eFizjoterapia

Efekt placebo to często używane pojęcie, jednak nie do końca określone. Posiada co najmniej 3 znaczenia, przy czym wszystkie krążą wokół medycyny. Określa się jednak, że placebo jest substancją bądź działaniem obojętnym dla organizmu, czyli niemającym wpływu na zmianę stanu zdrowia. Jednakże dzięki nie do końca wyjaśnionym czynnikom psychicznym mogą wpływać na zdrowie lub samopoczucie pacjenta, powodując tak zwany efekt placebo.

 

Czym jest efekt placebo?

Placebo określa się jako:

  • terapię lub jej element, którą zastosowano celem osiągnięcia efektu psychologicznego lub psychofizjologicznego bez wiedzy pacjenta;
  • procedurę lub substancję, którą wykorzystuje się podczas różnego rodzaju eksperymentów w celach porównawczych. Ponadto czynnik ten pozostaje bez specyficznej aktywności dla warunków jego zastosowania;
  • niespecyficzny psychologiczny lub psychofizjologiczny efekt będący następstwem zastosowania placebo. Może być negatywny lub pozytywny.

Innymi słowy można rzec, że efekt placebo najczęściej odnosi się do efektu terapeutycznego wynikającego z zastosowania substancji o właściwościach, które nie do końca zostały orzeknięte jako lecznicze.

Efekt placebo w medycynie

Przykładem efektu placebo może być akupunktura. W niektórych przypadkach jej zastosowanie jest słuszne, a mechanizm działania został poznany i potwierdzony. Jednakże w innych przypadkach, np. podczas przewlekłych bólów głowy, działanie lecznicze akupunktury nie zostało do końca potwierdzone. Sugeruje się, że poprawa stanu zdrowia pacjenta (zmniejszenie tych dolegliwości) wiąże się z samym oczekiwaniem na rezultat i wiarą w poprawę.

Sklep Spirulina

Można zatem podsumować, że jeśli pacjent wierzy w skuteczność prowadzonej terapii, będzie ona rzeczywiście poprawiała stan jego zdrowia. To właśnie jest efekt placebo. Ciekawym przykładem może być badanie eksperymentalne przeprowadzone na grupie osób cierpiących na depresję. Przez określony czas otrzymywali oni tabletki z cukru zamiast leków przeciwdepresyjnych, po czym zauważono u części z nich poprawę stanu zdrowia.

Homeopatia

Homeopatia jest dziedziną medycyny niekoniecznie słusznie stawianą na równi z nią. Stanowi bowiem niekonwencjonalną metodę terapii wykorzystującą bardzo rozcieńczone substancje pochodzenia roślinnego (np. zioła), zwierzęcego (np. jad owadów) czy substancje chemiczne (np. pierwiastki).

Należy wiedzieć, że wszelkie leki homeopatycznie nie działają leczniczo. Mogą jedynie wpłynąć na zmniejszenie objawów różnych dolegliwości na zasadzie efektu placebo. Oznacza to, że skoro pacjent wierzy w ich skuteczność, istnieje duża szansa rzeczywistego wpływu substancji homeopatycznych na stan zdrowia.

Dodatkowo warto wiedzieć, że zastosowanie placebo nie oznacza braku jakiegokolwiek działania. Placebo to bowiem coś więcej niż niezastosowanie żadnej aktywnej metody. Przykładowo, jeśli pacjent otrzymuje tabletkę niezawierającą substancji aktywnych, to (choć jest ona nieaktywna farmakologicznie) stanowi coś znacznie więcej niż niepodanie żadnego środka. Mianem efektu rzeczywistego określa się te przypadki zmiany funkcjonowania chorego (zarówno polepszenie, jak i pogorszenie), które wiążą się z przebiegiem leczenia lub relacją pacjent–terapeuta.

Podsumowanie

Nie poznano dokładnego mechanizmu działania placebo, ponieważ nie istnieje sposób udowodnienia powiązania między wiarą i nadzieją pacjenta na coś, a faktycznym efektem leczniczym. Pewne jest jednak, że efekt placebo istnieje i niejednokrotnie przyczynia się do poprawy stanu zdrowia pacjentów.

Bibliografia

  1. Bąbel P., Efekt placebo: fakt czy artefakt? Roczniki Psychologiczne, 1/2008.
  2. Jonkisz A., Szmaglińska K., Fajler M., Efekt placebo/nocebo prognozy lekarskiej, Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 1/2017.
  3. Kasznia-Kocot J., Baranowicz P., Wypych-Ślusarska A., Placebo i jego zastosowanie w badaniach i eksperymentach medycznych, Problemy Higieny i Epidemiologii, 3/2014.
Polecane produkty:
Rehabilitacja Wrocław