Cykl miesiączkowy

Spis treści

Cykl miesiączkowy występuje w okresie dojrzałości płciowej i kończy się krwawieniem. Jest poprzedzony dojrzewaniem, a wygasa w okresie klimakterium. Cykl ten jest niezbędny do zapłodnienia, a w związku z tym do utrzymania ciągłości gatunku i wydania potomstwa.

Cykl miesiączkowy

Fazy cyklu miesiączkowego

Cykl miesiączkowy rozpoczyna się od pierwszego dnia krwawienia miesiączkowego i trwa do dnia poprzedzającego cykl następny. W przebiegu cyklu miesiączkowego wyróżnia się dwa zasadnicze okresy:

  • folikularny – pęcherzykowy;
  • lutealny – ciałka żółtego.

Rozróżnia się również (bardziej szczegółowo) 4 fazy zmian zachodzących w jajniku, błonie śluzowej macicy i w syntezie hormonów płciowych. Są to:

  • I – faza krwawienia miesiączkowego;
  • II – faza dojrzewania pęcherzyków;
  • III – faza owulacyjna;
  • IV – faza wydzielnicza.

Pierwsze krwawienia, które pojawiają się u dziewcząt w ciągu 2 lat są przeważnie jednofazowe i bezowulacyjne. Cykle mogą występować nieregularnie, a krwawienia mogą być zarówno skąpe, jak i obfite.

Wykazano, że kobiety w wieku od 20 do 40 lat miesiączkują co 27 do 31 dni, co stanowi o 2-3 dni wcześniej lub później od średniego czasu trwania prawidłowego cyklu, który z kolei wynosi 28 dni.

I faza

Faza krwawienia miesiączkowego stanowi 1-5 dzień cyklu. Podczas niej dochodzi do złuszczania się błony śluzowej macicy oraz formowania się ciałka białawego w jajniku. Równocześnie następuje selekcja jednego z kilku pęcherzyków rozwiniętych pod koniec poprzedniego cyklu.

Cały proces jest stymulowany wzrastającym powoli stężeniem hormonu folikulotropowego w osoczu.

II faza

W fazie folikularnej, stanowiącej 6-13 dzień cyklu, następuje pulsacyjne wydzielanie folitropiny. Wpływa to na dojrzewanie pęcherzyków i rozwój dominującego. Hormon luteinizujący LH (wydzielany początkowo w małych ilościach) powoli wzrasta, aż do momentu przed owulacją.

Powoduje to w komórkach tekalnych jajnika stymulację produkcji androgenów, które po przemieszczeniu się do komórek ziarnistych ulegają aromatyzacji do estrogenów. Już w 7 dniu cyklu wzrasta biosynteza estrogenów, głównie estradiolu. W efekcie, pod koniec tej fazy cyklu osiąga maksymalne stężenie w osoczu. Ponadto w 12 dniu cyklu wzrasta stężenie progesteronu.

W efekcie wysokiego stężenia gonadotropin w środku cyklu następuje nagłe zwiększenie lutropiny w surowicy krwi i dochodzi do tzw. piku LH. Rozpoczyna się wstępna luteinizacja pęcherzyka. W rezultacie LH stymuluje pełne dojrzewanie pęcherzyka przedowulacyjnego, jego pęknięcie i owulację.

Sklep Spirulina
Sklep Spirulina

Przed owulacją wzrasta liczba komórek ziarnistych jajnika. Szybko rosnący pęcherzyk Graafa osiąga średnicę około 2,5 cm.

Zmiany obejmują również macicę, ponieważ pod wpływem estrogenów jej endometrium rozrasta się, grubieje i staje się bardziej unaczynione.

III faza

Cykl miesiączkowy w fazie III obejmuje owulację i przypada na 14. dzień, przy czym rozpoczyna się po 34-36 godzinach od piku LH.

Pęcherzyk Graafa pęka i dojrzała komórka jajowa zostaje uwolniona do jamy ciała. Następnie miejsce ma luteinizacja komórek ziarnistych pęcherzyka, które pod działaniem LH produkują progesteron stale zwiększający się w swoich stężeniach. Ponadto komórki warstwy wewnętrznej pękniętego pęcherzyka po przemianie będą wydzielać estrogeny w znacznie mniejszym stopniu.

IV faza

Faza lutealna przypada na 15-28 dzień cyklu. Charakteryzuje się tworzeniem ciałka żółtego, które wydziela w dużych ilościach progesteron. Stężenie tego hormonu wzrasta stale osiągając najwyższy poziom we krwi około 21. dnia cyklu. Około dnia 24 rozpoczyna się proces luteolizy ciałka żółtego, w którym uczestniczą oksytocyna i prostaglandyny.

Czynność ciałka żółtego jest uzależniona od zapłodnienia komórki jajowej. W przypadku zapłodnienia przekształca się w ciałko ciążowe, zaś jeśli nie doszło do tego procesu, przyjmuje nazwę ciałka białawego.

Zwiększenie stężenia FSH sprawia, że rozpoczyna się wzrost następnych pęcherzyków jajnikowych, a tym samym okres ich rekrutacji przed następnym cyklem.

W tej fazie obserwuje się wiele zmian, między innymi: dalszy rozrost błony śluzowej macicy aż do grubości 7-8 mm, rozwój gruczołów macicznych czy gromadzenie substancji zapasowych celem odżywienia zapłodnionej komórki jajowej. Wraz z zanikiem ciałka żółtego, po zmniejszeniu się stężeń progesteronu i estrogenów, na 1-2 dni przed krwawieniem następują zmiany wsteczne w błonie śluzowej macicy.

Zobacz również: Bezpłodność u kobiet – co może pomóc?



Polecane produkty:

Bibliografia

  1. Kozłowska J., Rehabilitacja w ginekologii i położnictwie, Wydawnictwo AWF, Kraków 2006.

Zapisz się do newslettera!

Kategorie wpisów
Centrum Fizjoterapeuty
Sklep Fizjoterapeuty
Bezpłatne konsultacje
Kubek dla Fizjoterapeuty
Oferty pracy

Najpopularniejsze w zdrowie

Zostań z nami

Polecane artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *