Medfile

Zmiany układowe u osób starszych są nieuchronnym zjawiskiem. Wraz z wiekiem dochodzi do wielu zmian w organizmie człowieka i dotyczą praktycznie każdego układu. Biorąc to pod uwagę, podczas kontaktów z osobami starszymi należy być odpowiednio cierpliwym i przyjaznym.

Zmiany układowe osób starszych

Zmiany układowe u osób starszych

Starzenie organizmu powoduje pojawianie się zachodzących w nim zmian. Proces ten ma znaczny wpływ na jakość życia u osób starszych, u których jest on najbardziej widoczny.

Układ ruchu

Proces starzenia obejmuje zarówno kości jak i mięśnie wraz ze ścięgnami oraz więzadłami. W obrębie chrząstek stawowych dochodzi do zmniejszenia zawartości wody. Efektem jest ścieńczenie oraz usztywnienie tych struktur, a co się z tym wiąże, zwiększenie podatności na urazy mechaniczne. Nasilają się procesy zwyrodnieniowe i dochodzi do mikrourazów.

Zobacz również: Zwyrodnienie kręgosłupa.

Równocześnie obserwuje się znaczne zmniejszenie elastyczności więzadeł i torebek stawowych, co powoduje ograniczenie ruchomości w stawach.

Bardzo duże zmiany widoczne są w tkance mięśniowej. Wraz z wiekiem zmniejsza się obwód mięśni, jednocześnie wzrasta poziom tkanki tłuszczowej w mięśniach. Obniża się procentowa zawartość włókien szybkokurczliwych. Dlatego zauważa się stopniową utratę zdolności wykonywania krótkich i intensywnych wysiłków. Inne zmiany tkanki mięśniowej obejmują:

  • spadek masy i siły mięśniowej;
  • zmniejszenie prędkości skracania się włókien mięśniowych;
  • spadek wydolności fizycznej.

Niezwykle ważnym problemem osób starszych jest zmniejszenie odporności mechanicznej tkanki kostnej, co powoduje zwiększenie ryzyka urazów. Procesy resorpcji kości są znacznie szybsze niż procesy ich tworzenia się. Z tego względu wraz z wiekiem zmniejsza się gęstość mineralna kości, co z kolei skutkuje rozwojem osteoporozy.

Zobacz również: Osteoporoza – kto jest narażony?

Układ moczowy

Wraz z wiekiem dochodzi do zmniejszenia wielkości i objętości nerek, a także do zmian atroficznych w obrębie cewek nerkowych. Wyróżnia się:

  • zmniejszenie zdolności nerek do zagęszczania i rozcieńczania moczu, regulacji stężeń elektrolitów w surowicy oraz regulacji gospodarki kwasowo-zasadowej;
  • zmniejszenie maksymalnej objętości pęcherza moczowego;
  • skrócenie czasu między uczuciem pierwszego parcia na mocz a przymusowym oddawaniem moczu;
  • powiększenie gruczołu krokowego u mężczyzn;
  • skrócenie cewki moczowej u kobiet;
  • zmniejszenie kurczliwości wypieracza pęcherza.

Układ oddechowy

Podstawową zmianą w układzie oddechowym osoby starszej jest zmniejszenie ruchomości klatki piersiowej. Wynika to ze zmniejszenia masy i siły mięśni oddechowych oraz ze spadku wytrzymałości ich skurczu.Kolejną zmianą jest zmniejszenie pojemności życiowej płuc i ich elastyczności. Właśnie dlatego wraz z wiekiem wzrasta ryzyko rozedmy płuc.

Sklep Spirulina

Zobacz również: Choroby układu oddechowego – fizjoterapia.

Pogarsza się także wymiana gazowa, co prowadzi do obniżenia prężności tlenu we krwi tętniczej. Zwiększa się ryzyko hipoksemii (tzw. niedotlenienie) w warunkach obciążenia.

Na końcu warto wspomnieć o osłabieniu odruchu kaszlu i zmniejszeniu aktywności aparatu rzęskowego. Prowadzi to do zalegania wydzieliny w drzewie oskrzelowym, co zwiększa ryzyko infekcji oraz sprzyja rozwojowi bakterii.

Układ sercowo-naczyniowy

Na starość zmniejsza się tolerancja wysiłku, ponieważ pojemność minutowa serca nie wzrasta proporcjonalnie do potrzeb. Wyróżnia się także następujące zmiany:

  • zmniejszenie aktywności węzła zatokowo-przedsionkowego;
  • znaczny spadek elastyczności naczyń tętniczych;
  • zmniejszenie zdolności relaksacji mięśnia sercowego (szczególnie lewej komory).

Zobacz również: Naczynia krwionośne układu krążenia.

Układ nerwowy

W procesie starzenia dochodzi do zmniejszenia liczby neuronów w mózgu. W związku z tym zauważa się zmiany w zakresie funkcji poznawczych (pogorszenie zapamiętywania oraz pamięci świeżej). Jedną z najbardziej charakterystycznych zmian dotyczących układu nerwowego jest zwolnienie przewodzenia impulsów. Właśnie dlatego wydłużeniu ulega czas reakcji odruchowych. Osoby starsze cierpią na osłabienie czucia obwodowego i czucia głębokiego.

Zobacz również: Choroba Parkinsona – fizjoterapia.

Układ pokarmowy

U osób starszych często zauważa się suchość w jamie ustnej, spowolnienie motoryki żołądka, zmniejszenie kwasowości soku żołądkowego, zwolnienie perystaltyki jelit. Dodatkowo pojawiają się częste zaparcia oraz pogorszenie wchłaniania substancji pokarmowych.

Zmniejszeniu ulega także masa wątroby (nawet o 30%) i jej zdolność do regeneracji w przypadku uszkodzeń.

Układ wewnątrzwydzielniczy

Proces starzenia się powoduje zwiększenie parathormonu w organizmie. Uznaje się, że zjawisko to jest ściśle połączone z negatywnymi zmianami w obrębie kości. Do hormonów, których ilość znacznie się zmniejsza, zalicza się:

  • hormony płciowe;
  • melatoninę;
  • hormon wzrostu;
  • DHEA (dehydroepiandrosteron).

Zmiany układowe u osób starszych powodują, że dochodzi także do pogorszenia metabolizmu glukozy, co oznacza, że wraz z wiekiem wzrasta ryzyko zachorowania na cukrzycę.

Bibliografia

  1. Kostka T., Borowicz A., Tobis K., Fizjoterapia w geriatrii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011.
Polecane produkty:

Aktualizacja:

Rehabilitacja Wrocław