwości zmniejszają się i nie pojawia się nowy ból;
- ruch prowadzi się z dala od aktualnej granicy rozciągliwości tkanek;
- przyczepy mięśniowe ulegają raczej zbliżeniu niż oddaleniu;
- tkanki poddawane palpacji rozluźniają się, czego efektem może być opisane działanie przeciwbólowe;
- technika wykazuje działanie przeciwbólowe, ponieważ bolesne struktury (także punkty spustowe) po przeprowadzeniu zabiegu wykazują redukcję natężenia dolegliwości.
W leczeniu pacjentów nadmiernie wrażliwych na przedniej powierzchni ciała dobrze sprawdza się kombinacja ruchów zgięcia, skłonu bocznego i rotacji tułowia w kierunku leczonego punktu. Po tym wprowadzamy jeszcze niewielką korektę ustawienia, co w efekcie powinno dawać zmniejszenie wrażliwości o co najmniej 70%.
W leczeniu punktów nadmiernie wrażliwych na grzbietowej powierzchni ciała dobrze sprawdza się kombinacja ruchów wyprostu, skłonu bocznego i rotacji tułowia w kierunku przeciwnym do leczonego punktu.
Im bliżej środkowej linii ciała, tym mniejszy zakres skłonu bocznego i rotacji będzie pożądany, aby zmniejszyć punktowo wygórowaną wrażliwość. Kierunek skłonu bocznego jest często przeciwny do strony ciała, po której pojawia się punkt nadmiernie wrażliwy.
Technika napięcie-rozluźnienie
Przed rozpoczęciem terapii należy zlokalizować punkt bolesny. Następnie ma miejsce aplikacja nacisku wystarczającego do wywołania lekkiego bólu. Pacjent powinien przyporządkować natężenie aktualnego odczucia w skali numerycznej od 0 do 10. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, aby unikał komentarzy w stylu „ból się nasila”, a posługiwał się wyłącznie wartościami numerycznymi.
Niektórzy zastanawiają się, co się dzieje w pozycji rozluźnienia utrzymywanej 90 sekund lub dłużej. Otóż w rezultacie podwyższeniu ulega prób pobudliwości nocyceptorów, co ma znaczenie we wszystkich dysfunkcjach wywołujących ból. Dodatkowo poprawie ulega lokalne krążenie i zaopatrzenie tkanek w tlen. Leczone struktury wykazują zmniejszenie aktywności i pobudliwości, wyciszenie oraz mniejsze natężenie bólu.
Polecane produkty:
![]() |
Plastry kinesiotaping
Taśmy Kinesio Tex Classic to oryginalne, japońskie plastry znane i cenione od lat przez fizjoterapeutów na całym świecie. Stworzone zostały i do tej pory nadzorowane są przez doktora Kenzo Kase. Taśmy te zapewniają skuteczną i bezinwazyjną metodę w walce Zobacz więcej... |
![]() |
Plastry do kinesiotapingu
Zapewniają skuteczną i bezinwazyjną metodę w walce z bólem układu mięśniowo-nerwowego. Dodatkowo korzystnie wpływają na poprawę krążenia krwi oraz limfy, zapewniając przy tym wygodę podczas noszenia. Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Gnat R., Techniki rozluźniania pozycyjnego, Wydawnictwo Urban & Partner, Wrocław 2018.
- Chaitow L., Fritz S., Masaż leczniczy, bóle głowy i górnego odcinka kręgosłupa, Wydawnictwo Urban & Partner, Wrocław 2010.
Jedna odpowiedź
Jaka jest siła nacisku na punkt?