Fizjoexpert Futuro

Zmodyfikowana skala Ashworth’a służy do oceny poziomu spastyczności mięśni u pacjenta neurologicznego. Jest obecnie najczęściej stosowaną skalą do oceny spastyczności i wykorzystuje się ją powszechnie w badaniach klinicznych.

Zwiększone napięcie mięśniowe

Napięcie mięśniowe jest zjawiskiem odruchowym powstającym w wyniku działania stale przepływających bodźców do mięśni.

Wzmożone napięcie mięśniowe powstaje zarówno przy uszkodzeniach drogi piramidowej (spastyczność), jak i układu pozapiramidowego (sztywność). Spastyczność to charakterystyczny objaw uszkodzenia górnego neuronu ruchowego. Dochodzi do niej w wyniku zmienionego funkcjonowania połączeń w obrębie rdzenia kręgowego, łącznie ze wzrostem aktywności grupy II włókien nerwowych pochodzących z wrzecion mięśniowych.

Spastyczność stanowi poważny problem zarówno dla chorego, jak i dla lekarza. Ze względu na fakt, że ujawnia się głównie w kończynach dolnych, pacjent ma trudności przede wszystkim z chodzeniem.

Zobacz również: spastyczność – fizjoterapia

W przypadku nasilonej spastyczności wykonywanie ruchów biernych jest utrudnione lub staje się wręcz niemożliwe. Wzrost napięcia mięśniowego prowadzi do spowolnienia funkcji ruchowych, upośledza utrzymanie równowagi i chodu oraz może przyczyniać się do występowania bolesnych skurczów zginaczy i prostowników. Ponadto, pod wpływem długo trwającego wzrostu napięcia mięśni dochodzi z czasem do powstania zmian w mechanicznych właściwościach samych mięśni. W efekcie prowadzi to do powstania utrwalonych przykurczów nie poddających się leczeniu farmakologicznemu.

Konferencje Bioptron

Zmodyfikowana skala Ashworth’a

Punkty zmodyfikowanej skali Ashworth’a prezentują się następująco:

  • 0     brak wzrostu napięcia mięśni, napięcie jest prawidłowe lub nieznacznie obniżone;
  • 1      minimalne napięcie w końcowym zakresie ruchu. Nieznaczny wzrost napięcia mięśni objawiający się oporem i uwolnieniem lub przy wykonywaniu ruchów biernych w końcowym zakresie ruchu;
  • 1+   nieznaczne zwiększenie napięcia mięśni wyczuwalne jako opór i zwolnienie przy wykonywaniu ruchów biernych w drugiej połowie zakresu ruchu;
  • 2     większy wzrost napięcia wyczuwalny przy wykonywaniu ruchów biernych podczas całego zakresu ruchu, jednak  nie utrudniający jego wykonania;
  • 3     znaczne zwiększenie napięcia mięśni, ruch bierny trudny do wykonania;
  • 4     kończyna usztywniona w zgięciu lub w wyproście.

Uważa się jednak, że skala ta nie jest precyzyjna, ponieważ opiera się na subiektywnych odczuciach pacjenta i nie jest miarodajna.

Zobacz również: skala Ashworth’a

Zalecenia podczas wykonywania testów

Pacjent powinien znajdować się w pozycji leżącej. Jeśli badamy mięśnie zginacze, pozycja wyjściowa stawu obejmuje maksymalne zgięcie, a ruch prowadzimy do maksymalnego wyprostu. Z kolei jeśli badamy mięśnie prostowniki, pozycja wyjściowa stawu obejmuje maksymalny wyprost, a ruch prowadzimy ruch do maksymalnego zgięcia.

Dodatkowo, prowadzony ruch powinien trwać pełną sekundę, przy czym pacjent stara się rozluźnić w trakcie całego badania.

Bibliografia

  1. Olchowik B., Sobaniec W., Sołowiej E., (i inni), Aspekty kliniczne zwalczania spastyczności, Neurologia dziecięca, 18/2009.
  2. Witkowski D., Pawełczyk M., Jóźwik K., (i inni), System diagnostyczny napięcia mięśni kończyn dolnych u pacjentów z chorobami układu nerwowego, Politechnika Łódzka, Instytut Maszyn Przepływowych, Łódź.

Aktualizacja:

Rehabilitacja Wrocław