RSQ Technologies

Krtań (larynx) stanowi górny odcinek dolnych dróg oddechowych o długości około 4-6 cm, wykształcony w narząd głosowy.

Krtań

Lokalizacja krtani

Krtań jest nieparzystym narządem umiejscowionym symetrycznie – zajmuje środkową i przednią część szyi. Ma kształt trójkątnej piramidy, której podstawa kieruje się ku górze, a wierzchołek ku dołowi.

Położenie krtani w stosunku do kręgosłupa jest zmienne. U dorosłego mężczyzny w pozycji pionowej odpowiada przeważnie czterem ostatnim kręgom szyjnym, natomiast u kobiet to położenie jest nieco wyższe.

Od góry otwór krtani wiedzie do gardła, u dołu zaś przechodzi w tchawicę. Krtań jest położona poniżej nasady języka i kości gnykowej, z którymi połączona jest aparatem więzadłowym i mięśniowym.

Zobacz również: Mięśnie szyi – podział.

Budowa anatomiczna

Szkielet krtani jest utworzony przez 3 chrząstki nieparzyste:

  • tarczowatą;
  • pierścieniowatą;
  • nagłośniową.

Oraz 3 chrząstki parzyste:

  • nalewkowate;
  • różkowate;
  • klinowate.

Szczególnie istotna jest chrząstka tarczowata, gdyż jest ona największa i stanowi płytkę ochronną aparatu głosowego oraz drogi powietrza. Ze względu na to, że cała chrząstka jest pochylona nieco do przodu, kąt chrząstki, a zwłaszcza jej wcięcie górne, u mężczyzn wyraźnie zaznacza się pod skórą szyi, tworząc wyniosłość krtaniową zwaną jabłkiem Adama. U kobiet wyniosłość ta występuje jedynie nieznacznie.

Oprócz nich występują także małe, dodatkowe chrząstki zwane trzeszczkowatymi.

Połączenia chrząstek krtani występują w różnej postaci. Są to albo połączenia ścisłe lub stawowe albo połączenia błoniaste i więzadłowe położone między chrząstkami, a tworami sąsiednimi lub też położone wewnątrz krtani.

Sklep Spirulina

Omawiając budowę anatomiczną krtani należy opisać także fałdy głosowe, zwane potocznie strunami głosowymi. Graniczą one bezpośrednio ze szparą głośni i mają to samo umocowanie co więzadła głosowe. Ograniczają szparę głośni.

Powierzchnie przednio-boczne są częściowo przykryte płatami bocznymi gruczołu tarczowego i mięśniami podgnykowymi oraz mięśniem zwieraczem dolnym gardła. Powierzchnia tylna graniczy z częścią krtaniową gardła, którego ściana przednia jest jednocześnie ścianą tylną krtani. Wzdłuż brzegów tylnych krtani biegną wielkie naczynia szyi i nerw błędny.

Za co odpowiada krtań?

Główną czynnością krtani jest wytwarzanie głosu, a także udział w zmianie barwy dźwięki, siły głosy czy wysokości dźwięki. Drugą funkcją tej struktury jest natomiast ochrona drogi powietrza.

Wytwarzanie głosu

Podczas wytwarzania głosu wargi głosowe drgają w kierunku mniej więcej poprzecznym w stosunku do siebie, rozwierają się oraz zwierają i okresowo przerywają wydechowy prąd powietrza. To właśnie drganie fal powietrznych wywołuje dźwięk.

Wysokość dźwięku zależy od napięcia, długości i grubości warg głosowych, a tym samym i więzadeł głosowych. Krtań dziecięca i kobieca wytwarza dźwięki wyższe niż krtań męska, ponieważ posiada krótsze wargi głosowe.

Z kolei siła głosu zależy od energii prądu powietrza i od amplitudy drgań warg głosowych. Przy bezdźwięcznym szeptaniu aparat głosowy krtani jest nieczynny. Przy silniejszych dźwiękach fałdy głosowe zbliżają się do siebie, a przy małym ciśnieniu powietrza i słabych dźwiękach – bardziej się rozchylają.

Ochrona dróg oddechowych

Polega ona na odruchowym zamykaniu wejścia krtani w chwili grożącego niebezpieczeństwa. Ta czynność ochronna stała się niezbędna z chwilą, gdy krtań w związku z pionizacją ciała u człowieka przesunęła się niżej.

Jest to nowa zdobycz występująca tylko u człowieka w postaci delikatnych pasm mięśniowych, które odszczepiły się od starej mięśniówki zwieracza wewnętrznego i zdobyły przyczep do nagłośni.

Są to parzyste mięśnie biorące udział w czynności zwierania wejścia do krtani, a mianowicie mięśnie:

  • tarczowo-nagłośniowe;
  • nalewkowo-nagłośniowe;
  • pojedynczy pierścienno-nagłośniowy.

Aparat ochronny zaczyna funkcjonować dopiero wtedy, gdy ciała obce dotykają wejścia do krtani, które jest bardzo wrażliwe.

Bibliografia

  1. Bochenek A., Reicher M., Anatomia człowieka, tom 2, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2012.
Polecane produkty:
Rehabilitacja Wrocław