Fotodepilacja Wrocław

Twardzina układowa (inaczej sklerodermia) oznacza stwardnienie skóry. Jest to objaw kilku jednostek chorobowych. Twardzina ograniczona dotyczy tylko skóry i tkanek miękkich, z kolei twardzina uogólniona także narządów wewnętrznych. Szacuje się, że aż 4-krotnie częściej chorują kobiety.

Twardzina układowa - fizjoterapia

Objawy

Głównymi objawami twardziny są włóknienia i zamknięcie drobnych naczyń. Nadreaktywne fibroblasty wytwarzają nadmierne ilości zewnątrzkomórkowej macierzy w skórze. Z kolei zewnątrznaczyniowe nacieki zapalne i proliferacja błony wewnętrznej naczynia prowadzą do zwężenia tętnic i tętniczek oraz zamknięcia naczyń włosowatych.

Zobacz również: Naczynia krwionośne układu krążenia.

W przebiegu choroby dochodzi również do aktywacji układu immunologicznego i uwalniania cytokin.

Twardzina ograniczona charakteryzuje się występowaniem bolesnych, rumieniowych zmian, które z czasem ulegają włóknieniu.

Twardzina uogólniona obejmuje nie tylko zmiany skórne opisane powyżej (+ obrzęknięta, napięta skóra, występujący świąd), ale i:

  • utratę zmarszczek skóry;
  • powstawanie bruzd wokół ust;
  • sklerodaktylię;
  • mikrostomię;
  • “wiązanie” skóry z głębszymi tkankami;
  • hipo- lub hiperpigmentację skóry;
  • przykurcze zgięciowe stawów (bardzo często dotyczą stawów międzypaliczkowych);
  • objaw Raynauda (który występuje niemal w każdym przypadku choroby);
  • włóknienie mięśnia sercowego, czego efektem może być niewydolność i zaburzenia rytmu serca;
  • bezobjawowe zapalenie osierdzia;
  • włókniejące zapalenie pęcherzyków płucnych (dotyczy 25% pacjentów z ograniczoną postacią i aż 40% z rozlaną postacią);
  • nadciśnienie płucne;
  • gwałtownie postępującą niewydolność nerek.

Twardzina układowa – leczenie

Nie ma opracowanych zaleceń terapeutycznych w przypadku twardziny układowej.

Farmakoterapia obejmuje stosowanie chlorochiny, D-penicylaminy, metotreksatu, a niekiedy nawet glikokortykosteroidów (doustnie lub dożylnie). Czasami podaje się leki rozszerzające naczynia krwionośne oraz witaminy.

Sklep Spirulina

Szczególną rolę odgrywa intensywna fizjoterapia, która ma na celu między innymi zapobiegać przykurczom i zesztywnieniom, a tym samym znacznie poprawia jakość życia chorego.

Niezwykle ważna jest edukacja pacjenta. Jej celem jest poinformowanie go o istocie choroby, jej przebiegu, postępującym charakterze i rokowaniu. Chorego należy uświadomić, jak negatywnie na postęp choroby wpływają niektóre czynniki środowiska zewnętrznego. Niekiedy niezbędnym elementem leczenia jest psychoterapia, ponieważ depresja i stany lękowe nie są rzadkością. Chorzy powinni wiedzieć, że muszą unikać palenia, ekspozycji na bardzo niskie temperatury bez odpowiedniej ochrony czy ekspozycji na urządzenia, np. wibrujące, które mogą uszkodzić dystalne odcinki kończyn.

Fizjoterapia

Gdy stwardnienie skóry występuje nad stawami ważne jest regularne wykonywanie ćwiczeń rozciągających, aby utrzymać odpowiednią ruchomość w stawach. Kinezyterapię wykonuje się również w domu. Uznaje się, że wystarczy 20 minut dziennie wykonywać zgięcia, prostowania, odwodzenia i przywodzenia palców. Ważne są także ćwiczenia przedramion oraz ogólnousprawniające. Badania wykazały, że korzystne efekty widać już po miesiącu regularnych ćwiczeń.

W przypadku, gdy choroba obejmuje kończynę dolną, często dochodzi do powstawania różnicy w długości kończyn. Praktycznym rozwiązaniem jest zastosowanie wkładek wyrównujących tę dysproporcję.

Zastosowanie znajduje również masaż, ponieważ wykonywany z kremem nawilżającym opóźnia twardnienie skóry. Manualny drenaż limfatyczny może być wykorzystywany we wczesnej fazie choroby, zwłaszcza jeśli występują obrzęki. Metoda ta stymuluje układ limfatyczny i powoduje tym samym usprawnienie usuwania nadmiaru płynu, który gromadzi się w tkance śródmiąższowej. W razie konieczności wykonuje się głęboki masaż tkanki łącznej.

Zobacz również: Kompleksowa terapia obrzęków.

Zabiegi fizykalne polecane w leczeniu twardziny układowej obejmują między innymi:

Bibliografia

  1. Księżopolska-Orłowska K., Fizjoterapia w reumatologii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2013.
  2. Coote A., Haslam P., Ortopedia i Reumatologia, Wydawnictwo Urban & Partner, Wrocław 2007.
  3. Gerkowicz A., Bielecka A., Buś J. (i inni), Wybrane metody rehabilitacji w twardzinie układowej, Przegląd Dermatologiczny, 4/2017.
Polecane produkty:
Rehabilitacja Wrocław