Dysplazja stawu biodrowego

/, Urazy/Dysplazja stawu biodrowego
Fotodepilacja Wrocław

Dysplazja stawu biodrowego (dysplasia coxae congenita)

jest problemem, który pogłębia się wraz z rozwojem stawu biodrowego. Zwykle jest obecna od urodzenia i dużo częściej występuje u dziewczynek niż u chłopców. Kiedy schorzenie zostanie zdiagnozowane, a leczenie zostanie szybko podjęte, wynik jest zazwyczaj bardzo dobry. Jeżeli jednak diagnoza jest opóźniona, wówczas leczenie jest bardziej złożone i zmniejsza prawdopodobieństwo powrotu do pełnego zdrowia.

Jak zbudowany jest staw biodrowy?

Staw biodrowy złożony jest z głowy kości udowej (zaokrąglona końcówka kości udowej) oraz panewki kości miedniczej (zaokrąglone wydrążenie na kości miednicznej).
W prawidłowym, zdrowym stawie biodrowym głowa kości udowej osadzona jest w panewce kości miednicznej.

Miednica i staw biodrowy

Co to jest dysplazja stawu biodrowego?

To nieprawidłowość w stawie biodrowym, który zwykle występuje od urodzenia. Dysplazja stawu biodrowego wcześniej nazywana była zwichnięciem stawu biodrowego. Nazwa została zastąpiona by lepiej ukazać różne stopnie nieprawidłowości (nie tylko przemieszczenie biodra).

W zdrowym stawie biodrowym głowa kości udowej jest gładka i zaokrąglona, a kość miednicza posiada panewkę (wgłębienie) dla głowy kości udowej. Zarówno głowa jak i panewka są ze sobą w bliskim kontakcie.

W dysplazji stawu biodrowego dochodzi do zaburzenia w kształcie głowy kości udowej albo w kształcie panewki. Może się również zdarzyć, że zaburzenie będzie dotyczyć struktur podtrzymujących wokół stawu. Sprawia to, że panewka oraz głowa nie są ze sobą w ścisłym kontakcie. Może przyjąć mieć formę:
– łagodną, wówczas występują pewne styki pomiędzy nimi (nadwichnięcie);
– ciężką, brak kontaktu pomiędzy tymi dwoma strukturami (głową i panewką). Nazywamy się to dokładnie dyslokacją.

Dysplazja stawu biodrowego

Co powoduje dysplazję stawu biodrowego?

Przyczyna nie jest do końca znana. Istnieją jednak czynniki, które są w stanie przyczynić się do szansy urodzenia się z tym schorzeniem. Tylko u 1 na 75 dzieci występuje czynnik ryzyka tego schorzenia.

Czynnikami ryzyka mogą być:

– historia rodziny – jeśli ktoś w rodzinie np. rodzice urodzili się z dysplazją, wówczas prawdopodobieństwo wystąpienia schorzenia w kolejnym pokoleniu zwiększa się pięciokrotnie;

– płeć – około 8 na 10 przypadków z dysplazja stawu biodrowego to kobiety. Może to wynikać z estrogenu (żeńskich hormonów) i sprawić, że napięte więzadła mogą doprowadzić do tego, że kości będą bardziej skłonne do opuszczenia swojego naturalnego środowiska (umiejscowienia);

– warunki ciąży – niewielka ilość wód płodowych (małowodzie). Zwiększa ryzyko zachorowania, ponieważ dziecko nie jest w stanie poruszać się swobodnie w macicy;

– pozycja narodzin – jeśli dziecko ma złe ułożenie w macicy, może to doprowadzić do ryzyka wystąpienia dysplazji stawu biodrowego. Większość dzieci, które mają złą pozycję rodzi się poprzez cesarskie cięcie. Dzieci te mają 7-krotnie większe niż normalnie. Jeśli jednak dziecko ułożone w złej pozycji urodziłoby się naturalnie, wówczas 17-krotnie wzrasta ryzyko dysplazji;

– pierwsza ciąża – około 6 na 10 przypadków dysplazji stawu biodrowego występuje u dziecka z pierwszej ciąży matki. Może tak się dziać z powodu, że macica jest mniej elastyczna niż w momencie kolejnych ciąż. Dziecko ma tym samym mniej miejsca do poruszania się od jego przyszłego, młodszego rodzeństwa;

– inne nieprawidłowości – jeśli dziecko ma porażenie mózgowe, choroby rdzenia kręgowego lub inne zaburzenia układu nerwowego czy mięśniowego, są większe szanse, że urodzi się z dysplazją stawu biodrowego. Częściej to schorzenie mają wcześniaki oraz noworodki o masie większej niż 5 kg.

