eFizjoterapia

Przeciwciała przeciwjądrowe ANA to autoprzeciwciała reagujące z antygenami jądra komórkowego, z których część poddaje się ekstrakcji.

 

Zastosowanie kliniczne

Obecność ANA ma duże znaczenie w przebiegu chorób reumatycznych, w związku z czym w przypadku podejrzenia wielu jednostek chorobowych dokonuje się oceny obecności tych przeciwciał. Częstość ich występowania w zależności od poszczególnych chorób prezentuje się następująco:

  • SLE (toczeń rumieniowaty układowy) – 99-100%;
  • toczeń polekowy – 100%;
  • zespół antyfosfolipidowy (APS) – 40-50%;
  • twardzina układowa – 85-97%;
  • zapalenie wielomięśniowe i zapalenie skórno-mięśniowe – 40-80%;
  • zespół Sjogrena – 48-96%;
  • mieszana choroba tkanki łącznej – 100%;
  • RZS – 20-40%;
  • młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów – 20-50%;
  • zespół Raynauda – 20-60%;
  • fibromialgia – 15-25%.

Przeciwciała te występują u 5% osób zdrowych, a częstość ta rośnie wraz z wiekiem. Nie można zatem bezwzględnie opierać diagnozy wyłącznie na wynikach badania krwi. Ponadto u 15% chorych na SLE w okresie remisji choroby lub w czasie leczenia immunosupresyjnego nie stwierdza się obecności ANA pomimo ich wcześniejszej obecności.

Metody oznaczania

Oznaczenia przeciwciał ANA dokonuje się z wykorzystaniem surowicy, płynu z jamy opłucnej i płynu z jamy osierdzia. ANA wykrywa się metodą immunofluorescencji pośredniej z wykorzystaniem jako źródła antygenów skrawków wątroby szczura lub linii komórkowej HEp-2. Wyróżnia się 5 podstawowych obrazów immunofluorescencyjnych (typów świecenia) wykorzystywanych w diagnostyce, ale obecnie mają one znaczenie orientacyjne, ponieważ ocena immunofluorescencji wymaga dużego doświadczenia.

Podsumowując, w przypadku określania ANA, najpierw stosuje się test przesiewowy metodą immunofluorescencji pośredniej, a następnie wykonuje się test potwierdzenia. Pierwszy etap cechuje duża czułość, przez co zmniejsza się swoistość. Oznacza to, że pozytywny wynik może wystąpić u osób zdrowych. Z kolei drugi etap cechuje się sporą swoistością.

Sklep Spirulina

Wartości prawidłowe

Wartość prawidłowa przeciwciał ANA wynosi <1/40, przy czym znaczenie diagnostyczne ma miano >1/160, natomiast u dzieci – >1/40. Interpretując wyniki i planując całą diagnostykę należy pamiętać, że:

  • obecność autoprzeciwciał wiąże się z określonymi objawami klinicznymi;
  • autoprzeciwciało ma znaczenie kliniczne;
  • ich miano koreluje z aktywnością choroby;
  • ich obecność może być patognomoniczna dla danej choroby.

Obecność typowych objawów choroby oraz pozytywny wynik testu na ANA wiąże się z koniecznością przeprowadzenia dalszych, szczegółowych badań oraz objęcia chorego stałą opieką specjalistyczną.

Choroby autoimmunologiczne

Przeciwciała przeciwjądrowe ANA znajdują zastosowanie w diagnostyce chorób tkanki łącznej, czyli chorób autoimmunologicznych. To grupa coraz częściej występujących jednostek chorobowych, w których układ odpornościowy człowieka niszczy własne komórki i tanki rozpoznając je jako obce. Innymi słowy, choroby te opierają się na procesie autoimmunizacji, który obejmuje reakcję organizmu skierowaną przeciwko antygenowi lub grupie antygenów własnych.

Wszystkie te choroby wiążą się ze znacznym obniżeniem odporności chorego, a także niszczeniem własnych tkanek. Niestety, nie znaleziono metod całkowitego ich wyleczenia. Przy pomocy specjalistów oraz fizjoterapeutów można jednak znacznie poprawić jakość życia i zmniejszać nasilenie objawów chorobowych.

Zobacz również: Czynnik reumatoidalny RF.

Bibliografia

  1. Fischer K., Brzosko I., Brzosko M., Autoprzeciwciała w praktyce reumatologicznej, Forum Reumatologiczne, 1/2016.
  2. Szczeklik A., Choroby wewnętrzne, Wydawnictwo MP, Kraków 2010.
  3. Silverthorn D., Fizjologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2018.
Polecane produkty:
Rehabilitacja Wrocław