Hipermobilność konstytucjonalna, czyli człowiek guma

//Hipermobilność konstytucjonalna, czyli człowiek guma
Fotodepilacja Wrocław

Robienie szpagatu bez uprzedniego rozciągnięcia się, przyciągnięcie bez trudu kciuka do przedramienia czy przeprostowanie łokci, kolan, palców u dłoni praktycznie do kąta prostego. To nie magiczne zdolności, lecz hipermobilność inaczej wiotkość stawów. Schorzenie polega na zwiększonym zakresie ruchów w stawach, wynikającym z nieprawidłowej budowy tkanki łącznej.

Hipermobilność konstytucjonalna, czyli człowiek guma

Na czym polega hipermobilność?

Hipermobilność to nadmierna ruchomość stawów. Może być zaburzeniem nabytym i wówczas miejscowym, np. pourazowym lub wrodzonym uogólnionym. Rzadko jest rozpoznawana jako niezależne zaburzenie organizmu, które dotyczy większości stawów, w tym także kręgosłupa. Zazwyczaj jest kojarzona z innymi schorzeniami genetycznymi.
Hipermobilność polega na wyraźnym przesunięciu zakresu ruchów. Bariera fizjologiczna ruchu – czyli taka, która jest bezpieczna i prawidłowa dla danego stawu – przesuwa się znacząco zwiększając zakres ruchomości stawu.

Według metodologii Sachse’go wyróżniamy trzy rodzaje hipermobilności: patologiczną miejscową, patologiczną uogólnioną i konstytucjonalną. Jeśli chodzi o ostatni rodzaj, odsetek badanych z hipermobilnością konstytucjonalną (HK) stanowi od 4 do 58,7% populacji. W Polsce jest to od 12 do 24% osób dorosłych. Nadruchomość stawów występuje częściej u młodych kobiet.

Hipermobilność konstytucjonalna:

  • jest wrodzona i samoistna, czyli nie pojawia się w wyniku urazu
  • dotyczy całego ciała, a nie poszczególnych stawów
  • może objawiać się towarzyszącymi jej dolegliwościami ze strony różnych układów i narządów – wówczas mówimy o zespole HK

Nie są znane przyczyny powstawania hipermobilności konstytucjonalnej. Przypuszcza się, że zespół jest skutkiem nieprawidłowości genetycznej kolagenu tkanki łącznej. Do chwili obecnej nie zidentyfikowano odpowiedzialnego pojedynczego, nieprawidłowego genu. Podejrzewa się zatem dziedziczenie wielogenowe.

Jak objawia się hipermobilność?

Wydawałoby się, że hipermobilność jest łatwa do zaobserwowania. Niestety często jest tak, że pacjenci z dolegliwościami bólowymi są odsyłani od specjalisty do specjalisty. Czasami są postrzegani jako osoby nadwrażliwe czy hipochondryczne.

Oprócz nadruchomości stawów (przeskakiwanie, trzaski, tarcie, chrupnięcia, „strzelanie” w kręgosłupie), najczęściej hipermobilności towarzyszą dolegliwości bólowe w obrębie mięśni, stawów lub kręgosłupa o zmiennym nasileniu. Dolegliwości nasilają się szczególnie po dłuższym przebywaniu w pozycjach statycznych – siedzeniu przy komputerze, jeździe samochodem, dłuższym staniu, a nawet po leżeniu w łóżku.

Osoby hipermobilne same określają siebie jako niemogące usiedzieć w jednym miejscu i znaleźć wygodnej pozycji z powodu szybko narastających dolegliwości bólowych w różnych częściach narządu ruchu. Są nawet postrzegane przez innych, jako nadruchliwe, niespokojne. O tej zależności mówią: „ból po bezruchu, ulga po ruchu”.

Pozostałe objawy ogólnej nadruchomości stawów to:

  • niestabilność stawów – istnieje związek między HK a nawracającym zwichnięciem rzepki czy nawykowym skręcaniem stawu skokowego, czy barkowego;
  • otyłość – bardzo często osoby hipermobilne, ze szczupłych i wiotkich nastolatków zamieniają się w osoby pulchne w wieku dorosłym bądź dojrzałym;
  • niedbała postawa, tzw. sylwetka „sway-back” ze znacznym pogłębieniem krzywizn kręgosłupa, do której często dołączają zaburzenia dynamiki chodu, które przyczyniają się do powstawania wad budowy stóp, np. płaskostopia;
  • zaburzenia koordynacji – trudności w grach zespołowych, testach sprawnościowych, częste potykanie się, przewracanie, obijanie o meble;
  • dysfunkcje w obrębie narządu żucia – nadmierny luz, bądź przeciwnie – zbytnie ograniczenie ruchomości stawu skroniowo-żuchwowego;
  • objawy fibromialgii – choroba z grupy nazywanej „reumatyzmem tkanek miękkich”, powodująca przewlekły ból mięśniowo-stawowy.