Jak często występuje dysplazja stawu biodrowych?

Dysplazja stawów biodrowych występuje u około 1 na 1000 dzieci. Takie statystyki są bardzo powszechne w przypadku dysplazji lewego biodra. Jest to spowodowane faktem, że większość niemowląt nienarodzonych leży na lewym boku. To powoduje, że jest większy nacisk na lewe biodro i może spowodować dużo częstszą dysplazję po lewej stronie niż po prawej. U około 2 na 10 przypadków dysplazja dotyka oba biodra.

Jakie są objawy i oznaki dysplazji stawu biodrowego?

Noworodki z dysplazja nie odczuwają bólu. Zaraz po urodzeniu większość dzieci jest badanych przez lekarza w szpitalu. Lekarz by dokonać diagnozy będzie zginał stawy kolanowe dziecka wraz z rotacją stawów biodrowych do zewnątrz (jak otwieranie książki).

Dwie najważniejsze oznaki problemów z biodrami to:

1. Fałdy skórne pomiędzy nogami niesymetryczne. U około 1 na 4 zdrowych dzieci są nierówne fałdy skóry, więc nie jest to ważne stwierdzenie.
2. Kość udowa może wyglądać na krótszą po jednej stronie. Lekarz może wykonać badanie w celu sprawdzenia tego faktu.

Postawienie diagnozy dysplazji u niemowlęcia jest trudne. Bada się je w pieluszce, powinno być zrelaksowane i najlepiej gdy nie płacze. Pierwsze badanie powinno odbyć się w ciągu 24 godzin od urodzenia. Następnie w czasie kontroli w 6 tygodniu, później 6-9 miesiąc życia itd.

“Niezgrabne” chodzenie u starszych dzieci, powinno być podejrzeniem o dysplazji. Dziecko może również chodzić na palcach. Nie jest to charakterystyczne dla dysplazji, jednak może również opóźnić prawidłowe chodzenie.

Jak diagnozować – dysplazja stawu biodrowego

Gdy istnieje podejrzenie dysplazji stawu biodrowego u noworodka, wówczas trzeba dokładnie przeanalizować jego dotychczasowe badanie oraz na bieżąco śledzić jego stan. Staw biodrowy może być niestabilny przy urodzeniu u wielu noworodków, ponieważ tkanki są miękkie i luźne. U większości dzieci biodro jest stabilne w płaszczyźnie strzałkowej, a tkanki miękkie dopełniają tej stabilności (czas 2 miesiące). Czasami po prostu badanie bioder u noworodka powoduje przemieszczenie lub zwichnięcie biodra oraz przeniesienie go do właściwej pozycji i stabilne ułożenie w panewce.

Jeśli w dalszym ciągu utrzymuje się niestabilność, wówczas u dziecka 4 – 6 miesięcznego można wykonać USG. Uzyskamy wtedy obraz, który pozwoli nam ustalić czy jest problem ze stawem biodrowym czy nie.
USG wykorzystuje fale dźwiękowe do wykrywania struktur w organizmie. Jest to badanie bezbolesne i bezinwazyjne. To ten sam typ skanowania, który jest wykonywany rutynowo u kobiet w ciąży.

U dzieci w wieku powyżej 4 – 6 miesięcy bardziej pomocne wydaje się być MRI (zdjęcie rentgenowskie). Różne pomiary wykonywane na zdjęciu (kość miedniczna, kość udowa) pozwolą na ustalenie czy dziecko ma dysplazję stawów biodrowych.

Cele leczenia – dysplazja stawu biodrowego

Leczenie jest potrzebne jeśli głowa kości udowej pozostaje poza panewką. W tym momencie cały staw biodrowy rozwija się nienaturalnie. Wczesne leczenie rozpoczyna się bardzo wcześnie, bo już po urodzeniu. Daje to większe szanse na wyleczenie i mniejsze prawdopodobieństwo długotrwałych komplikacji.

Celem leczenia jest ustawienie głowy kości udowej w panewce. Pozwali to strukturom dynamicznym (więzadłom podtrzymującym itp.) rozwijać się normalnie.
Cele leczenia mogą zostać osiągnięte za pomocą różnych metod, w zależności od wieku dziecka.

