Punkty spustowe – rodzaje i diagnostyka

Strona główna/Fizjoterapia/Anatomia/Punkty spustowe – rodzaje i diagnostyka
Kwas hialuronowy

Punkty spustowe (ang. trigger points) mięśniowo-powięziowe to nadwrażliwe miejsca zlokalizowane w obrębie brzuśca mięśnia szkieletowego lub powięzi. Występują zwykle w nadmiernie napiętym paśmie włókien mięśniowych jako wyczuwalne palpacyjnie zgrubienie, które pod wpływem kompresji wywołuje ból charakteryzujący się promieniowaniem lub rzutowaniem w inne miejsce. Punkty spustowe często pojawiają się w mięśniach chronicznie przeciążonych, a czynnikiem sprzyjającym ich powstawaniu jest również stres emocjonalny. Mogą zmniejszać elastyczność mięśni, co za tym idzie – ograniczać zakres ruchomości w stawach oraz osłabiać mięśnie.

Punkty spustowe - rodzaje i diagnostyka

Punkty spustowe – rodzaje

Aktywne punkty spustowe

  • powodują samoistne dolegliwości bólowe;
  • są bardzo wrażliwe w czasie palpacji;
  • podczas kompresji wywołują charakterystyczne dla siebie wzorce bólu promieniującego lub rzutowanego;
  • zmniejszają elastyczność mięśni i powodują ich osłabienie;
  • mogą wzbudzać lokalne drżenia mięśniowe.

Utajone punkty spustowe

  • nie powodują samoistnych objawów bólowych;
  • pod wpływem nacisku wywołują dolegliwości lokalne oraz rzutowane lub promieniujące;
  • mogą stać się punktami aktywnymi lub powstać z punktów aktywnych;
  • zmniejszają elastyczność mięśni i powodują ich osłabienie.

Satelitarne punkty spustowe

  • mogą powstać w obrębie tego samego mięśnia, w którym obecny jest pierwotny (główny) punkt spustowy;
  • mogą występować w innych mięśniach związanych z obszarem rzutowania pierwotnego punktu spustowego;
  • zwykle ulegają dezaktywacji po zlikwidowaniu pierwotnego punktu spustowego.

Embrionalne punkty spustowe

Wrażliwy palpacyjnie punkt w obrębie mięśnia szkieletowego lub powięzi, który nie daje dolegliwości rzutowanych ani promieniujących może stanowić tzw. punkt spustowy embrionalny. Pod wpływem dalszych obciążeń może przerodzić się on w utajony, a następnie aktywny punkt spustowy.

Centralne punkty spustowe

Zlokalizowane w środkowej części brzuśca mięśniowego, w okolicy zakończenia nerwowego.

Obwodowe punkty spustowe

Znajdują się w obrębie przejścia mięśniowo-ścięgnistego lub przyczepu. Mogą wywoływać entezopatię (zmiany chorobowe przyczepu ścięgnistego).

Proces powstawania punktów spustowych

  1. Podrażnienie tkanki mięśniowej – np. na skutek przeciążenia, naciągnięcia, uderzenia, schłodzenia, mikrourazów.
  2. Uwalnianie drażniących związków chemicznych (w efekcie podrażnienia), m.in. substancji neurowazoaktywnych.
  3. Zwiększenie wrażliwości zakończeń nerwowych na skutek działania substancji drażniących.
  4. Obrzęk naczyń krwionośnych i zwiększenie ich przepuszczalności, co prowadzi do obrzmienia okolicznych tkanek.
  5. Nacisk obrzmiałych tkanek na pobliskie naczynia kapilarne, powodujący lokalne niedokrwienie, co za tym idzie – niedotlenienie tkanek.
  6. Upośledzenie funkcji tkanek.
  7. Wzrost wydzielania substancji drażniących i uwrażliwienie receptorów bólowych.
  8. Progres odczuwanych dolegliwości aż do dokuczliwego bólu.
  9. Zwiększona aktywność układu współczulnego powoduje uwalnianie innych substancji, m.in. noradrenaliny.
  10. Nadwrażliwe zakończenia nerwowe odbierają to jako dodatkowy bodziec i przekazują informację o większym bólu.

Inne, niż bólowe objawy punktów spustowych:

  • zaburzenia trawienia;
  • arytmia serca (punkt spustowy w mięśniu piersiowym);
  • kolka w obrębie jamy brzusznej lub pęcherza moczowego;
  • zaczerwienienie spojówek;
  • bolesna miesiączka;
  • biegunka;
  • zwiększona sekrecja zatok;
  • gęsia skórka;
  • śródmiąższowe zapalenie pęcherza;
  • lokalna potliwość;
  • zawroty głowy;
  • opadanie powiek, łzawienie;
  • zastoje limfatyczne;
  • skurcz naczyń krwionośnych.

Diagnostyka punktów spustowych

Punkty spustowe aktywne lub utajone występują niemal u każdego, włączając osoby młode. Aby odnaleźć punkt spustowy należy w pierwszej kolejności zlokalizować nadmiernie napięte pasmo włókien mięśniowych. Wykonywanie ruchów z naciskiem w poprzek takiego pasma powinno doprowadzić do ustalenia, który obszar jest najbardziej wrażliwy i w nim ściślej poszukiwać zgrubienia, które pod wpływem kompresji wywoła ból promieniujący lub rzutowany. Jeżeli miejsce wrażliwe nie daje takich dolegliwości, mówimy wtedy o punkcie maksymalnie bolesnym, jednak nie jest to punkt spustowy.

Polecane produkty:

  Rehabilitacja kadry olimpijskiej
Autor: | 2017-05-26T12:10:42+00:00 15 Lipiec, 2016|Kategorie: Anatomia|Tagi: , , , |1 komentarz

1 komenarz

  1. JAN 28 maja 2017 w 11:44- Odpowiedz

    WITAM
    Co to są . substancjie neurowazoaktywne?

    pozdrawiam
    Jan Ryś

Zostaw komentarz