Staw skroniowo-żuchwowy

///Staw skroniowo-żuchwowy

Staw skroniowo-żuchwowy (articulatio temporomandibularis) jest symetrycznie parzystym stawem, stanowiącym połączenie żuchwy z czaszką, zawsze poruszającym się równocześnie po obu stronach. Istotną rolę odgrywa krążek stawowy, który oddziela powierzchnie stawowe.

Staw skroniowo-żuchwowy

 

Powierzchnie stawowe

Na kości skroniowej powierzchnię stawową tworzy dół żuchwowy (fossa mandibularis), a konkretnie – położony do przodu od szczeliny skalisto-bębenkowej dołek stawowy (fovea articularis) wraz z guzkiem stawowym (tuberculum articulare).

Na żuchwie powierzchnię stawową tworzy głowa żuchwy (caput mandibulae) o podłużnie elipsoidalnym kształcie. Powierzchnia stawowa głowy jest skierowana w stronę guzka stawowego (ku górze i do przodu).

Krążek stawowy

Krążek stawowy (discus articularis) ma postać owalnej płytki, grubszej na obwodzie niż w środku. Jest zbudowany z chrząstki włóknistej i zrasta się dookoła z torebką stawową. Dolna powierzchnia krążka stawowego jest wklęsła – dopasowana do głowy żuchwy, która przy zamkniętych szczękach przylega do dołka stawowego. Krążek stawowy dzieli całkowicie jamę stawową na dwie komory. Stanowi ruchomą panewkę, która podczas otwierania ust przesuwa do przodu głowę żuchwy z mięśniem skrzydłowym bocznym z dołka stawowego na guzek stawowy.

Torebka stawowa

Torebka stawowa (capsula articularis) kształtem przypomina lekjowaty worek, którego wierzchołek skierowany jest ku dołowi. U góry obejmuje guzek i dołek stawowy, na dole – szyjkę żuchwy, gdzie od tyłu torebka sięga niżej niż z przodu ze względu na przyczep mięśnia skrzydłowego bocznego na dołku skrzydłowym żuchwy. Obydwie komory jamy stawowej – dolna i górna (oddzielone przez krążek stawowy) – mają oddzielną błonę maziową. Wyściela ona od wewnątrz błonę włóknistą, ale nie pokrywa krążka stawowego. Torebka stawowa jest luźna, aby umożliwić wysuwanie się głowy żuchwy do przodu z dołka na guzek stawowy podczas otwierania ust.

Więzadła stawowe

Staw skroniowo-żuchwowy stabilizują trzy więzadła: więzadło boczne, więzadło klinowo-żuchwowe i więzadło rylcowo-żuchwowe.

Więzadło boczne (ligamentum laterale) rozpoczyna się na podstawie wyrostka jarzmowego kości skroniowej, a kończy po stronie boczno-tylnej szyjki żuchwy. Jest to mocne pasmo o trójkątnym kształcie wzmacniające torebkę stawową.
Więzadło klinowo-żuchwowe (ligamentum sphenomandibulare) przebiega po stronie przyśrodkowej, nieco oddalone od torebki stawowej. Rozpoczyna się na kolcu kości klinowej oraz szczelinie skalisto-bębenkowej kości skroniowej, a kończy szerokim przyczepem do powierzchni wewnętrznej gałęzi żuchwy do języczka żuchwy i częściowo do bruzdy żuchwowo-gnykowej. Pomiędzy więzadłem klinowo-żuchwowym, a wyrostkiem kłykciowym żuchwy przebiegają naczynia szczękowe do dołu podskroniowego oraz nerw uszno-skroniowy do otworu słuchowego zewnętrznego.
Więzadło rylcowo-żuchwowe (ligamentum stylomandibulare) – rozpoczyna się na wyrostku rylcowatym wraz z więzadłem rylcowo-gnykowym i przyczepia się w rejonie kąta i brzegu tylnego gałęzi żuchwy pomiędzy mięśniem skrzydłowym przyśrodkowym, a mięśniem żwaczem. Więzadło rylcowo-żuchwowe wchodzi w skład powięzi policzkowo-gardłowej, oddziela śliniankę przyuszną od podżuchwowej, a wraz z jego przebiegiem po stronie bocznej przechodzi tętnica szyjna zewnętrzna.

Unaczynienie

Staw skroniowo-żuchwowy zaopatrują gałązki tętnicy szyjnej zewnętrznej, głównie skroniowej powierzchownej.

Unerwienie

Unerwienie stawu pochodzi od nerwu żwaczowego i uszno-skroniowego, będących gałęziami nerwu żuchwowego.

Mechanika – staw skroniowo-żuchwowy

Ruchy w stawie prawym i lewym zawsze zachodzą równocześnie. Wyróżniamy trzy kierunki ruchów:
– wysuwanie i cofanie żuchwy (ruchy ślizgowe);
– opuszczanie i podnoszenie żuchwy (ruchy zawiasowe);
– ruchy boczne (ruchy żucia).

Podczas ruchów ślizgowych przy wysuwaniu żuchwy głowa żuchwy wraz z krążkiem stawowym ześlizguje się z dołka stawowego do przodu i ku dołowi wzdłuż tylnej powierzchni guzka stawowego na szczyt guzka. Przy otwieraniu ust ruch ślizgowy łączy się z ruchem zawiasowym, natomiast w ruchach żucia żuchwa przesuwa się bocznie.

Polecane produkty:

Autor: | 2017-05-26T13:15:35+00:00 16 Czerwiec, 2016|Kategorie: Anatomia|0 komentarzy

Zostaw komentarz