Powszechnie stosowane zabiegi – dysplazja stawu biodrowego

– uprząż Pavlika – jest to urządzenie, które służy do przytrzymywania biodra w prawidłowym położeniu. Często jest to jeden z pierwszych zabiegów stosowanych u dzieci poniżej 6 miesiąca życia. Zwykle wymaga noszenia przez 6 tygodni (dzień i noc). Jeśli dziecko jest małe wówczas nosi uprząż przez 6 tygodni w niepełnym wymiarze godzin. Starsze natomiast noszą ją dłużej (pełny wymiar godzin). W trakcie noszenia uprzęży wykonuje się USG w celu sprawdzenia czy biodro pozostaje w dobrym położeniu. Uprząż trzyma kończyny dolne w zgięciu w stawie kolanowym oraz w rotacji zewnętrznej w stawie biodrowym, jednak pozwala wykonywać dziecku pewne ruchy. Jedynie nie pozwala wyprostować nóg w kolanach i rotować bioder do wewnątrz. Uprząż jest regulowana, “rośnie” razem z dzieckiem i stabilizuje biodra.

W łagodnych przypadkach dysplazji stawu biodrowego (podwichnięcie) stosuje się z powodzeniem uprząż Pavlika u 9 na 10 dzieci w młodym wieku. Natomiast w ciężkich stopniach (dyslokacja) uprząż jest skuteczna w 8-10 dzieci. Głównym powikłaniem może być jałowa martwica kości. Jest to rzadkie (występuje u około 2 na 100 dzieci leczonych uprzężą), a często występuje, gdy biodro nie jest w prawidłowym położeniu. Jałowa martwica oznacza, że tkanka kostna głowy kości udowej umiera z powodu nadmiernego nacisku na naczynia odżywiające kość.

– redukcja zamknięta. Sposób ten jest używany u dzieci w wieku 6 miesięcy lub kiedy uprząż Pavlika nie była skuteczna. Dziecko do zabiegu zostaje znieczulone oraz uśpione. Wówczas lekarz umieszcza stawy biodrowe w prawidłowych pozycjach, a następnie stosuje gips, aby utrzymać biodra w prawidłowym ustawieniu. Położenie biodra jest na bieżąco sprawdzane podczas zabiegu przy pomocy MRI lub CT. Kończyna dolna pozostaje w gipsie co najmniej 12 tygodni.

– redukcja otwarta. Jeżeli powyższe opcje nie dają rezultatów lub gdy dziecko jest duże, a diagnoza pojawiła się późno, wówczas konieczna jest operacja. Polega ona na owinięciu ścięgien wokół bioder i usunięcie wszystkiego, co powstrzymuje biodra od swobodnego ruchu. Gdy kości są w dobrej pozycji, to wszystko wspólnie się wzmacnia tworząc stabilną powierzchnię.

– inne możliwości operacyjne. Jeśli dysplazja nie jest pozytywnie rozwiązana przez okres 18 miesięczny mimo podjęcia leczenia, wymagana jest wtedy bardziej skomplikowana operacja. Polega ona na usunięciu pewnych części kości i stawów.

Co jeśli nie podejmie się leczenia?

Jeśli dziecko z dysplazją stawu biodrowego nie jest zdiagnozowane oraz leczone, mogą się wtedy rozwijać dolegliwości takie jak zapalenie stawów biodrowych. Powoduje to ból oraz zmniejsza ruch. Leczenie dysplazji staje się bardziej złożone i zmniejsza się prawdopodobieństwo pełnej sprawności. Ważne żeby podjąć leczenie, nawet jeżeli będzie to późno niż nie wdrożyć go wcale.

Jaka jest prognoza u dzieci z tym schorzeniem?

Większość dzieci, u których zdiagnozowano i wdrożono leczenie odpowiednio wcześnie, przed ukończeniem 6 miesięcy, uzyskuje dobre wyniki. Jednak na ogół będą one musiały zostać pod obserwacją, a także będą musiały mieć wykonywane zdjęcia rentgenowskie przez całe dzieciństwo, dopóki ich kości nie uzyskają pełnego wzrostu. Prognozy są mniej korzystne jeśli diagnoza i leczenie jest opóźniona, zwłaszcza gdy dziecko zaczęło chodzić przez rozpoznaniem.

Polecane produkty:

Rehabilitacja Wrocław

Zostaw komentarz

Zadaj pytanie

Pytania do specjalisty on-line. Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukałeś, a sprawa jest dla Ciebie ważna – zadaj pytanie poprzez poniższy formularz. Nasi specjaliści z pewnością udzielą wyczerpujących odpowiedzi. Twoje pytanie i odpowiedź zostanie opublikowana w naszym serwisie, aby inni użytkownicy mogli się z nią zapoznać. Zapraszamy do kontaktu!