Reklama

Hiperkapnia

Spis treści

Koenzym Q10 promocja

Hiperkapnia to wzrost ciśnienia parcjalnego dwutlenku węgla powyżej 45 mm Hg. Rozwija się jako następstwo hipowentylacji pęcherzykowej. Jedną z jej przyczyn jest obturacja dolnych dróg oddechowych.

 

Jak powstaje hiperkapnia?

Hipowentylacja pęcherzykowa jest jedynym istotnym mechanizmem rozwoju hiperkapnii, ponieważ dwutlenek węgla przechodzi przez barierę pęcherzykowo-włośniczkową blisko 20 razy szybciej niż tlen. W efekcie pogrubienie lub zmniejszenie przepuszczalności tej bariery, jak również zmniejszenie przepływu krwi przez płuca nie mają tak istotnego wpływu na wymianę dwutlenku węgla między powietrzem a krwią, jak w przypadku tlenu.

Przyczyną hipowentylacji jest zaburzenie równowagi między obciążeniem układu oddechowego (pracą oddychania) a sprawnością mięśni oddechowych i czynnością układu nerwowego w zakresie sterowania oddychaniem.

Następstwa hiperkapnii

Do następstw tego patologicznego stanu można zaliczyć następujące problemy:

  • kwasica oddechowa – jest wyrównywana metabolicznie (zachowanie wodorowęglanów przez nerki) i – jak każda kwasica – działa depresyjnie na układ krążenia i inne układy, powoduje hiperkaliemię oraz zmniejsza powinowactwo hemoglobiny do tlenu, przez co pogarsza wiązanie tlenu w płucach i ułatwia jego oddawanie w tkankach;
  • ból głowy i zaburzenia świadomości – splątanie, patologiczna senność i śpiączka hiperkapniczna. Wiążą się z rozszerzeniem naczyń mózgowych i wzrostem ciśnienia śródczaszkowego;
  • hipoksemiczny napęd oddechowy – przewlekła niewydolność oddechowa z hiperkapnią prowadzi do zmniejszenia wrażliwości ośrodka oddechowego w rdzeniu przedłużonym i moście na podwyższenie ciśnienia parcjalnego dwutlenku węgla. Główne bodźce pobudzające ośrodek oddechowy pochodzą wówczas z chemoreceptorów znajdujących się głównie w kłębkach szyjnych. W takiej sytuacji zbyt intensywna tlenoterapia powoduje hipowentylację oraz nasilenie hiperkapnicznej niewydolności oddechowej, która prowadzi do śpiączki.

Hiperkapnia jest zatem niebezpiecznym stanem.

Sklep Spirulina
Sklep Spirulina

Jak przebiega hiperkapnia?

Zatrzymywanie dwutlenku węgla w ustroju początkowo pobudza oddychanie. Nagromadzenie większych ilości dwutlenku węgla wywołuje objawy związane z depresją ośrodkowego układu nerwowego:

  • stan dezorientacji;
  • obniżenie wrażliwości czuciowej;
  • śpiączka z niewydolnością oddechową i ostatecznie śmierć.

U chorych z takimi objawami ciśnienie parcjalne dwutlenku węgla jest znacznie podwyższone, występuje ciężka kwasica oddechowa, a stężenie jonu HCO3- w osoczu może przekraczać 40 mEq/l. Ogromne ilości HCO3- są wydalane, ale więcej tego jonu jest resorbowane. Dzięki temu jego zawartość w osoczu się zwiększa oraz kwasica jest częściowo kompensowana.

Dwutlenek węgla jest dużo lepiej rozpuszczalny niż tlen, dlatego hiperkapnia rzadko jest problemem u chorych ze zwłóknieniem płuc. Jednakże hiperkapnia występuje w przypadku niezrównoważenia stosunku wentylacji pęcherzykowej i perfuzji w płucach. Także wtedy, gdy wentylacja pęcherzyków płucnych jest niewystarczająca z powodu różnych zaburzeń mechanizmów pompowania powietrza w płucach.

Hiperkapnia zaostrza się, gdy wzrasta wytwarzanie dwutlenku węgla. Przykładowo, u chorych gorączkujących na każdy wzrost 1 stopnia Celsjusza przypada zwiększenie wytwarzania dwutlenku węgla o 13%. Z kolei duże spożycie węglowodanów zwiększa wytwarzanie dwutlenku węgla z powodu wzrostu współczynnika oddechowego.

Bibliografia

  1. Szyszka L., Domowe leczenie tlenem w przewlekłej niewydolności oddychania, Forum Medycyny Rodzinnej, 1/2013.
  2. Szczeklik A., Choroby wewnętrzne, tom I, Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2006.
  3. Ganong W., Fizjologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2017.


Polecane produkty:

Zapisz się do newslettera!

Kategorie wpisów
Centrum Fizjoterapeuty
Sklep Fizjoterapeuty
Bezpłatne konsultacje
Kubek dla Fizjoterapeuty
Oferty pracy

Najpopularniejsze w zdrowie

Zostań z nami

Polecane artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *