Reklama

Niewydolność nerek

Spis treści

Koenzym Q10 promocja

Niewydolność nerek to upośledzenie czynności tych narządów. Oznacza to, że nie są one w stanie pełnić swojej podstawowej funkcji, jaką jest filtracja krwi. Rozróżnia się 2 rodzaje niewydolności nerek: ostrą i przewlekłą.

 

Ostra niewydolność nerek

Mianem tym określa się nagle występujące upośledzenie czynności nerek, przede wszystkim przesączania kłębuszkowego. Towarzyszy temu wzrost stężenia kreatyniny we krwi o ponad 25-50% wartości wyjściowej lub o ponad 44 µmol/l (0,5 mg/dl), a niekiedy dodatkowo obniżenie objętości wydalanego moczu.

Przyczyny

Wyróżnia się wiele przyczyn tej patologii. Ostra niewydolność przednerkowa jest spowodowana upośledzeniem perfuzji nerek, najczęściej z powodu zmniejszenia efektywnej objętości krwi krążącej lub rzutu serca, bądź spadku ciśnienia tętniczego. Odruchowe pobudzenie układu współczulnego powoduje skurcz tętniczki doprowadzającej, czego skutkiem jest zmniejszenie dopływu krwi do kłębuszka i przesączania kłębuszkowego.

Ostra niewydolność nerek miąższowa jest następstwem uszkodzenia struktur nerek przez przyczyny zapalne lub niezapalne. Wśród zapalnych można wyróżnić pierwotne lub wtórne zapalenie kłębuszków nerkowych czy ostre cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek. Z kolei wśród niezapalnych wyróżnia się np. uszkodzenie cewek nerkowych przez substancje toksyczne.

Ostra niewydolność zanerkowa wynika z niedrożności dróg odprowadzających mocz.

Objawy

Objawy ogólne choroby obejmują:

  • osłabienie;
  • utratę apetytu;
  • nudności i wymioty.

Dodatkowo zauważa się zmniejszenie objętości wydalanego moczu. W blisko 50% przypadków dochodzi do skąpomoczu, zwykle poprzedzonego wzrostem stężeń kreatyniny i mocznika w osoczu. Bezmocz występuje często w zanerkowej niewydolności, ale także we wstrząsie, w martwicy kory nerek, obustronnym zatorze tętnicy nerkowej lub zatorze tętnicy jedynej nerki oraz mikroangiopatii zakrzepowej.

Wyróżnia się 4 okresy ostrej niewydolności nerek:

  • wstępny;
  • skąpomocz;
  • wielomocz;
  • zdrowienie.

Leczenie

Podstawą leczenia jest przede wszystkim usunięcie przyczyny choroby i czynników pogarszających czynność nerek. Ważna jest kontrola bilansu płynów poprzez monitorowanie diurezy i podaży płynów oraz codzienne odpowiednie żywienie chorego. Całość leczenia uzupełnia farmakoterapia.

Niekiedy konieczne może się okazać leczenie nerkozastępcze, czyli zastosowanie hemodializy. Celem jest zastąpienie czynności nerek w okresie niewydolności i samoistnej regeneracji miąższu nerki. Leczenie nerkozastępcze należy rozpoczynać wcześnie, zanim wystąpią powikłania niewydolności nerek.

Przewlekła niewydolność nerek

Choroba rozwija się w następstwie postępującego i nieodwracalnego upośledzenia ich czynności, głównie przesączania kłębuszkowego. Kryterium rozpoznania jest określenie współczynnika przesączania kłębuszkowego (GFR) <90 ml/min/1,73 m2.

Przewlekła choroba nerek według ogólnie przyjętych wytycznych to stan, w którym spełniony jest co najmniej 1 z poniższych kryteriów:

  • uszkodzenie nerek trwa powyżej 3 miesięcy, przy czym określa się je jako obecność strukturalnych lub czynnościowych nieprawidłowości nerek, z prawidłowym lub zmniejszonym GFR. To z kolei objawia się nieprawidłowościami morfologicznymi lub markerami uszkodzenia nerek, w tym nieprawidłowościami w składzie krwi lub moczu;
  • GFR <60 ml/min/1,73 m2 przez co najmniej 3 miesiące. Może temu towarzyszyć uszkodzenie nerek, choć nie jest to warunkiem.

Przyczyny

Tego typu niewydolność rozwija się w rezultacie dużego obniżenia ilości czynnych nefronów w następstwie stwardnienia kłębuszków, zaniku cewek nerkowych czy włóknienia tkanki śródmiąższowej nerek.

Do najczęściej spotykanych przyczyn tego stanu można zaliczyć następujące schorzenia:

  • nefropatia cukrzycowa lub nadciśnieniowa;
  • cewkowo-śródmiąższowe choroby nerek;
  • wielotorbielowate zwyrodnienie nerek.

W rzeczywistości znaczna większość patologii w obrębie nerek może prowadzić do stopniowej utraty nefronów. To z kolei powoduje przeciążenie pozostałych nefronów, głównie z powodu hiperfiltracji. Na początku zauważa się jedynie przerost kłębuszków, jednak w późniejszym etapie choroby dochodzi do ich stwardnienia i włóknienia tkanki śródmiąższowej, co powoduje upośledzenie czynności nerek.

Objawy

Obraz kliniczny zależy od zaawansowania choroby oraz od ewentualnych chorób podstawowych / współtowarzyszących. W początkowych stadiach przewlekłej niewydolności nerek mogą nie występować żadne objawy kliniczne lub są one niecharakterystyczne (np. nadciśnienie tętnicze).

W miarę zmniejszania się GFR pojawiają się objawy i powikłania ze strony różnych narządów i układów, których częstość występowania zależy od zaawansowania niewydolności nerek. Wyróżnia się objawy:

  • ogólne – hipotermia, zmęczenie, nadmierna męczliwość;
  • skórne – bladość i suchość powłok skórnych, świąd, wybroczyny;
  • dotyczące układu krążenia – hipotensja, nadciśnienie tętnicze, przerost lewej komory serca, zaburzenia rytmu serca, niewydolność serca, zwapnienia naczyń;
  • dotyczące układu oddechowego – oddech kwasiczy, mocznicowe zapalenie opłucnej, obrzęk płuc;
  • objawy układu pokarmowego – utrata apetytu, nudności i wymioty, zapalenie błony śluzowej żołądka, mocznicowy zapach z ust.

Dodatkowo zauważa się zaburzenia w obrębie gospodarki hormonalnej, wodno-elektrolitowej oraz patologie morfologiczne. Jak zatem widać, przewlekła niewydolność nerek rzutuje na wszystkie układy organizmu.

Leczenie

Leczenie przewlekłej niewydolności nerek jest skomplikowane. Obejmuje leczenie przyczynowe, hamowanie postępu choroby, zapobieganie powikłaniom i eliminowanie tych już występujących, leczenie chorób współistniejących, przygotowanie do leczenia nerkozastępczego i leczenie nerkozastępcze.

Każdy chory powinien zostać jak najwcześniej zaszczepiony przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Kwalifikacja do leczenia nerkozastępczego powinna być przeprowadzona jak najwcześniej. Szacuje się, że w piątym stadium choroby wymagają go już wszyscy chorzy bez przeciwwskazań.



Polecane produkty:

Bibliografia

  1. Szczeklik A., Choroby wewnętrzne, Tom I, Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2006.

Zapisz się do newslettera!

Kategorie wpisów
Centrum Fizjoterapeuty
Sklep Fizjoterapeuty
Bezpłatne konsultacje
Kubek dla Fizjoterapeuty
Oferty pracy

Najpopularniejsze w zdrowie

Zostań z nami

Polecane artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.