Fizjoexpert Futuro

Kość jarzmowa (parzysta) znana jest głównie wśród kobiet z tego, że nadaje rysy twarzy. Posiada czworokątny kształt i leży w bocznej części twarzy. Jej złamania lub pęknięcia często towarzyszą urazom w obrębie głowy (w szczególności twarzy).

 

Kość jarzmowa – anatomia

Tworzy odcinek ściany bocznej oraz dna oczodołu, część dołu skroniowego i podskroniowego, a także wyniosłość policzkową. Zbudowana jest głównie z istoty zbitej, posiada jednak niewielką domieszkę istoty gąbczastej.

Wyróżnia się na niej trzon, 4 brzegi oraz 2 wyrostki – skroniowy i czołowy.

Trzon posiada trzy powierzchnie:

  • boczną – zwaną inaczej policzkową. Jest widoczna i wyczuwalna przez skórę twarzy. Cechuje się stosunkowo gładką powierzchnią i obecnością otworu jarzmowo-twarzowego dla nerwu o tej samej nazwie. Poniżej niego znajduje się przyczep mięśni jarzmowego większego i mniejszego;
  • tylną – zwaną inaczej skroniową. Jest wklęsła, przyśrodkowo posiada chropowate pole, w którym łączy się ze szczęką. Na powierzchni skroniowej znajduje się otwór jarzmowo-skroniowy dla nerwu tej samej nazwy;
  • oczodołową – bierze udział w tworzeniu ściany bocznej i dolnej oczodołu.

Warto zwrócić uwagę na wyrostki kości jarzmowej. Czołowy odchodzi od górnego kąta trzonu kości, łącząc się od przodu z wyrostkiem jarzmowym kości czołowej i od tyłu ze skrzydłem większym kości klinowej. W rezultacie oddziela on u człowieka (oraz u małp wyższych) oczodół od dołu skroniowego, a więc od mięśni żwaczowych.

Wyrostek skroniowy odchodzi od kąta tylnego trzonu kości. Następnie łączy się z wyrostkiem jarzmowym kości skroniowej szwem zębatym i tworzy łuk jarzmowy. Do niego z kolei przyczepiają się mięsień żwacz i powięź skroniowa.

Kość jarzmowa rozwija się jako kość okładzinowa z jednego punktu kostnienia. Pojawia się on w ósmym tygodniu życia płodowego.

Funkcje

Położenie tej kości w znacznym stopniu wpływa na ukształtowanie twarzy. Jeżeli kości jarzmowe ustawione są bardziej czołowo, występują one silnie do przodu. W efekcie nadają twarzy szeroki wygląd. Natomiast jeśli ustawione są bardziej strzałkowo, twarz staje się wąska i bardziej wydłużona.

Sklep Spirulina

Do ważniejszych funkcji niż względy estetyczne zalicza się stanowienie przyczepu dla wielu struktur miękkich w obrębie twarzy. Wpływa to bowiem na prawidłowe funkcjonowanie między innymi poszczególnych mięśni.

Kość jarzmowa dzięki swojej budowie stanowi pomost służący do przenoszenia ciśnienia wytwarzanego podczas żucia w obrębie pierwszego zęba trzonowego z grzebienia jarzmowo-zębodołowego przez kość jarzmową na wyrostek jarzmowy kości czołowej i łuk jarzmowy.

Złamanie kości jarzmowej

Wzrost liczby urazów części twarzowej czaszki wiąże się z postępem cywilizacyjnym, ponieważ zwykle kontuzje te są efektem wypadków komunikacyjnych, uprawianych sportów kontaktowych czy wprowadzenia mechanizacji w rolnictwie i gospodarstwie domowym. Zdecydowanie częściej złamania kości jarzmowej odnotowuje się u mężczyzn.

Wstępna diagnostyka powinna obejmować ocenę stanu ogólnego poszkodowanego, ponieważ mogą wystąpić zaburzenia oddychania zarówno pochodzenia ośrodkowego, jak i lokalnego.

Podstawowe symptomy złamań kości twarzy rozpoznaje się podczas obserwacji pacjenta i badania przedmiotowego. Do najważniejszych należą:

  • deformacja i asymetria twarzy;
  • zaburzenia zgryzu;
  • patologiczna ruchomość fragmentów żuchwy i środkowej części twarzoczaszki.

Złamaniom kości jarzmowej mogą dodatkowo towarzyszyć krwawienia z ran błony śluzowej jamy ustnej.

Leczenie chirurgiczne ma na celu przywrócenie symetrii szkieletu twarzowego, którą wyznaczają kości jarzmowe, nos i bródka. W dalszej kolejności należy dążyć do zaopatrzenia ran jamy ustnej i twarzy, zwracając szczególną uwagę na przywrócenie funkcji i symetrii ust.

Okres gojenia wynosi zwykle od kilku do kilkunastu miesięcy, w zależności od rodzaju złamania i stanu ogólnego pacjenta.

Bibliografia

  1. Bochenek A., Reicher M., Anatomia człowieka, tom I, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2012.
  2. Osmola K., Złamania twarzoczaszki w praktyce lekarza rodzinnego, Forum Medycyny Rodzinnej, 1/2007.
Polecane produkty:
Rehabilitacja Wrocław