Badanie podmiotowe i przedmiotowe

///Badanie podmiotowe i przedmiotowe
Szkolenie Centrum Fizjoterapeuty

Badanie podmiotowe i przedmiotowe (na potrzeby fizjoterapii)

badanie podmiotowe i przedmiotowe

Badanie podmiotowe – (wywiad)

Zadaniem wywiadu jest zebranie ogólnych informacji od pacjenta na temat dolegliwości chorobowych. Część badania podmiotowego powinna składać się z trzech elementów, wywiadu osobowego, chorobowego oraz socjalnego.

Wywiad osobowy:

Imię i Nazwisko
Wiek
Stan cywilny
Miejsce zamieszkania
Wykształcenie i zawód
Przebyte choroby oraz urazy ciała
Choroby na tle genetycznym w rodzinie
Aktualnie przyjmowane leki
Niedawno przebyte poważne zabiegi operacyjne
Utrata wagi bez przyczyny

Wywiad chorobowy:

Kiedy pojawiły się zgłaszane dolegliwości
Czynnik sprawczy (może być nieuchwytny)
Charakter bólu i jego miejsce (parestezje, ból punktowy etc.)
Ilość podobnych incydentów w przeszłości
Inne dolegliwości
Ogólny stan zdrowia

Wywiad socjalny:

Warunki mieszkaniowe (winda, które piętro etc.)
Czy jest ktoś kto może pomóc w domu
Źródło utrzymania

Badanie przedmiotowe

Jest narzędziem uzupełniającym informacje chorobowe o specyficzne dane dotyczące możliwości organizmu i jego zachowania ruchowego. Wykorzystujemy tutaj dodatkowe metody diagnostyczne takie jak testy kodowe (skale numeryczne) oraz testy instrumentalne.

Testy kodowe – służą do subiektywnej oceny oraz do specyficznej oceny według przyjętej skali punktowej (test Lovetta, skala Ashwortha, wskaźnik Barthela, pomiar niezależności funkcjonalnej – FIM, skala uszkodzeń ASIA oraz analogowa skala bólu).

Testy instrumentalne – natomiast służą do ilościowej, obiektywnej oceny wyrażonej w jednostkach systemu SI (Międzynarodowy Układ Jednostek Miar). Należą do nich m.in.: test dwóch wag, posturografia, elektrodiagnostyka i chronaksymetria, elektromiografia -EMG, polielektromiografia – PEMG, elektroneurografia – ENG, badanie antycypacji przystosowania postawnego – APA.

Na badanie przedmiotowe składają się badania opisowe, które według najprostszego podziału składają się z:

Oglądania

Daje pojęcie o rozwoju fizycznym, budowie i postawie ciała, jakości odżywienia, stanie stawów oraz mięśni, zmianach troficznych, bliznach czy jakichkolwiek zniekształceniach.

Opukiwanie

Pozwala na rozpoznanie różnych zmian na podstawie tzw. odgłosu opukowego zarówno w tzw. jamach ciała zawierających powietrze (jama brzuszna, płuca), jak i w tkankach, w których powietrza nie ma, a szczególnie w tych wrażliwych na mechaniczne bodźce (kości, skóra).

Dotykanie

Dotyczy tkanek głębokich oraz powierzchownych. Pozwala określić punkty bolesne, obrzęki i zgrubienia, bolesne napięcie mięśni oraz tkliwość dotykową.

Osłuchiwanie

Ściśle lekarskie badanie, którego doświadczony fizjoterapeuta również może się podjąć. Badanie pomaga wysłuchać charakterystyczne zjawiska dla prawidłowych oraz nieprawidłowych funkcji narządów klatki piersiowej, jamie brzusznej czy naczyniach tętniczych.

Pomiar struktur anatomicznych – wykonuje się je za pomocą narzędzi pomiarowych. Waga lekarska wyposażona we wzrostomierz, cyrkiel służący do pomiaru rozpiętości barków, miednicy, przednio-tylnego oraz poprzecznego wymiaru klatki piersiowej, taśma centymetrowa w celu pomiaru osi długiej kręgosłupa, długości względnych oraz bezwzględnych kończyn, obwodu klatki piersiowej, talii i szyi. Jeśli u pacjenta zauważamy nieprawidłowości w kształcie pewnych części anatomicznych ciała, musimy wykorzystać specyficzne techniki i metody pomiarowe.

Ocena funkcji – wykonuje się za pomocą przyrządów wymienionych wcześniej. Np.: taśmą centymetrową mierzymy ruchomość klatki piersiowej. Wykorzystuje się dodatkowo specjalne narzędzia pomiarowe – spirometr, siłomierz ręczny czy goniometr (kątomierz ortopedyczny) za pomocą, którego wykonujemy pomiary biernych i czynnych zakresów ruchomości w stawach (artrotest – pomiar zakresów ruchu), które zawsze w celu porównawczym przeprowadza się obustronnie.

Pomiar tętna – wykonuje się je w różnych pozycjach tj.: leżącej, stojącej oraz po wykonaniu danej czynności np.: 20 przysiadów. Różnica, czyli przyspieszenie tętna i czas (liczony w minutach) powrotu do wartości sprzed wykonania danych ruchów jest wskaźnikiem przystosowania się układu krążenia do wysiłku. Tak samo wykonuje się testy wysiłkowe w przypadku pomiaru oddechów oraz ciśnienia tętniczego krwi.

Przyjęte normy wartościowe tętna oraz oddechów wynoszą:

Tętno powolne < 60/min
Tętno normalne 60-90/min
Tętno zawyżone > 90/min (świadczyć może o stanie chorobowym)

Norma ilości oddechów 16-18/min (u dziecka 20-30/min)

Próba ortostatyczna – jest pomiarem różnicy wartości tętna między pozycją leżącą, a stojącą, gdzie tętno w pozycji stojącej mierzy się zaraz po zmianie pozycji z leżącej. Szczegółowo opisana została tutaj.

Dobra tolerancja – zmiana o 6-12/min
Zadowalająca tolerancja- zmiana o 14-18/min
Stan chorobowy układu krążenia – zmiana > 24/min

Próba zatrzymania oddechu (czas bezdechu) – ukazuje wytrzymałość mózgu na niedotlenienie przy stale rosnącej wartości CO2 we krwi.

Sposób wykonania:

Pacjentowi poleca się maksymalny wdech z jednoczesnym zatkaniem nosa poprzez uciśnięcie opuszek nosa palcami oraz zatrzymanie oddychania. Badający mierzy czas bezdechu.

Wynik dobry 90 s
Wynik średni 60 s
Wynik zły < 30 s (może świadczyć o schorzeniach serca, układu oddechowego)

Oczywiście wykorzystać można wiele różnych, innych testów. Opisane powyżej są tylko niektórymi próbami, które mogą mieć zastosowanie w ocenie fizjoterapeutycznej. Rodzaj zastosowanych prób, ocen, skal zależy od rodzaju schorzenia i jego umiejscowienia.

Bibliografia:

1) Ryszard Kinalski, „Kompendium rehabilitacji i fizjoterapii”, Wrocław, Wydawnictwo Medyczne Urban & Partner, 2002.
2) Dr n. med. Żanna Fiodorenko-Dumas, mgr Irena Baściuk, „Kinezyterapia w praktyce fizjoterapeuty”, Wrocław, Górnicki Wydawnictwo Medyczne, 2009.

Polecane produkty:

  Rehabilitacja kadry olimpijskiej

Zostaw komentarz