Fizjoexpert Futuro

Badania prenatalne są niezwykle ważnym elementem każdej ciąży. Współcześnie obejmują one wszystkie metody oceny zarodka oraz płodu w różnych okresach jego rozwoju. Na każdym etapie ciąży proponowane są różnego rodzaju badania. W pierwszej połowie to diagnostyka prenatalna mająca na celu identyfikację płodów obarczonych nieprawidłowościami. W drugiej połowie ciąży mówimy o badaniach przedporodowych – ich zadaniem jest ocena stanu płodów zdrowych, chorych bądź obarczonych wadami rozwojowymi.

Badania prenatalne

Badania prenatalne

Przyszłej matce można zaproponować dwa rodzaje badań: inwazyjne oraz nieinwazyjne.

Nieinwazyjne obejmują:

  • skriningowe badania USG;
  • skriningowe badania biochemiczne z surowicy krwi ciężarnej;
  • podstawowe i diagnostyczne badania echokardiograficzne.

Z kolei badania inwazyjne to:

  • amniopunkcja;
  • nakłucie kosmówki;
  • kordocenteza.

Nieinwazyjne badania prenatalne

USG

USG polega na badaniu płodów za pomocą ultradźwięków, czyli fal o wysokiej częstotliwości. Po przetworzeniu przez urządzenie sygnału lekarz analizuje na ekranie monitora obraz badanych struktur. Jest on źródłem informacji na temat stanu i rozwoju płodu. Na podstawie tego badania można określić wiek ciążowy w tygodniach. Prawidłowy pęcherzyk ciążowy (około 5 mm) odpowiada ciąży czterotygodniowej. Od 7. do 10. tygodnia mówimy o zarodku, natomiast od 11 tygodnia – o płodzie. Badanie USG jest w stanie przybliżyć prawdopodobny termin porodu.

Podstawowe badanie USG około 12. tygodnia ciąży ma na celu:

  • potwierdzenie wieku płodu i określenie terminu porodu;
  • ocenę liczby płodów;
  • ocenę przezierności karkowej;
  • wczesną diagnostykę dużych wad płodu.

Polskie Towarzystwo Ginekologiczne zaleca wykonanie badania USG między 12. a 13. tygodniem, między 18. a 22. tygodniem oraz po 30. tygodniu.

Badanie z krwi

W I trymestrze ciąży wykonuje się tak zwane testy PAPPA, czyli oznaczenie stężenia osoczowego białka ciążowego A. Ma ono na celu jak najwcześniejsze wykrycie wszelkich nieprawidłowości. Oznaczenie wybranych cząsteczek białek, których nieprawidłowe stężenia występują w przypadku niektórych anomalii wrodzonych (wady cewy nerwowej, powłok brzusznych), może pomóc wykryć je we wczesnym etapie ciąży.

Gdy płód zostanie zidentyfikowany w procesie skriningowym jako obarczony wadą wrodzoną lub chory, wykonuje się poszerzoną diagnostykę prenatalną.

Badanie echokardiograficzne

Wady serca u płodów są najczęstszymi wrodzonymi patologiami i występują aż 7 razy częściej niż zespół Downa. Od 12.-14. tygodnia ciąży można zobrazować serce płodu, a w przypadku wykrycia nieprawidłowości – właściwie je zinterpretować, a nawet podjąć terapię w wybranych przypadkach.

Konferencje Bioptron

Wskazania do badania echokardiograficznego obejmują:

  • poszerzenie przezierności karkowej w przesiewowym badaniu USG w 12.-14. tygodniu ciąży;
  • obecność anomalii pozasercowych;
  • nieprawidłowy obraz 4 jam serca;
  • kardiomegalię serca w przesiewowym badaniu USG;
  • nieprawidłowy rytm serca;
  • obrzęk płodu, podejrzenie infekcji lub jego nieprawidłowy rozwój;
  • konflikt serologiczny;
  • nieprawidłowy przebieg ciąży bliźniaczej.

Wskazania skupiające się na przyszłej matce obejmują:

  • poprzednie dziecko z wadą serca lub pozasercową;
  • wadę serca u rodziców;
  • wiek ciężarnej powyżej 35 roku życia;
  • leki stosowane w ciąży.

Inwazyjne badania prenatalne

W niektórych ciążach na podstawie wywiadu lub badania skriningowego, w którym stwierdza się istnienie anomalii, można zaproponować badania prenatalne inwazyjne przez nakłucie powłok ciężarnej i pobranie płynu owodniowego lub krwi płodu.

Amniopunkcja

Polega na nakłuciu worka owodniowego pod kontrolą USG między 14. a 16. tygodniem ciąży lub między 16. a 20. tygodniem ciąży.

Kordocenteza

To nakłucie pępowiny płodu i pobranie próbki krwi. Taką diagnostykę przeprowadza się w przypadku podejrzenia choroby hemolitycznej płodu, wad genetycznych i chorób wirusowych.

Nakłucie kosmówki

Fachowo nazywa się biopsją trofoblastu i wykonuje się je między 8. a 12. tygodniem ciąży. Umożliwia najwcześniejsze badanie cytogenetyczne, jednakże może się wiązać z ryzykiem poronienia, infekcji czy krwawienia.

Zobacz również: Ciąża – o czym trzeba pamiętać?

Badania przedporodowe

Przebieg ciąży analizuje się ponownie w III trymestrze ciąży. W badaniu USG ocenia się biometrię i budowę ciała płodu, a także objętość wód płodowych. Po 30. tygodniu ciąży niezwykle ważna jest również analiza pępowiny (w II i III trymestrze składa się z 3 naczyń). Uzupełnieniem badania jest ocena przepływu krwi w naczyniach pępowiny, OUN i łożyska.

W okresie okołoporodowym do diagnostyki stanu zdrowego płodu stosuje się najczęściej słuchawkę położniczą lub ultradźwiękowy detektor tętna.

W czasie porodu stan płodu jest monitorowany za pomocą kardiotokografii (KTG). Jest to rejestracja tonów serca z jednoczesną rejestracją czynności skurczowej macicy.

Należy pamiętać, że diagnostyka prenatalna jest niezwykle ważna, ponieważ umożliwia wczesne wykrycie różnego rodzaju chorób u dziecka.

Bibliografia

  1. Kawalec W., Grenda R., Ziółkowska H., Pediatria. Tom 1, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2013.
Polecane produkty:
Rehabilitacja Wrocław