Fizjoexpert Futuro

Układ limfatyczny (zwany również układem chłonnym) to system cew zawierających płyny ustrojowe rozłożony prawie w całym organizmie. Płynem tym jest chłonka, czyli limfa. W przeciwieństwie do krwi, która w całym krwioobiegu ma niemal ten sam skład, chłonka w różnych częściach swego układu ma różny skład i wygląd.

Układ limfatyczny

Układ limfatyczny – budowa

Do układu chłonnego należą:

  • naczynia chłonne włosowate;
  • odprowadzające naczynia chłonne zbiorcze;
  • pnie chłonne;
  • węzły chłonne.

Włosowate naczynia chłonne tworzą zamknięte cewy niewyposażone w zastawki, z reguły są szersze niż naczynia włosowate układu krwionośnego. Rozpoczynają się ślepymi uchyłkami i dalej zespalają się ze sobą tworząc sieci. Sieci te przechodzą następnie w większe, właściwe naczynia zbiorcze odprowadzające, które również tworzą sieci.

Pnie chłonne całej dolnej, podprzeponowej połowy ciała razem z naczyniami wszystkich narządów jamy brzusznej oraz miednicy nieco poniżej rozworu aortowego przepony łączą się we wspólny pień zwany przewodem piersiowym. Po przejściu przez przeponę pień ten biegnie wzdłuż kręgosłupa piersiowego . Przewód piersiowy powstaje z połączenia pni:

  • lędźwiowych – prowadzących chłonkę z kończyn dolnych i miednicy;
  • jelitowych – doprowadzających chłonkę z przewodu trawiennego jamy brzusznej;
  • szyjnego – prowadzi chłonkę z lewej połowy głowy;
  • podobojczykowego – prowadzi chłonkę z lewej kończyny górnej;
  • śródpiersiowych.

Węzły chłonne występują jedynie w określonych częściach organizmu. Rozróżnia się węzły chłonne powierzchowne (przynależne do ściany ciała) oraz głębokie (tzw. węzły trzewi, ponieważ umiejscowione są w głębi ciała). Powiększenie węzłów chłonnych wskazuje na toczący się w ich obrębie stan zapalny.

Największe węzły chłonne znajdują się pod żuchwą, w okolicy szyi, w dołach pachowych, w jamie brzusznej, w pachwinach oraz pod kolanami.

Zobacz również: Naczynia limfatyczne.

Narządy chłonne

Warto wspomnieć, że niektórzy zaliczają do układu limfatycznego również narządy chłonne. Głównymi są grasica oraz śledziona.

Wszystkie narządy chłonne zbudowane są z tkanki chłonnej. Składają się one z tkanki siateczkowatej, której oczka prawie wyłącznie wypełnione są limfocytami.

Do niższych postaci narządów chłonnych można zaliczyć plamy mleczne, grudki samoistne i grudki skupione oraz migdałki.

Konferencje Bioptron

Chłonka (limfa)

Chłonka przypomina wyglądem osocze krwi, ponieważ jest prawie bezbarwna i klarowna. Z kolei chłonka naczyń limfatycznych jelita w momencie transportu tłuszczy wchłanianych podczas trawienia staje się mętnym, żółtawo-mlecznym płynem.

Poza płynem tkankowym istotnym elementem limfy są komórki układu odpornościowego (limfocyty). Poza tym składa się ona z wody, soli mineralnych, białek i tłuszczy.

Jeśli dojdzie do nagromadzenia się nadmiaru chłonki w przestrzeni śródmiąższowej powstaje obrzęk limfatyczny. Jego konsekwencją jest przewlekły proces zapalny.

Zobacz również: Drenaż limfatyczny – metodyka i techniki.

Uznaje się, że każdego dnia przez układ limfatyczny przepływa około 2 litrów chłonki.

Układ limfatyczny

Funkcje układu limfatycznego

Układ limfatyczny pełni bardzo ważne funkcje w organizmie człowieka. Przepływająca przez naczynia chłonne limfa zbiera m.in. substancje toksyczne i bakterie, po czym odprowadza je do węzłów chłonnych. Dalej są one transportowane do nerek i usuwane z organizmu.

Funkcje układu limfatycznego wiążą się również z wytwarzaniem przeciwciał. W węzłach chłonnych dochodzi do fagocytozy i rozmnażania limfocytów. Za limfopoezę odpowiadają również narządy chłonne, np. śledziona.

Główny przewód piersiowy łączy się z układem krwionośnym, więc limfa dostaje się do krwi i dochodzi tym samym do ciągłej wymiany substancji.

Można zatem podsumować, że układ limfatyczny jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu, ponieważ pełni istotną rolę w utrzymywaniu odporności całego organizmu.

Bibliografia

  1. Bochenek A., Reicher M., Anatomia człowieka, tom 3, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2012.
  2. Kuliczkowski K., Diagnostyka różnicowa powiększonych węzłów chłonnych w praktyce lekarza rodzinnego, Family Medicine & Primary Care Review, 2/2013.
Polecane produkty:
Rehabilitacja Wrocław