RSQ Technologies

Ból jest nieodzownym elementem wszystkich chorób reumatycznych. Ponieważ na choroby układu kostno-stawowego cierpi prawie 70% populacji po 50. roku życia, są one najczęstszą przyczyną przewlekłych zespołów bólowych. (1) Ból przewlekły trwa powyżej trzech miesięcy i znacznie obniża jakość życia osób z chorobą reumatyczną. a także wpływa negatywnie na społeczne, emocjonalne i fizyczne funkcjonowanie człowieka. (2)

Bóle w chorobach reumatycznych

Skąd się bierze ból? (3)

Ból w chorobach reumatycznych jest zwykle wynikiem toczącego się stanu zapalnego w obrębie stawów. Wytwarzane podczas procesu zapalnego substancje chemiczne drażnią receptory bólowe i powodują aktywację tych, które do tej pory były w uśpieniu. Powodują one pobudzanie zakończeń nerwowych znajdujących się w błonie maziowej stawu, torebce stawowej, więzadłach, ścięgnach oraz okostnej.

Przyczyny bólu (4)

Wśród przyczyn bólu znajdują się mechanizmy, które wpływają na zmianę struktury stawu i jego elementów oraz tkanek miękkich, które go otaczają. Wśród nich wyróżnia się: zapalenia, utratę chrząstki stawowej, zmianę napięcia mięśni, podrażnienie lub ucisk struktur nerwowych oraz naprężenia i naderwania w obrębie struktur okołostawowych. Wiele chorób reumatycznych charakteryzuje się swoistą lokalizacją i charakterystyką bólu.

Reumatoidalne zapalenie stawów

Ból w reumatoidalnym zapaleniu stawów najczęściej obejmuje symetryczne stawy śródręczno-paliczkowe i międzypaliczkowe bliższe i jest najbardziej uciążliwy zaraz po obudzeniu, z towarzyszącą sztywnością poranną. Ból najczęściej pojawia się po dłuższym braku ruchomości stawu, kiedy gromadzi się płyn zapalny i dochodzi do obrzęku tkanek. Cechą charakterystyczną jest to, że ustępuje wraz ze zwiększeniem aktywności w obrębie stawów.

Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa

Najczęściej objawia się w postaci bólu odcinka krzyżowo-lędźwiowego, który promieniuje do pośladków. Zwykle jest tępy, trudny do zlokalizowania i ma zdolność do stopniowego narastania wraz z biegiem czasu. Ból nie ustępuje w spoczynku, nasila się w nocy i może wybudzać ze snu, zmuszając do rozruszania stawów, natomiast w ciągu dnia wskutek podejmowanej aktywności ruchowej stopniowo ustępuje.

Zwyrodnienie stawów

W tym przypadku ból jest typowo mechaniczny, czyli nasila się podczas aktywności, gdy staw jest ruchomy i ustępuje w spoczynku oraz wykazuje tendencje do zwiększania swojej intensywności pod koniec dnia. Zwykle występuje w obrębie stawu objętego zwyrodnieniem, ale może także rzutować na inne okolice ciała np. ze stawu biodrowego do pachwiny lub kolana.

Reaktywne zapalenie stawów

Ból dotyczy najczęściej pojedynczego stawu, zwykle w obrębie kończyn dolnych i może mu towarzyszyć obrzęk. W tym przypadku stawy objęte zapaleniem są niesymetryczne i zwykle występują na jednej kończynie. Oprócz bólu w obrębie konkretnego stawu może występować ból części lędźwiowo-krzyżowej kręgosłupa, pośladków, a nawet całych pleców.

Jak leczyć ból reumatyczny?

Ból towarzyszący chorobom reumatycznym zwykle ulega zmniejszeniu lub ustępuje pod wpływem leczenia choroby zasadniczej, co powinno być priorytetem w przypadku zdiagnozowania choroby reumatycznej. Natomiast w celu leczenia samego objawu bólowego najczęściej wykorzystuje się leki z grupy NLPZ (niesteroidowe leki przeciwzapalne), które hamują enzymy z grupy COX-1 i COX-2, uczestniczące w procesie zapalnym. Leki te mogą być podawane w postaci tabletek, drogą dożylną oraz w postaci kremów lub maści bezpośrednio na bolące miejsce.

Bibliografia

  1. Postępy Nauk Medycznych, t. XXV, nr 2, 2012, Dariusz Niedziałek, Witold Tłustochowicz. Leczenie bólu w chorobach reumatycznych.
  2. Neurologia, znieczulenie regionalne i terapia bólu, Red. J. Andres, J. Dobrogowski. Ośrodek Regionalny CEEA w Krakowie, 2011: 239–253.
  3. Zubrzycka-Sienkiewicz A. Zasady leczenia bólu w chorobach reumatycznych. Przewodnik Lekarza/Guide for GPs. 2004;7(5):14-25.
  4. Interna Szczeklika – mały podręcznik 2018/2019; Gajewski Piotr, Szczeklik Andrzej; Medycyna Praktyczna; Kraków; 2018.

Artykuł sponsorowany

Rehabilitacja Wrocław