Hipermobilność może jednak objawiać się także nietypowo, poza narządem ruchu. Najczęściej są to objawy psychodepresyjne (często latami pacjenci cierpią z powodu dolegliwości bólowych nie wiedząc, co tak naprawdę im dolega i co mogą zrobić, aby zmniejszyć objawy), zmiany dermatologiczne (rozstępy, łatwość wybroczyny, żylaki i pajączki) oraz zaburzenia układu sercowo-naczyniowego.

Jak postępować z hipermobilnością?

Hipermobilności nie da się wyeliminować, ponieważ nie jesteśmy w stanie zmienić genów, jednak jej skutki – owszem. Nadruchomość stawów może stać się uciążliwa dopiero kiedy dochodzi do zaburzenia równowagi napięć mięśniowych. Jeśli jednak została rozpoznana, najlepiej natychmiast wprowadzić w życie działania profilaktyczne, które ograniczą jej negatywne skutki. Oto lista zaleceń i przeciwwskazań dla osób z hipermobilnością.

Zalecenia:

  • Szybkie rozpoznanie hipermobilności u dzieci, najlepiej przed zakończeniem wzrostu kostnego.
  • Wybór odpowiednich aktywności i zawodów, które nie będą pogłębiać hipermobilności, np. takich, w których pracuje się w zmiennych pozycjach.
  • Systematyczne ćwiczenia wzmacniające mięśnie kręgosłupa i stawy obwodowe.
  • Treningi w dyscyplinach zwiększających siłę mięśni i stabilizację stawów, np. pływanie na grzbiecie, jazda konna, narciarstwo biegowe, lekki trening siłowy, pilates i nordic walking.
  • Ścisła kontrola masy ciała, w celu niedopuszczenia do przeciążenia stawów.
  • Pełnowartościowe odżywianie – dieta bogata w witaminę E, magnez, selen i cynk.
  • Wykonywanie czynności dnia codziennego sposobami, które nie przeciążają aparatu więzadłowo-torebkowego stawów, np. podnoszenie ciężkich przedmiotów z pozycji zgiętych kolan, bez pochylania się.

Przeciwwskazania:

  • Praca w pozycji siedzącej przez dłuższy czas, np. prace biurowe, prowadzenie pojazdów, krawiectwo, stomatolog, kosmetyczka.
  • Zawody, które pogłębiają nadruchomość, np. akrobata, tancerz baletowy.
  • Wyczynowe uprawianie sportu, który może przyczynić się do rozluźnienia wiązadeł, np. akrobatyka, gimnastyka, siatkówka, sztuki walki.
  • Ćwiczenia i czynności niepotrzebnie rozciągające i rozluźniające stawy, takie jak: gwałtowne skłony, rotacje głowy i tułowia.
  • Długotrwałe podróżowanie środkami komunikacji, szczególnie zasypianie w fotelach samochodowych i autobusowych.

Autor:

Joanna Stodolna-Tukendorfdr n. med. Joanna Stodolna – Tukendorf, fizjoterapeuta, ortopodolog

Jest założycielką i dyrektorem merytorycznym sieci gabinetów FootMedica Kliniki Zdrowej Stopy. Współwłaścicielka firmy Pro Pedis, zajmującej się szkoleniami w zakresie diagnostyki, terapii manualnej stóp oraz wykonywania wkładek termoformowalnych, a także wyposażeniem gabinetów podologii ortopedycznej. Mieszka i na co dzień pracuje w Busku-Zdroju, gdzie w rodzinnym Ośrodku Rehabilitacji Natura sprawuje opiekę ortopodologiczną.

Specjalizuje się w diagnostyce i terapii osób z hipermobilnością konstytucjonalną (wrodzoną wiotkością stawową), terapii manualnej schorzeń narządu ruchu oraz podologii ortopedycznej.

Uczestniczka kongresów i sympozjów naukowych z zakresu fizjoterapii, kosmetologii, podologii i terapii manualnej w Polsce i zagranicą. Tłumacz kursów i publikacji naukowych na temat terapii manualnej, ortopedii, fizjoterapii. Autorka referatów i publikacji na temat hipermobilności, zaburzeń stabilizacji oraz zaburzeń w obrębie stopy i ich oddziaływania na narząd ruchu.

Artykuł sponsorowany

Diagnostyka i terapia manualna - szkolenie
Autor: | 2018-03-01T16:52:14+00:00 01 Marzec, 2018|Kategorie: Artykuły|Tagi: |0 komentarzy

Zostaw komentarz

Zadaj pytanie

Pytania do specjalisty on-line. Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukałeś, a sprawa jest dla Ciebie ważna – zadaj pytanie poprzez poniższy formularz. Nasi specjaliści z pewnością udzielą wyczerpujących odpowiedzi. Twoje pytanie i odpowiedź zostanie opublikowana w naszym serwisie, aby inni użytkownicy mogli się z nią zapoznać. Zapraszamy do kontaktu!