RSQ Technologies

Folitropina (hormon folikulotropowy, FSH) należy do grupy hormonów tropowych. Syntezowany jest przez przysadkę mózgową u osobników obu płci.

 

Folitropina – budowa

Hormon folikulotropowy zbudowany jest analogicznie do hormonu luteinizującego – z podjednostek afa i beta. W budowie można wyróżnić zatem kwas sialowy, heksozy, heksozoaminy i metylopentozę fruktozy. Jedna cząsteczka folitropiny składa się z 207 aminokwasów. Półokres rozpadu FSH u człowieka wynosi około 170 minut.

Synteza

Za syntezę folitropiny odpowiadają komórki gruczołowe przedniego płata przysadki mózgowej. Wydzielanie FSH jest zwrotnie hamowane przez inhibinę – hormon wytwarzany przez komórki warstwy ziarnistej pęcherzyków jajnikowych wzrastających. U kobiet uwalnianie tego hormonu zależy przede wszystkim od fazy cyklu miesiączkowego. Na syntezę, uwalnianie i obecne stężenie FSH wpływa wydzielana pulsacyjnie przez podwzgórze gonadoliberyna (GnRH).

Mechanizm stężenia FSH we krwi obwodowej ma charakter sprzężenia zwrotnego między wydzielanymi hormonami jajnika, a czynnością przysadki i podwzgórza. Poziom folitropiny zwiększa się u kobiet w okresie menopauzy i podczas owulacji.

Funkcje hormonu folikulotropowego

FSH pełni ważne funkcje nie tylko u kobiet, ale również u mężczyzn.

Sklep Spirulina

W przypadku mężczyzn folitropina pomaga zachować nabłonek płciowy przez stymulację komórek Sertolego. W efekcie pobudza spermatogenezę, czyli proces syntezy plemników, a także pośrednio wpływa na syntezę testosteronu.

Z kolei u kobiet odpowiada za wczesny wzrost pęcherzyków jajnikowych. Jego obecność jest niezbędna, aby cykl miesiączkowy przebiegał w sposób prawidłowy. W związku z tym owulacja występuje na skutek wzmożonego wydzielania przez przysadkę jednocześnie FSH i LH (hormon luteinizujący). Omawiając bardziej szczegółowo, po comiesięcznym krwawieniu następuje wybór pęcherzyka dominującego (około 5-7 dzień cyklu), co stymulowane jest właśnie obecnością FSH. Następnie w fazie lutealnej wzrost stężenia FSH rozpoczyna wzrost pęcherzyków jajnikowych, a tym samym okres ich rekrutacji przed kolejnym cyklem.

Badanie folitropiny

Stężenie hormonu folikulotropowego w organizmie można szybko ocenić na podstawie badania krwi. Tego typu badanie najczęściej wykonuje się przy niepłodności. Można wykonać je również w przypadku:

  • zaburzeń miesiączkowania, zwłaszcza dotyczących nieregularnych cykli;
  • podejrzenia schorzeń przysadki mózgowej;
  • opóźnionego lub przedwczesnego dojrzewania płciowego;
  • podejrzenia zespołu policystycznych jajników.

Każdorazowo przy wynikach badania określone są prawidłowe normy i przedziały dla badanego hormonu, dzięki czemu pacjent może z łatwością samodzielnie zinterpretować wynik. U mężczyzn stężenie hormonu zazwyczaj nie przekracza 15 IU/l, z kolei u kobiet jego ilość zależy od fazy cyklu. W przypadku owulacji folitropina może sięgać do 21 IU/l, natomiast w fazie folikularnej do 10 IU/l. W przypadku menopauzy wartość ta może wzrosnąć nawet do 200 IU/l.

Przykładowo, zbyt wysokie stężenie folitropiny może wskazywać na przewlekłe choroby (np. zespół Klinefeltera) lub zespół policystycznych jajników. Z kolei zbyt niskie stężenie zazwyczaj informuje o niewydolności przysadki mózgowej lub wtórnej niewydolności jąder (u mężczyzn).

Bibliografia

  1. Ganong W., Fizjologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2017.
  2. Silverthorn D., Fizjologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2018.
  3. Traczyk W., Fizjologia człowieka w zarysie, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007.
Polecane produkty:
Rehabilitacja Wrocław