RSQ Technologies

Choroba afektywna dwubiegunowa to ciężkie i nawracające zaburzenie psychiczne. Polega na naprzemiennym pojawianiu się obniżonego (depresja) i podwyższonego (manie) nastroju.

Choroba afektywna dwubiegunowa

Czym są choroby afektywne?

Termin „choroby afektywne” odnosi się do grupy zaburzeń psychicznych o początku endogennym. W ich przebiegu zauważa się okresowo (niekiedy regularnie i cyklicznie) zaburzenia nastroju, emocji i aktywności w postaci zespołów depresyjnych, u części osób zaś pojawiają się również zespoły maniakalne. W psychiatrii termin ten jest równoznaczny z pojęciem „psychoza maniakalno-depresyjna” lub „cyklofrenia”.

Na podstawie badań klinicznych i genetycznych wyodrębniono dwie grupy chorób afektywnych:

  • chorobę afektywną dwubiegunową, w której przebiegu obserwuje się zespoły depresyjne i maniakalne;
  • chorobę afektywną jedno-biegunową – wyłącznie z zespołami depresyjnymi w jej przebiegu.

Do chorób afektywnych należy większość przypadków tzw. melancholii inwolucyjnej oraz część psychozy schizoafektywnej.

Objawy

Choroba afektywna dwubiegunowa charakteryzuje się przede wszystkim napadami depresji oraz zaburzeniami maniakalnymi. Zwykle zaczyna się przed 40 r. ż. Można wyodrębnić dwie podgrupy zaburzeń:

  • z wczesnym początkiem (przed 30 r. ż.), w której pojawiają się typowe zespoły depresyjne i maniakalne;
  • rzadsze postacie z późnym początkiem (po 40 r. ż.), które charakteryzuje występowanie typowych epizodów depresyjnych oraz zespołów hipomaniakalnych.

Depresja

Do objawów podstawowych zalicza się:

  • obniżenie podstawowego nastroju (depresja jako objaw);
  • osłabienie tempa procesów psychicznych i ruchowych, nazywane też zahamowaniem psychoruchowym;
  • objawy somatyczne i zaburzenia rytmów biologicznych;
  • lęk.

Obniżenie podstawowego nastroju jest przeżywane jako stan smutku, przygnębienia, niemożność odczuwania radości, szczęścia, satysfakcji. Niekiedy jest to zobojętnienie, które charakteryzuje niezdolność do przeżywania zarówno uczucia radości, jak i smutku.

Liczni chorzy nie są w stanie wykonywać pracy zawodowej, podołać obowiązkom domowym, a niektórzy nie mogą zaspokajać elementarnych potrzeb życiowych. W skrajnym nasileniu może to stanowić zagrożenie dla życia. Częste w depresji zniechęcenie do życia, myśli, ruminacje i próby samobójcze są logiczną konsekwencją opisanego stanu i chociaż nie są zjawiskiem specyficznym dla omawianego zespołu, należą do najważniejszych problemów klinicznych związanych z chorobami afektywnymi. Zamachy samobójcze są przyczyną zgonu 15-25% chorych, u których rozpoznaje się choroby afektywne.

Sklep Spirulina

Zobacz również: Ból a depresja.

Mania

Zespół maniakalny można z powodzeniem określić jako całkowite przeciwieństwo depresji. Obejmuje grupę objawów podstawowych oraz wtórnych.

Wśród objawów podstawowych znajdują się głównie zaburzenia:

  • nastroju – nastrój maniakalny oraz tak zwane podniecenie maniakalne;
  • niektórych procesów fizjologicznych i metabolicznych oraz rytmów biologicznych;
  • emocji (dysforia).

Nastrój maniakalny opisuje się jako stałe wzmożenie samopoczucia (stan zadowolenia, radości, szczęścia) przebiegające z beztroską i skłonnością do żartów. Chory nie jest w stanie adekwatnie reagować na wydarzenia przykre, np. śmiejąc się podczas nich.

W przypadku bardziej nasilonych stanów maniakalnych świetne samopoczucie i pogodny nastrój zanikają. Wówczas ich miejsce zajmuje nastrój gniewny, określany mianem dysforii. Może ona współistnieć z nastrojem maniakalnym i ujawniać się w określonych sytuacjach, szczególnie wówczas, gdy pacjent napotyka przeszkody w realizacji swoich celów. Dysforia znajduje się u podłoża licznych konfliktów z otoczeniem oraz zachowań agresywnych.

Choroba afektywna dwubiegunowa – leczenie

Jak w przypadku wszystkich chorób psychicznych, podstawą efektywnego leczenia jest farmakoterapia i psychoterapia. Ważne jest zrozumienie najbliższych osób i uzyskanie od nich wsparcie. Leczenie choroby może trwać wiele lat. Jednocześnie choroba afektywna dwubiegunowa wykazuje tendencję do nawrotów. Rokowania są różne, w zależności od przyczyn i występujących objawów.

Choroby afektywne u części chorych mogą być przyczyną trwałego lub okresowego inwalidztwa. Trwałe inwalidztwo jest najczęściej następstwem ciężkiego (np. naprzemiennego) przebiegu choroby lub przewlekłego utrzymywania się poronnych zaburzeń nastroju (subdepresja, hipomania).

Zobacz również: Fizjoterapia w leczeniu depresji.

Bibliografia

  1. Bilikiewicz A., Psychiatria. Podręcznik dla studentów medycyny, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003.
Polecane produkty:
Rehabilitacja Wrocław